Home

Β΄ ΜΕΡΟΣ του Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ (1821): ΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

5 Comments

 

Χάρτης των επιχειρήσεων του Αλέξανδρου Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία (credit: Λ. Βρανούσης, 1964).

.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α΄ ΜΕΡΟΣ

Και για τους άλλους χριστιανικούς λαούς της χερσονήσου του Αίμου έχει εκτιμηθεί ότι θα έπρεπε να είχαν επαναστατήσει μαζί με τους Ελληνες, όμως αυτή η πιθανότητα ήταν μηδαμινή. Οι Βλάχοι και οι Μολδαβοί (σημείωση) δεν είχαν σημαντικούς λόγους για να υποστηρίξουν το κίνημα του Υψηλάντη, επειδή η τουρκική κυριαρχία δεν ήταν ιδιαίτερα πιεστική για εκείνους. Νωρίτερα, δεν είχαν υποστηρίξει ουσιαστικά ούτε τα σερβικά κινήματα. Στη Μολδοβλαχία, οι Οθωμανοί δεν εκδήλωναν εύκολα τη βαρβαρότητα τους, λόγω και της ρωσικής προστασίας. Οι Βλάχοι-Μολδαβοί αντιμετώπιζαν χριστιανούς καταπιεστές: ζούσαν υπό ένα παρωχημένο, σχεδόν φεουδαρχικό κοινωνικοπολιτικό καθεστώς, στο οποίο οι επικυρίαρχοι τους δεν ήταν τόσο οι Οθωμανοί όσο οι εγχώριοι και οι Ελληνες γαιοκτήμονες και ευγενείς, και οι ανώτεροι γηγενείς κληρικοί και επίσκοποι.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ (1821): ΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ – ΜΕΡΟΣ Α΄

Leave a comment

01

Οι χριστιανικοί και μουσουλμανικοί λαοί της οθωμανικής Βαλκανικής και οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη χερσόνησο (αρχές 19ου αι.) (σύνταξη και σχεδίαση χάρτη: Περικλής Δεληγιάννης 2010).

.

Είναι γνωστό ότι η ελληνική εθνεγερσία άρχισε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες της Βλαχίας και Μολδαβίας (υποτελείς των Οθωμανών) στις 22 Φεβρουαρίου 1821, χάρη στις ενέργειες του σχετικά λησμονημένου πατριώτη Αλέξανδρου Υψηλάντη και των συναγωνιστών του. Η εξέγερση απέτυχε λόγω εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων και καταπνίγηκε έως τον Σεπτέμβριο, όμως η φλόγα της Επανάστασης είχε ήδη ανάψει στην Πελοπόννησο, τη Ρούμελη και τα νησιά. Η αποτυχία του ελληνικού Αγώνα στη Μολδοβλαχία ήταν οπωσδήποτε ένα αρνητικό γεγονός για την Επανάσταση, όμως δεν επηρέασε αρνητικά την πορεία της στη νότια Ελλάδα. Αποψη του γράφοντος είναι ότι ακόμη και αν ο Υψηλάντης κατόρθωνε να κερδίσει κάποιες αποφασιστικές μάχες, ο αγώνας του θα καταπνιγόταν λόγω της έλλειψης προθυμίας των Ρώσων, των Σέρβων ή/και των Βλάχων-Μολδαβών να συμπολεμήσουν μαζί του, και της τελικής απόφασης των πρώτων να επιτρέψουν την οθωμανική στρατιωτική επέμβαση στις Ηγεμονίες. Υπενθυμίζουμε ότι μετά από σχετική συνθήκη με τη Ρωσική Αυτοκρατορία, οι Τούρκοι δεν διατηρούσαν δυνάμεις στη Μολδοβλαχία, εκτός από λίγες με αστυνομικά καθήκοντα, και δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν στο έδαφος τους χωρίς την άδεια του εκάστοτε Ρώσου τσάρου. Ο τότε τσάρος Αλέξανδρος έδωσε τη σχετική άδεια στους Οθωμανούς να εισβάλουν στις Ηγεμονίες και έτσι να συντρίψουν το κίνημα του Υψηλάντη. Εντούτοις η απόδοση μομφών σε βάρος των Ρώσων, Σέρβων, Βλάχων και Μολδαβών για την απροθυμία τους – όπως συμβαίνει ενίοτε – είναι μάλλον εσφαλμένη για τους λόγους  που  ακολουθούν και  τους  οποίους  θα  αναλύσουμε.

More

Ο «ΜΗΔΙΣΜΟΣ» ΤΗΣ ΘΗΒΑΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ: ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

2 Comments

 

 a1

Αρκετοί  σύγχρονοι   μελετητές  και ιστορικοί  (με  σημαντικότερο  τον  Καναδό  Μπακ)  θεωρούν  ότι  ο   «μηδισμός»  της  Θήβας  και  των  περισσότερων  πόλεων  της  Βοιωτίας  δεν  είχαν  την  διάσταση  που  τους  προσέδωσε  ο  αρχαίος  ιστορικός  Ηρόδοτος,  η  κύρια  πηγή  για  τους  Περσικούς  πολέμους.  Είναι  φανερό  από  τα  γραπτά  του  Ηροδότου,  ότι  μεροληπτούσε  υπέρ  της  Αθήνας  και  της  Σπάρτης,  σε   βάρος  της  Θήβας,  του  Αργους  κ.α.  Για  τη  Μακεδονία, τη  Θεσσαλία  και  το  Άργος, άλλα  ελληνικά  κράτη  που  έχουν  επίσης  «κατηγορηθεί»  για  φιλοπερσική  στάση  την  ίδια  εποχή,  έχει  αναγνωρισθεί  ότι  αυτή  δεν ήταν  ιδιαίτερα  έντονη.  Οι  πόλεις  της  Βοιωτίας (κυρίως  η  Θήβα)  φέρουν  το  μεγαλύτερο  βάρος  αυτής  της  «κατηγορίας»  λόγω  του  Ηροδότου  που  μάλλον  παραποίησε  την  ιστορική  αλήθεια,  υπερτονίζοντας  τον  «μηδισμό»  τους, ο  οποίος  δεν  ήταν  περισσότερο  έντονος  από  εκείνον  των  προαναφερόμενων  κρατών.  Οι  Θηβαίοι  και  οι  Βοιωτoί  πράγματι  επιθυμούσαν  νίκη  των  Περσών,  μόνο  λόγω  της εχθρότητας  τους  προς  τους  Αθηναίους.  Γι’  αυτό  μαλλον  δεν  συμμετείχαν  στην  ελληνική  κοινή  συμμαχία (αν  και  αυτό  στην  πραγματικότητα  δεν  είναι  καθόλου  βέβαιο)  επειδή  εκείνη  είχε  ως  ηγέτιδες  πόλεις  την  Αθήνα  και  την  Σπάρτη.  Το  ίδιο  συνέβη  με  το  Άργος  λόγω  της  εχθρότητας  του  προς  τη  Σπάρτη.

b

Βοιωτική  περικεφαλαία.  Αρχικά  χρησιμοποιείτο  από  τους  Βοιωτούς  πεζούς  και  ιππείς  αλλά  αργότερα  έγινε  δημοφιλής  σε  όλους  τους  Ελληνες  ιππείς  (φωτογραφία  από  τον  Βρετανικό  Συλλογο   Ιστορικών   Μελετών  Comitatus).

Συνεχιστε την αναγνωση

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΑΠΟΓΝΩΣΗ ΤΟΝ ΕΙΣΒΟΛΕΑ: Μία στρατηγική ανάλυση του σχεδίου του Μέμνωνος εναντίον του Μεγάλου Αλεξάνδρου (334 π.Χ)

1 Comment

Peter_connolly

Aφιερώνεται  στη  μνήμη  του  Peter  Connolly (1935 – 2012),  ενός  από  τους  σπουδαιότερους  σύγχρονους  ερευνητές,  αρχαιολόγους  και  εικονογράφους  του  αρχαίου  κόσμου.

 –

Ο  Αλέξανδρος  και  οι  εταίροι  του  διαβαίνουν  τον  Γρανικό.  Η  μεγαλύτερη  περιπέτεια  της  Παγκόσμιας  Ιστορίας  μόλις  αρχίζει…  (πίνακας  του  Peter  Connolly).

 

Το  κύριο  πρόβλημα  του  περσικού  στρατού  στη  μάχη  του  Γρανικού  εναντίον  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου  (334  π.Χ.),  αφορούσε  την  πολυκέφαλη  ηγεσία  του.  Αυτή  αποτελείτο  από  πέντε  Ιρανούς  σατράπες,  έναν  Ελληνα  Ρόδιο  μισθοφόρο  αξιωματικό, τον  Μέμνωνα,  και  αρκετούς  άλλους  στρατηγούς  και  κυβερνήτες.  Φαίνεται  πως  ο  σατράπης  της  Ελλησποντιακής  Φρυγίας  Αρσίτης  ήταν  ο  γενικός  διοικητής,  αλλά  οι  άλλοι  Ιρανοί  σατράπες  και  στρατηγοί  ήταν  κατά  κανόνα  ατίθασοι  και  ανυπάκουοι,  και    δεν  επηρεάζονταν  από  την  ιδιότητά  του.

Ο  Μέμνων  ήταν  μάλλον  ο  ικανότερος  στρατηγός  στο  περσικό  επιτελείο,  όπως  αποδεικνύεται  και  από  την  εμπιστοσύνη  που  του  έδειχνε  ανέκαθεν  ο  Πέρσης  βασιλιάς  Δαρείος.  Εξάλλου  είχε  διαβιώσει  για  μία  δεκαετία  στη  Μακεδονία  και  γνώριζε  μάλλον  τα  πάντα  για  τον  μακεδονικό  στρατό,  ενώ  τον  είχε  αντιμετωπίσει  και  επί  δύο  χρόνια  (337-335 πΧ)  ως  στρατηγός,  μαχόμενος  το μακεδονικό  εκστρατευτικό  σώμα  των  Παρμενίωνα  και  Κάλαντα  στη  Μικρά  Ασία.  Ο  Μέμνων  ήταν  σίγουρα  ικανός  στρατηγός  αλλά  η  αξία  του  και  η  πρότασή  του  στο  πολεμικό  συμβούλιο  της  Ζελείας  (βλ.  παρακάτω)  έχουν  μάλλον  υπερτονισθεί  από  τους  αρχαίους  Ελληνες  συγγραφείς  (Αρριανό,  Διόδωρο  κ.ά.),  οι  οποίοι  προτιμούσαν  ως  πρωταγωνιστή  στον  περσικό  στρατό  έναν  ομοεθνή  τους,  από  τους  Ιρανούς  ομολόγους  του.  Όμως  παρά  την  αξία  του,  ο  Δαρείος  δεν  μπορούσε  να  τον  ορίσει  αρχιστράτηγο,  επειδή  δεν  ήταν  Πέρσης  ή  Μήδος.  Οι  υπερήφανοι  και  ατίθασοι  σατράπες  και  «συγγενείς  του  Μεγάλου  Βασιλέα»  (τιμητικός  τίτλος  των  πλέον  υψηλόβαθμων  Ιρανών)  δεν  θα  υπάκουαν  ποτέ  έναν  «βάρβαρο»  (από  την  ιρανική  άποψη).

Συνεχίστε την ανάγνωση

%d bloggers like this: