Home

ΒΡΙΚΙ (ΠΑΡΩΝ): ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΠΛΟΙΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821

Leave a comment

Ares Exodus

Η ηρωική έξοδος του βρικιου Αρεως του Αναστάσιου Τσαμαδού, ένα από τα δραματικότερα επεισόδια της Επανάστασης, σε κλασσικό πίνακα του Κ. Βολανάκη.

Το βρίκι ή μπρίκι (γαλλ. brick, αγγλ. brig) ήταν ένα δίστηλο (διίστιο) εμπορικό ιστιοφόρο, το οποίο οι Ελληνες εξόπλισαν ως πολεμικό πολύ πριν το 1821, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις των πειρατών. Ηταν ένα πλοίο δυτικοευρωπαϊκής προέλευσης του 17ου αιώνα ή και παλαιότερο. Η ονομασία του προέρχεται στην ουσία από σύντμηση της ονομασίας του βριγαντινίου (Brigantine> Βrig) από τον οποίο τύπο πλοίο προήλθε ως μετεξέλιξη του. Τα βριγαντίνια συνέχισαν να χρησιμοποιούνται παράλληλα με τα βρίκια. Τα βρίκια ήταν δημοφιλή στους Ευρωπαίους πειρατές λόγω των αρετών τους (βλ. στη συνέχεια) αλλά παραδόξως όχι στους Ευρωπαίους πειρατές της Αμερικής και της Καραϊβικής. Τα χρησιμοποιούσαν κυρίως οι πειρατές της Μεσογείου, της Αφρικής, της Μαδαγασκάρης κ.α. Η ιστιοφορία του βρικίου ήταν ίδια με της νάβας, με τη διαφορά ότι το βρίκι δεν διέθετε πρυμναίο (τρίτο) κατάρτι. Το βρίκι αποκαλείται και «πάρων», επειδή ο ναυπηγικός του σχεδιασμός ομοίαζε πολύ με εκείνον του αναφερόμενου πολεμικού πλοίου του 18ου αι. Στην πραγματικότητα ο πάρων αποτελούσε την «πολεμική εκδοχή» του εμπορικού βρικίου, αν και κατά τον 18ο αι. τα δύο πλοία είχαν κάποιες διαφορές. Στις αρχές του 19ου αι., οι διαφορές τους ήταν αμελητέες με αποτέλεσμα να ταυτισθούν. Εντούτοις είχαν κάποιες διαφορές στην εξάρτιση. Το μέσο ελληνικό βρίκι είχε συνήθως 18-20 πυροβόλα και πλήρωμα 50-80 ανδρών. Οι Υδραίοι ήταν οι πρώτοι Ελληνες που ναυπήγησαν βρίκια (από το 1757).

More

TO BE A SPARTAN – PART II

5 Comments

By  Periklis  Deligiannis1

The  river  Eurotas,  near  Sparta.

CONTINUED  FROM  PART  I

On  the  other  hand,  the  Spartan  society  was  not  so  rigid  and  robust  as  it  has  been  considered  by  most  of  the  modern  scholars.  When  not  exercising  in  the  art  of  war,  a  Spartan  used  to  entertain  himself  with  convivialitieshimself d in  the  art  of  warholars,  dances,  singing,  hunting,  participating  in  festivals  and  conversations in  the market place (Agora).  Men  who  faced  more  than  anyone  else  the  cruel  face  of  battle,  knew  as  well  how  to  enjoy  life.  The  citizens  of  Sparta  rejected  only  the  material  goods  and  comforts  which  they  considered  as  corrupters  of  men  and  women.  Although  they  were  actually  wealthy  landowners,  their  way  of  living  was  leaner  and  poorer  than  that  of  an  average  Greek  citizen  of  any  other  Greek  state.
Woe  to  any  Spartan  who  demonstrated  to  his  comrades  even  suspicion  of  cowardice  in  battle.  And  more  to  the  one  who  would  give  ground  in  battle,  even  if  he  wanted  to  avoid  a  useless  death  that  would  not  have  any  significant  benefit  for  the  state.  In  the  rest  of  his  life  he  would  face  any  kind  of  discriminations,  political,  social  and  personal,  that  they  often  reached  or  exceeded  the  limits  of  humiliation.  It  was  the  expression  par  excellence  of  the  cruelness  of  the  Spartan  society,  which  could  not  forgive  the  offense  of  undershooting  the  basic  rule  of  the  city.  The  tresas (i.e.  the  one  who  trembles  because  of  fear)  as  they  used  to  call  satirically  the  one  who  demonstrated  this  behavior,  was  facing  the  life-time  contempt  of  his  fellow  citizens.  Their  poisonous  teasing  and  the  social  isolation  accompanied  him  everywhere.  He  was  obliged  by  the  law  to  wear  clothes  with  colored  linen  pieces  sewn  to  them  and  to  always  have  shaven  half  his  beard  (as  a  half-man  because  of  cowardice).  Every  citizen  had  the  right  to  beat  him  with  impunity  and  no  one  wanted  to  marry  his  daughter  to  him.  This  celibacy  of  the  tresas  brought  about  to  him  also  a  fine  by  the  state,  because  he  deprived  it  of  new  warriors (his  children  who  would  not  be  born).  Additionally  he  was  loosing  his  civil  rights  and  his  farm,  with  whatever  this  entailed  in  terms  of  survival.  He  was  excluded  from  even  the  right  to  make  formal  legal  agreements  or  contracts.  Even  if  the  tresas  was  not  excluded  from  the  citizenry (which  occurred  from  time  to  time),  his  humiliation  did  not  stop.  His  comrades  felt  ashamed  to  have  him  in  their  syskenia (see  part  I) or  exercising  in  wrestling  with  him.  During  the  pyrrheche  (Spartan  war  dance)  they  used  to  send  him  in  the  worst  places.  When  the  tresas  met  on  the  way  his  fellow  citizens,  even  the  youngest  one,  he  had  to  step  aside  in  front  of  them.  The  spectrum  of  such  a  miserable  life  partly  explains  the  legendary  courage  of  the  Spartan  hoplite,  even  when  he  had  to  confront  the  human  ‘waves’  of  hundreds  of  thousands  of  Asiatic  warriors  in  the  battle  of  Thermopylae,  even  when  he  knew  very  well  that  death  was  inevitable.  As  mentioned,  those  who  lacked  bravery  were  relegated  to  the  class  of  the  hypomeiones.  They  were  loosing  their  civil  rights,  their  farmstead, and   they  generally  ceased  to  belong   to  the  ruling  class  of  the  state,  becoming  non-citizen  Spartans.
More

TO BE A SPARTAN: SPARTAN PSYCHOLOGY AND LIVING – PART I

3 Comments

By  Periklis  Deligiannis

11

 

Conflict  of  Greek  hoplites ( Archaic  period,  vase-painting).

RELATED  OLDER  ARTICLES:

THE SPARTAN ‘AGOGE’ (socio-military education & training) – PART I
THE SPARTAN ‘AGOGE’ (socio-military education & training) – PART II

At  the  age  of  18  years,  the  Spartan  teenager  was  becoming  an  eiren,  i.e.  an  adult  man  and  citizen.  Up  to  the  age  of  19  he  was  serving  the  state  as  proteiras,  i.e.  leader  of  a  group  of  trainees/teenagers.

The  last  stage  of  his  training  was  the  krypteia,  the  service  in  the  secret  groups  of  extermination of  threatening  helots (enslaved  serfs),  in  order  to  intimidate  the  other  helots.  The  Spartans  who  were  around  the  age  of  20  years  were  part  of  secrets  groups  patrolling  at  night  in  the  countryside.  They  were  armed  only  with  daggers  and  used  to  kill  all  the  helots  who  met  during  the  night.  Due  to  the  secrecy  of  this  activity,  during  the  day  those  young  Spartans  were  hiding  in  remote  bases  of  operations.  Sometimes  they  used  to  attack  during  the  day  as  well,  the  helots  who  were  working  in  the  fields,  killing  those  who  were  regarded  by  the  authorities  as  suspects  for  inciting  the  others  in  rebellion.  In  order  to  avoid  the  agos,  i.e.  the  curse  of  the  gods  because  of  the  murders  of  the  krypteia,  the  state  occasionally  declared  officially  the  war  on  the  helots.  Thereby  the  wars  of  Sparta  of  the  “Dark  Ages”  and  the  Geometric  Period (10th-8th  c. BC)  against  the  Achaeans  of  the  valley  of  the  Eurotas (Laconia)  and  against  the  Dorians  and  Pre-dorians  of  the  valley  of  the  Pamisos (Messenia)  who  were  the  forefathers  of  the  helots,  had  become  perpetual.  In  essence  this  ‘war’  ended  shortly  before  200  BC,  when  the  last  helots  were  freed.

For  the  Spartans,  the  killing  of  the  most  dangerous  of  their  serfs  was  not  an  unjustified  crime,  because  they  considered  the  helots  as  a  defeated  and  thus  enslaved  people  with  whom  they  were  perpetually at  war.  Therefore  they  considered  the  slain  helots  as  losses  of  the  enemy  in  this  perpetual  war,  continued  for  centuries  after  the  Spartan  conquest  of  Laconia  and  Messenia.  Until  lately  it  was  considered  that  the  krypteia  functioned  only  as  a  measure  of  national  security.  As  it  turned  out,  it  functioned  also  as  an  act  of  initiation  of  the  trainees  in  the  physical  annihilation  of  the  enemies,  a  sort  of  an  nndiation,ly  thus  enslavedos,  i.immersion  of  the  warrior  in  the  ‘first  blood’.  In  fact,  the  krypteia  was  not  continuously  taken  place  but  only  in  cases  where  there  was  a  reasonable  suspicion  about  a  revolution  of  the  helots.  If  the  krypteia  was  constantly  taken  place,  it  would  have  the  opposite  effect:  the  constant  helotic  uprisings.  The  helots  always  remained  a  tough  people  because  of  their  hard  living,  rather  than  a  ‘soft’  population  as  they  often  considered  to  be (by  a  number  of  modern  scholars).  The  Messenian  helots  were  more  threatening  because  their  lands  were  away  from  Sparta.  As  the  historian  Grundy  points  out  on  the  Messenian  helots,  ‘Sparta  was  holding  a  wolf  by  the  neck’.  The  helots  of  the  Lower  Eurotas  valley  were  also  threatening  enough.

More

ΜΑΣΣΑΛΙΑ: ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΟΚΡΑΤΕΙΡΑ & ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΡΙΑ– ΜΕΡΟΣ Α΄

2 Comments

Marseille Ancient Harbor

Εγκαταστάσεις  του  αρχαίου  λιμένα  της  Μασσαλίας  (Λακυδώνος).

            Περί  τον  7ο  αιώνα  π.Χ.,  οι  Έλληνες  θαλασσοπόροι  άποικοι  εμφανίστηκαν  σε  όλες  σχεδόν  τις    μεσογειακές  ακτές,  καταφέρνοντας  να  εγκατασταθούν  στις  περισσότερες.  Στην  ακτή  της  δυτικής  Λιγυρίας  οι  Έλληνες  συνάντησαν  για  πρώτη  φορά  τους  Κέλτες,  τουλάχιστον  μετά  τη  μυκηναϊκή  εποχή.  Όταν  έφτασαν  στην  περιοχή  ως  έμποροι  (8ος  αιώνας  π.Χ.),  οι  γηγενείς  κάτοικοι  ήταν  οι  Λίγυρες,  λαός  με  τις  απαρχές  του  στη  Νεολιθική  εποχή  που  είχε  υιοθετήσει  τον  πρωτο-κελτικό  πολιτισμό  Έρνφιλντ.  Οι  πρώτοι  Έλληνες  άποικοι,  Ρόδιοι  και  Φωκαείς  από  την  Μ.  Ασία,  ίδρυσαν  έναν  εμπορικό  σταθμό  στην  σημερινή  τοποθεσία  του  Αγίου  Βλασίου  (Saint    Blaise)  που  εξελίχθηκε  σε  πραγματική  πόλη,  ενδεχομένως  με  την  ονομασία  «Ηράκλεια»  ή  «Μαστράβαλα».  Σύντομα  η  Ηράκλεια-Μαστράβαλα  παρήκμασε  λόγω  των  προσχώσεων  του  Ροδανού  που  αχρήστευσαν  το  λιμάνι  της,  και  επισκιάστηκε  από  μια  νέα  ελληνική  αποικία  που  ιδρύθηκε  σε  καλύτερη  θέση  περί  το  600  π.Χ.,  τη  Μασσαλία.

Συνεχιστε την αναγνωση

ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΗ ΖΩΗ – ΜΕΡΟΣ Β΄

6 Comments

1

Ο  ποταμός  Ευρώτας  κοντά  στη  Σπάρτη.

Από  την  άλλη  πλευρά,  η  σπαρτιατική  κοινωνία  δεν  ήταν  τόσο  άκαμπτη  και στιβαρή, όσο  έχει  θεωρηθεί.  Όταν  δεν  εξασκείτο, ο  Σπαρτιάτης  διασκέδαζε  με  συμπόσια, χορούς, τραγούδι, κυνήγι, συμμετοχή  σε  εορτές  και  συνδιαλέξεις  στην  Αγορά.  Άνδρες  που  γνώριζαν  όσο  κανένας  άλλος  το  σκληρό  πρόσωπο  του  πολέμου, γνώριζαν  εξίσου  καλά  πως  να  χαίρονται  την  ζωή. Οι  πολίτες  της  Σπάρτης  απέρριπταν  μόνο  τα  υλικά  αγαθά  και  τις  ανέσεις, τα  οποία  θεωρούσαν –δικαιολογημένα– ως  διαφθορείς  των  ανθρώπων.  Παρά  το  ότι  ήταν  στην  ουσία  πλούσιοι  γαιοκτήμονες, η  ζωή  τους  συνολικά, ήταν  πιο  λιτή  και  φτωχική  από  αυτήν  ενός  μέσου  Έλληνα  οποιουδήποτε  άλλου  ελληνικού  κράτους.

            Αλίμονο  σε  όποιον  Σπαρτιάτη  έδινε  στους  συμπολεμιστές  του  έστω  και  υποψία  δειλίας  στη  μάχη.  Και  περισσότερο  σε  αυτόν  που  θα  υποχωρούσε  στη  μάχη, ακόμη  και  αν  ήθελε  να  αποφύγει  έναν  αδικαιολόγητο  θάνατο  που  δεν  θα  είχε  κάποιο  ουσιαστικό  όφελος  για  την  πόλη.  Στην  υπόλοιπη ζωή  του  θα  αντιμετώπιζε  κάθε  είδους  μειώσεις, πολιτικές, κοινωνικές και  προσωπικές, που  έφταναν  ή  ξεπερνούσαν  τα  όρια  του  εξευτελισμού.   Επρόκειτο  για  την  κατεξοχήν  έκφραση  σκληρότητας  της  σπαρτιατικής  κοινωνίας, που  δεν  συγχωρούσε  το  παράπτωμα  της  υστέρησης  έναντι  του  βασικού  κανόνα  της  πόλης. Ο «τρέσας» –αυτός  που  τρέμει  από  φόβο – όπως  συνήθιζαν  να  ονομάζουν  σκωπτικά  όσους  έδειξαν  αυτή  την  υστέρηση, γνώριζε  τη  γενική  περιφρόνηση.   Τα  «φαρμακερά» πειράγματα  και  η  κοινωνική  απομόνωση  τον  συνόδευαν  παντού.  Ήταν  υποχρεωμένος  από  τους  νόμους, να  φοράει  ρούχα  από  χρωματιστά  τεμάχια  υφάσματος  ραμμένα  σε  αυτά  και  να  έχει  ξυρισμένα  τα  μισά  γένια  του.  Κάθε  πολίτης  είχε  το  δικαίωμα  να  τον  κτυπήσει  ατιμώρητα  και  κανείς  δεν  του  έδινε  την  κόρη  του  ως  σύζυγο.  Αυτή  η  κατάσταση  αγαμίας  επέφερε  και  πρόστιμο  από  την  πόλη  του,  επειδή  την  στερούσε  από  νέους  πολεμιστές.  Επιπροσθέτως  έχανε  τα  πολιτικά  δικαιώματα  του,  με  ότι  άλλο  συνεπαγόταν  αυτό  ως  προς  την  επιβίωση  του. Αποκλειόταν  ακόμη  και  από  την  δυνατότητα  να  κάνει  επίσημες  νομικά  συμφωνίες  ή  συμβόλαια. Ακόμη  και  αν  ο  τρέσας  δεν  αποκλειόταν  από  το  πολιτικό  σώμα, οι  ταπεινώσεις  του  δεν  σταματούσαν.  Οι  συμπολεμιστές  του  θεωρούσαν  ντροπή  να  τον  έχουν  ως  σύσκηνο  τους  ή  να  γυμνάζονται  παλεύοντας  μαζί  του.  Στον  πυρρίχη (πολεμικό  χορό)  έστελναν  τον  τρέσα  στις  χειρότερες  θέσεις.  Όταν  ο  τελευταίος  συναντούσε  στον  δρόμο  τους  συμπολίτες  του, ακόμη  και  τους  νεότερους, ήταν  υποχρεωμένος  να  παραμερίζει  μπροστά  τους.   Το  φάσμα  μιας  τέτοιας  ζωής  εξηγεί  εν  μέρει  το  απίστευτο  θάρρος  του  Σπαρτιάτη  οπλίτη, ακόμη  και  όταν  χρειάστηκε  να  αντιμετωπίσει  τα  ανθρώπινα  «κύματα» των  εκατοντάδων  χιλιάδων  Ασιατών  στο  στενό  των Θερμοπυλών, ακόμη  και  όταν  γνώριζε  ότι  ο  θάνατος  ήταν  αναπόφευκτος.  Όπως  αναφέρθηκε,  αυτοί  που  υστερούσαν  υποβιβάζονταν  στην  τάξη  των  υπομειόνων.  Έχαναν  τα  πολιτικά  τους  δικαιώματα, τον  κλήρο  τους, έπαυαν  γενικά  να  είναι  «όμοιοι»  και  αποτελούσαν  ελεύθερους  Λακεδαιμόνιους  που  δεν  ανήκαν  πλέον  στην  κυβερνώσα  τάξη  και  που  βρίσκονταν  πιο  χαμηλά  στην  εκτίμηση  της  από  τους  περιοίκους.

  Διαβαστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΗ ΖΩΗ – ΜΕΡΟΣ Α΄

Leave a comment

11

Σύγκρουση  Ελλήνων  οπλιτών  της  Αρχαϊκής  περιόδου.  Αγγειογραφία.

Στα  18  του  ο  Σπαρτιάτης  έφηβος  γινόταν  «είρην», δηλαδή  ενήλικος  άνδρας  και  πολίτης.  Έως  τα  19  του  υπηρετούσε  ως  «πρωτείρας», δηλαδή  αρχηγός  μιας  ίλης.  Το  τελευταίο  στάδιο  της  εκπαίδευσης  του  ήταν  η  «κρυπτεία», η  υπηρεσία  στις  ομάδες  εξόντωσης  επικίνδυνων  ειλώτων, για  εκφοβισμό  των  υπολοίπων.  Οι  Σπαρτιάτες  που  βρίσκονταν  σε  ηλικία  περίπου  20  ετών  εντάσσονταν  σε  μυστικές  ομάδες, που  περιπολούσαν  τη  νύχτα  στην  ύπαιθρο. Ήταν  οπλισμένοι  μόνο  με  εγχειρίδια  και  σκότωναν  όσους  είλωτες  συναντούσαν  να  κυκλοφορούν.  Λόγω  της  μυστικότητας  της  δραστηριότητας  αυτής, κατά  την  διάρκεια  της  ημέρας  οι  νεαροί  Σπαρτιάτες  κρύβονταν  σε  απόμερα  ορμητήρια.  Μερικές  φορές  επιτίθονταν  και  κατά  την  ημέρα  στους  είλωτες  που  εργάζονταν  στα  χωράφια, σκοτώνοντας  όσους  είχαν  θεωρηθεί  από  τις  αρχές  ως  ύποπτοι  για  υποκίνηση  εξέγερσης.   Για  να  μην  υπάρχει  άγος  έναντι  των  θεών  λόγω  των  φόνων  της  κρυπτείας, το  κράτος  κατά  καιρούς  κήρυσσε  επίσημα  τον  πόλεμο  στους είλωτες.  Ετσι  ο  πόλεμος  της  Σπάρτης  των  «Σκοτεινών  Αιώνων»  και  της  Γεωμετρικής  Περιόδου  εναντίον  των  Αχαιών  της  κοιλάδας  του Ευρώτα  και  εναντίον  των  Δωριέων  και  Προδωριέων  της  κοιλάδας  του  Παμίσου,  από  τους  οποίους  κατάγονταν  συνολικά  οι  είλωτες,  είχε  καταστεί  αέναος.  Στην  ουσία  τερματίστηκε  λίγο  πριν  το  200 π.Χ.,  όταν  απελευθερώθηκαν  και  οι  τελευταίοι  είλωτες.

Για  τους  Σπαρτιάτες, ο  φόνος  των  πιο  επικίνδυνων  δουλοπάροικων  τους  δεν  ήταν  αδικαιολόγητο  έγκλημα, επειδή  θεωρούσαν  ότι  οι  είλωτες  ήταν  ένας  «δορύκτητος»  πληθυσμός,  με  τον  οποίο  βρίσκονταν  μονίμως  σε  εμπόλεμη  κατάσταση.  Επομένως  θεωρούσαν  τους  φονευμένους  είλωτες  ως  απώλειες  του  εχθρού  στον  αναφερομενο  αέναο  πόλεμο, συνεχιζόμενο  επί  αιώνες  μετά  την  κατάκτηση  της  Λακωνίας  και  της  Μεσσηνίας.   Παλαιότερα  πιστευόταν  ότι  η  κρυπτεία  λειτουργούσε  μόνο  ως  μέτρο  ασφαλείας  του  κράτους.   Όπως  αποδείχθηκε,  λειτουργούσε  εξίσου  ως  πράξη  μυήσεως  τον  εκπαιδευόμενων  στην  φυσική  εξόντωση  των  εχθρών, ένα  είδος  εμβάπτισης  του  πολεμιστή  στο  «πρώτο  αίμα».  Στην  πραγματικότητα, η  κρυπτεία  δεν  εφαρμοζόταν  συνεχώς, παρά  μόνο  σε  περιπτώσεις  που  υπήρχαν  βάσιμες  υποψίες  για  επανάσταση  των  ειλώτων.  Αν  εφαρμοζόταν  μονίμως, θα  είχε  το  αντίθετο  αποτέλεσμα: τις  διαρκείς  ειλωτικές  εξεγέρσεις.  Οι  είλωτες  παρέμεναν  ένας  σκληροτράχηλος  πληθυσμός  λόγω  της  σκληρής  ζωής  που  διήγαν, και  όχι  τόσο  απόλεμοι  όσο  θεωρούνται.  Ειδικά  εκείνοι  της  Μεσσηνίας  ήταν  πιο  απειλητικοί  επειδή  η  περιοχή  τους  βρισκόταν  μακριά  από  την  Σπάρτη.  Όπως  παρατηρεί  ο  ιστορικός  Grundy σχετικά  με  τους  Μεσσήνιους  είλωτες  «η  Σπάρτη  κρατούσε  έναν  λύκο  από  τον  λαιμό».   Ιδιαίτερα  επίφοβοι  ήταν  και  οι  είλωτες  της  κάτω  κοιλάδας  του  Ευρώτα, οι  παλαιοί  Αχαιοί  του  Έλους.

  Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ – ΜΕΡΟΣ B΄

4 Comments

Core

Αρχαϊκή κόρη. Οι γυναίκες είχαν καίρια θέση στην σπαρτιατική κοινωνία και οι Λακεδαιμόνιες μητέρες συνέβαλαν αποφασιστικά στη διαμόρφωση των ακαταμάχητων μαχίμων της  πόλης.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α΄ ΜΕΡΟΣ

Ιδιαίτερα  σημαντική  ήταν η  εορτή  των «γυμνοπαιδιών» που  γινόταν κάθε  χρόνο  στην  Σπάρτη, περί  τα  μέσα  του  καλοκαιριού (τον  μήνα  Εκατομβαιώνα, που  αντιστοιχεί  στον  Ιούλιο).  Τα  αγόρια  ετοιμάζονταν  για  αυτή  την  εορτή  που  περιελάμβανε  αθλητικούς  αγώνες  και  γινόταν  προς  τιμήν  των  αδερφών  Απόλλωνα  και  Αρτέμιδος, της  μητέρας  τους  Λητούς  και  του  Διονύσου.  Από  την  χρονιά  της  πεντηκοστής  ένατης  Ολυμπιάδας (544  π.Χ.) η  εορτή  των  γυμνοπαιδιών  τιμούσε  εκτός  από  αυτούς  τους  θεούς, και  τους  νεκρούς  της  Σπάρτης  που  έπεσαν  στη λεγόμενη  «μάχη  των  προμάχων»  για  την  απόσπαση  της  Θυρεάτιδας από τους  Αργείους.  Οι  Σπαρτιάτες  σταματούσαν  τον  πόλεμο  κατά  την  διάρκεια  αυτής  της  εορτής  στην  οποία  συμμετείχαν  και  κορίτσια,  καθώς  και  ενήλικες  άνδρες.  Κατά  τον  χορό  που  συνόδευε  την  εορτή, τα  αγόρια  πραγματοποιούσαν  ασκήσεις  γυμναστικής  οι  οποίες  αναπαριστούσαν  τα  αθλήματα  της  πάλης  και  του  παγκρατίου.  Ταυτόχρονα  τραγουδούσαν  ως  παιάνες  τα  ποιήματα  του  Αλκμάνα  και  του  Θαλή  προς  τιμήν  των  πεσόντων  ανδρών  της  Σπάρτης.  Ο  Πλάτων  επισημαίνει  ότι  στις  γυμνοπαιδίες  γίνονταν  «δειναί  καρτερήσεις», παρατήρηση  η  οποία  δείχνει  το  επίπεδο  της  σκληρής  εκγύμνασης.  Νεότεροι  ερευνητές  θεωρούν  ότι  οι  γυμνοπαιδίες  δεν  είχαν  συμβολικό  χαρακτήρα  αλλά  ουσιαστικά  αγωνιστικό.

Ο  αγώνας  που  χρειαζόταν  τη  μεγαλύτερη ψυχική  αντοχή  ήταν  αυτός  της  «διαμαστίγωσης»,  δηλαδή  ο  διαγωνισμός  αντοχής  στον  πόνο.  Οι  διαγωνιζόμενοι  ήταν  έφηβοι  Σπαρτιάτες  εκπαιδευόμενοι  που  μαστιγώνονταν  μπροστά  σε  θεατές.  Ανάμεσα  σε  αυτούς  βρίσκονταν  οι  γονείς  των αγοριών  που  τα  ενεθάρρυναν  να  αντέξουν  τον  πόνο  ή  τα  απειλούσαν  όταν  τα  έβλεπαν  να  λιποψυχούν (Λουκιανός).  Μερικές  φορές  συνέβαινε  το  μοιραίο, ο  θάνατος  λόγω  του  μαστιγώματος (όπως  μας  πληροφορεί  ο  Πλούταρχος  στον  Βίο  του  Λυκούργου).  Η  νίκη  σε  αυτό  το  αγώνισμα  υπέρτατης  καρτερίας  και  αντοχής, ψυχικής  και  σωματικής, ήταν  εξαιρετικά  τιμητική.  Οι  νικητές  καλούντο  «βωμονίκες»  και  η  πολιτεία  έστηνε  τους  ανδριάντες  τους  σε  δημόσια  μέρη  έτσι  ώστε  να  τους  βλέπουν  όλοι  και  να  παραδειγματίζονται  από  το  κουράγιο  τους.

Συνεχιστε την αναγνωση

A CONTRIBUTION TO THE STUDY OF THE SPARTAN NAVY – PART II

Leave a comment

aaaaaaaa

An  artistic  depiction  of  a  Greek  trireme. The  Spartans, like  the  Athenians,  relied  for  a  long  time  on  this   type  of  warship (telias.free.fr).

By  Periklis    Deligiannis

.

CONTINUED FROM PART  I

.
On  the  Spartan  triremes,  the  Marine  hoplites (“epibatae”  in  ancient  Greek) consisted  of  Spartans  and  other  categories  of  Lacedaemonians,  the  sailors  were  Laconian  “perioikoi”, and  the  rowers  (“eretae”)  were  Laconian  “perioikoi” and  helots.  The  captains  (“triirarchoi”)  were  Spartans   or   Laconian  “perioikoi”.
After  the  Persian  Wars,  the  army  of  the  Peloponnesian  Alliance  became  essentially  an  organic  part  of  the  Spartan  army.  The  same  happened  with  the  Navy  of  the  Peloponnesian  Alliance.  The  numbers  of  the  Peloponnesian  ships  during  the  Persian  wars,  indicate  that  about  480  BC,  the  total  Peloponnesian  naval  force  consisted  of  120-130  triremes.  After  the  conquest  of  Aegina  by  the  Athenians  and  the  almost  synchronous  economic  decline  of  Corinth,  the  Peloponnesian  fleet  was  reduced  significantly.  The  other  Peloponnesian  naval  allies  (including  the  Spartans)  tried  in  vain  to  fill  this  “gap”.  The  Spartans  raised  the  number  of   their  triremes  in  25  (413  BC).  Despite  the  fact  that  the  Peloponnesian  fleet  remained  significant,  it  could  not  be  compared  with  the  opponent  Athenian  Navy  during  the  Peloponnesian  War (431-404  BC).  The  Athenian  fleet  numbered  around  350-480  embattled  triremes  (including  the  triremes  of  the maritime  allies  of  Athens)  during  most  part  of  the  fifth  century  BC.  From  these triremes,  a  number  of  200-300  could  be  manned. Continue reading

%d bloggers like this: