Home

Η ΟΠΛΙΤΙΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ ΣΕ ΣΥΡΡΑΞΗ (ΟΠΛΙΤΙΚΕΣ ΤΑΚΤΙΚΕΣ)

4 Comments

03Aναπαράσταση φάσης ωθισμού οπλιτικής σύρραξης από τον Ισπανικό Ιστορικό Σύλλογο Athena Promachos (copyright: Ana Belen Rubio).

.

Παλαιότερο σχετικό άρθρο: ΟΠΛΙΤΙΚΕΣ ΤΑΚΤΙΚΕΣ: Η ΠΑΡΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ

.

Η επίθεση της οπλιτικής παράταξης διενεργείτο με τους πολεμιστές των τριών ή των τεσσάρων πρώτων στοίχων να κρατούν τα δόρατα τους σε οριζόντια θέση, προτεταμένα προς τον εχθρό. Τρεις ή τέσσερις αιχμές δοράτων εμπόδιζαν τον εχθρό να φτάσει στον πρώτο στοίχο της φάλαγγας. Οι πολεμιστές των γραμμών που ακολουθούσαν, είχαν τα δόρατα τους σε κεκλιμένη θέση προκειμένου να μην τραυματίσουν με τις αιχμές τους οπλίτες των εμπρόσθιων στοίχων και για να έχουν τους σαυρωτήρες* με κατεύθυνση προς τα κάτω, έτσι ώστε να σκοτώνουν τους τραυματισμένους εχθρούς όταν περνούσαν από πάνω τους. Ο κύριος σκοπός της κλίσης των δοράτων ήταν να ανακόπτουν τα βλήματα που δέχονταν από τους ψιλούς του εχθρού (ακόντια, βέλη, πέτρες, κ.α.).

Η μάχη ξεκινούσε με τις δύο αντίπαλες φάλαγγες να κινούνται η μια εναντίον της άλλης. Η είσοδος στο πεδίο της σύρραξης συνοδευόταν είτε από πολεμικά άσματα, τους παιάνες –όπως συνήθιζαν οι στρατοί των Σπαρτιατών και των άλλων Δωριέων – είτε από πολεμικές ιαχές. Όταν οι οπλιτικοί στρατοί πλησίαζαν μεταξύ τους σε απόσταση περίπου μισού έως ενός σταδίου (89-177 μέτρα), οι πολεμιστές άρχιζαν να τρέχουν με σκοπό να επιπέσουν ορμητικά επί του εχθρού. Αυτό έπραξαν οι Αθηναίοι και οι Πλαταιείς εναντίον των Περσών στον Μαραθώνα. Εξαίρεση σε αυτόν τον γενικό κανόνα αποτελούσαν οι Σπαρτιάτες οι οποίοι βάδιζαν μέχρι την εκ του συστάδην σύρραξη, με οργανωμένο σχηματισμό και συγχρονισμένο βηματισμό, τον ρυθμό του οποίου έδιναν οι ήχοι αυλών. Στόχευαν στην τρομοκράτηση του εχθρού με την ψυχραιμία και την «απάθεια» τους. Μερικοί ερευνητές έχουν υποθέσει ότι και άλλοι στρατοί δωρικών πόλεων ακολουθούσαν αυτήν την τακτική εισόδου στη μάχη.

Συνέχεια

Advertisements

ΟΙ ΘΩΡΑΚΕΣ ΤΩΝ ΣΠΑΡΤΙΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

4 Comments

Metropolitan museum of art

Ο τυπικός αρχαίος ελληνικός μυώδης θώρακας της Υστερης Κλασσικής και της Ελληνιστικής περιόδου. Ο συγκεκριμένος ανήκει στον 4ο αι. πΧ. Μετά τη μάχη των Λευκτρων, ο Σπαρτιατικός και οι άλλοι ελληνικοί οπλιτικοί στρατοί  υιοθέτησαν τη χρήση του  (Metropolitan Museum of Art,  photo by ‘Emiliano Zapata’).

Ο  παλαιός κωδωνόσχημος θώρακας (προερχόμενος από τη Γεωμετρική περιοδο) αποτέλεσε τον βασικό θώρακα του Έλληνα οπλίτη της Αρχαϊκής (700-479 πΧ) και ήταν ο πλέον δημοφιλής για τους Σπαρτιάτες της εποχής. Περί τα τέλη του 6ου αιώνα πΧ, οι οπλίτες που έφεραν μεταλλικό θώρακα προσάρμοσαν σε αυτόν μια μονή και αργότερα διπλή σειρά από μεταλλικές, δερμάτινες ή λινές λωρίδες (πτέρυγες), συμπληρώνοντας την προστασία του κάτω μέρους του σώματος τους. Την ίδια εποχή υπήρξε μια μαζική στροφή των Ελλήνων οπλιτών προς τον λινό θώρακα, και δευτερευόντως προς τον δερμάτινο. Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. ο λινός εκτόπισε σε μεγάλο βαθμό τον δερμάτινο και περιόρισε την χρήση του μεταλλικού, γινόμενος ο πιο δημοφιλής ελληνικός θώρακας. Οι λινοί και οι δερμάτινοι θώρακες δεν χρησιμοποιήθηκαν σε αξιόλογο βαθμό από τους Σπαρτιάτες (ομοίους), ωστόσο φαίνεται ότι επικρατούσαν στις άλλες κατηγορίες Λακεδαιμόνιων. Οι θώρακες από εύκαμπτο υλικό μπορούσαν να είναι εν μέρει καλυμμένοι με ορειχάλκινες φολίδες ή πλάκες που ήταν ραμμένες στην βάση (υποκάμισο) από λινό ή δέρμα. Αυτές οι παραλλαγές δεν φαίνεται να χρησιμοποιήθηκαν ποτέ από τους Σπαρτιάτες ή γενικά τους Λακεδαιμόνιους.
Μετά τους Περσικούς πόλεμους, η εγχάρακτη απόδοση της ανδρικής ανατομίας του κωδωνόσχημου θώρακα έγινε ανάγλυφη, εξελίσσοντας τον σε νέο τύπο, τον μυώδη ή ανατομικό. Παράλληλα η κωδωνοειδής απόληξη του «κατέβηκε» βαθμιαία προς τα κάτω, καλύπτοντας την κοιλιά και την βουβωνική περιοχή, υποκαθιστώντας έτσι την αρχαϊκή μήτρα. Στην τελική μορφή του ανατομικού θώρακα, οι μύες αποδίδονται πιστά επί της επιφάνειας του. Παράλληλα η προστασία του κάτω μέρους του κορμού δίδεται από δύο σειρές δερμάτινων ή λινών πτερύγων (αλλά όχι πλέον ορειχάλκινων). Ο μυώδης θώρακας ήταν αυτός που επικρατούσε συντριπτικά μεταξύ των ομοίων (πλήρεις πολίτες). Επρόκειτο για έναν ακριβό θώρακα, ωστόσο ήταν ο επικρατέστερος στους Σπαρτιάτες οπλίτες της επειδή η μόνη πολυτέλεια που τους επιτρεπόταν ουσιαστικά, ήταν η αγορά ακριβού στρατιωτικού εξοπλισμού.

Συνεχεια ανάγνωσης

ΟΠΛΙΤΙΚΕΣ ΤΑΚΤΙΚΕΣ: Η ΠΑΡΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ

15 Comments

14

Οι Σπαρτιάτες αντιμετωπίζουν τον περσικό στρατό στις Θερμοπύλες με κλειστό σχηματισμό φάλαγγας, σε κλασσικό πλέον πίνακα του Peter Connolly.

Ο οπλιτικός τρόπος πολέμου όπως μας είναι γνωστός από τις πηγές της Κλασσικής περιόδου, είχε πλέον διαμορφωθεί έως τους Μηδικούς πόλεμους (490-479 π.Χ.). Όταν οι στρατοί δύο αντίπαλων πόλεων-κρατών συναντούντο, οι οπλίτες τους σχημάτιζαν φάλαγγα, τασσόμενοι σε μικρή απόσταση  μεταξύ τους, δηλαδή σε κλειστό σχηματισμό (κλειστή τάξη). Ετσι παρατάσσονταν οι στοίχοι και οι ζυγοί της οπλιτικής φάλαγγας. Κάθε οπλίτης διέθετε έκταση περίπου ενός τετραγωνικού μέτρου προκειμένου να μάχεται και να ελίσσεται. Οι οπλίτες δύναντο να παραταχθούν σε ανοικτότερους σχηματισμούς, αν χρειαζόταν (π.χ. η ανοικτότερη τάξη εφαρμοζόταν συχνά κατά τη συντεταγμένη προέλαση έως το πεδίο ή αν το μήκος του εχθρικού μετώπου έπρεπε οπωσδήποτε να καλυφθεί εξολοκλήρου). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η απόσταση μεταξύ τους αυξανόταν τόσο στο μήκος μετώπου της φάλαγγας όσο και στο «βάθος» της. Από την άλλη πλευρά, αν η φάλαγγα έπρεπε να μετατραπεί στο γνωστό συμπαγές και αδιάρρηκτο «τείχος» από ασπίδες, οι οπλίτες πλησίαζαν τόσο μεταξύ τους, ώστε οι ώμοι τους ακουμπούσαν. Επρόκειτο για την κατάλληλη τακτική όταν η φάλαγγα έπρεπε να ασκήσει  μεγαλύτερη πίεση στον αντίπαλο ή να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή αυτοπροστασία της. Ηταν ο ιδανικός κλειστός σχηματισμός (αν και είχε κάποια μειονεκτήματα) επειδή κατά την εφαρμογή του, η δεξιά ακάλυπτη πλευρά του οπλίτη προστατευόταν από την ασπίδα του συστρατιώτη ο οποίος ήταν ταγμένος στα δεξιά του. Ετσι σχηματιζόταν μια συμπαγής αδιάρρηκτη παράταξη η οποία στηριζόταν στην αλληλοπροστασία και την αλληλεγγύη των μαχίμων της.

Η αποστολή των «προμάχων» των «ηρωικών χρόνων» (Υστερομυκηναϊκής και Γεωμετρικής εποχής), δηλαδή των καλύτερων και περισσότερο ευπατριδών μαχητών οι οποίοι τάσσονταν μπροστά από τους άλλους πολεμιστές, δεν ήταν πλέον οι προσωπικές μονομαχίες με τους προμάχους του εχθρού. Η τωρινή αποστολή τους ήταν να διατηρούν τη συνοχή της φίλιας φάλαγγας και να φονεύουν τους προμάχους της αντίπαλης, με σκοπό να την κλονίσουν και να τη διαρρήξουν. Λόγω αυτής της αποστολής, οι πρόμαχοι παρατάσσονταν στον πρώτο ζυγό της φάλαγγας, ουσιαστικά στην ίδια θέση με εκείνη που κατείχαν στην ασύντακτη παράταξη της Γεωμετρικής περιόδου.

15

Οπλιτική φάλαγγα οκτώ ζυγών (‘βάθος’) και οκτώ στοίχων (μήκος), με τους οπλίτες της σε σχηματισμό μάχης.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Ο ΑΛΛΟΣ ‘ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ’: Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΝΙΚΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ (1000 πΧ)

12 Comments

File written by Adobe Photoshop¨ 4.0Απεικόνιση  μαχίμων  από  το  περίφημο  «Αγγείο  των  Πολεμιστών»  της  Υστερομυκηναϊκής  ή  Υπομυκηναϊκής  περιόδου.  Φαίνεται  πως  οι  πλήρως  εξοπλισμένοι  Αττικοί/Αθηναίοι  πολεμιστές  αλλά  και  οι  Δωριείς  αντίπαλοι  τους  ήταν  οπλισμένοι  σχεδόν   όπως  οι  εικονιζόμενοι. 

 attica1

            Κατά  το  πρώτο  μισό  της  2ης  προχριστιανικής  χιλιετίας,  η  Αττική  ήταν  διηρημένη  σε  αρκετές  ανεξάρτητες  κοινότητες.  Η  Αθήνα  (ταυτιζόμενη  ουσιαστικά  με  την  Ακρόπολη)  ήταν  μία  από  τις  ισχυρότερες  κοινότητες,  πιθανώς  κυβερνώμενη  από  Δαναούς  ηγεμόνες.  Η  κομβική  θέση  της  στο  μέσο  σχεδόν  της  απόστασης  από  την  Ερένεια  έως  το  Σούνιο  (ακραία  σημεία  της  Αττικής  προς  τα  βορειοδυτικά  και  τα  νοτιοανατολικά  αντιστοίχως),  η  σχετικά  εύφορη  γη  που  την  περιέβαλε  και  η  δυσπρόσβλητη  θέση  της  Ακρόπολης,  ήταν  μερικές  παράμετροι  οι  οποίες  έδωσαν  στην  Αθήνα  κάποιο  προβάδισμα  έναντι  των  ανταγωνιστικών  της  κοινοτήτων-κρατιδίων  για  την  τελική  επικράτηση  στην  Αττική,  κυρίως  έναντι  της  Ελευσίνας  και  της  Παλλήνης.  Η  Αθήνα  ήταν  η  τελική  νικήτρια  στον  ενδο-αττικό    αγώνα.

Συνεχιστε την αναγνωση

ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΗ ΖΩΗ – ΜΕΡΟΣ Β΄

6 Comments

1

Ο  ποταμός  Ευρώτας  κοντά  στη  Σπάρτη.

Από  την  άλλη  πλευρά,  η  σπαρτιατική  κοινωνία  δεν  ήταν  τόσο  άκαμπτη  και στιβαρή, όσο  έχει  θεωρηθεί.  Όταν  δεν  εξασκείτο, ο  Σπαρτιάτης  διασκέδαζε  με  συμπόσια, χορούς, τραγούδι, κυνήγι, συμμετοχή  σε  εορτές  και  συνδιαλέξεις  στην  Αγορά.  Άνδρες  που  γνώριζαν  όσο  κανένας  άλλος  το  σκληρό  πρόσωπο  του  πολέμου, γνώριζαν  εξίσου  καλά  πως  να  χαίρονται  την  ζωή. Οι  πολίτες  της  Σπάρτης  απέρριπταν  μόνο  τα  υλικά  αγαθά  και  τις  ανέσεις, τα  οποία  θεωρούσαν –δικαιολογημένα– ως  διαφθορείς  των  ανθρώπων.  Παρά  το  ότι  ήταν  στην  ουσία  πλούσιοι  γαιοκτήμονες, η  ζωή  τους  συνολικά, ήταν  πιο  λιτή  και  φτωχική  από  αυτήν  ενός  μέσου  Έλληνα  οποιουδήποτε  άλλου  ελληνικού  κράτους.

            Αλίμονο  σε  όποιον  Σπαρτιάτη  έδινε  στους  συμπολεμιστές  του  έστω  και  υποψία  δειλίας  στη  μάχη.  Και  περισσότερο  σε  αυτόν  που  θα  υποχωρούσε  στη  μάχη, ακόμη  και  αν  ήθελε  να  αποφύγει  έναν  αδικαιολόγητο  θάνατο  που  δεν  θα  είχε  κάποιο  ουσιαστικό  όφελος  για  την  πόλη.  Στην  υπόλοιπη ζωή  του  θα  αντιμετώπιζε  κάθε  είδους  μειώσεις, πολιτικές, κοινωνικές και  προσωπικές, που  έφταναν  ή  ξεπερνούσαν  τα  όρια  του  εξευτελισμού.   Επρόκειτο  για  την  κατεξοχήν  έκφραση  σκληρότητας  της  σπαρτιατικής  κοινωνίας, που  δεν  συγχωρούσε  το  παράπτωμα  της  υστέρησης  έναντι  του  βασικού  κανόνα  της  πόλης. Ο «τρέσας» –αυτός  που  τρέμει  από  φόβο – όπως  συνήθιζαν  να  ονομάζουν  σκωπτικά  όσους  έδειξαν  αυτή  την  υστέρηση, γνώριζε  τη  γενική  περιφρόνηση.   Τα  «φαρμακερά» πειράγματα  και  η  κοινωνική  απομόνωση  τον  συνόδευαν  παντού.  Ήταν  υποχρεωμένος  από  τους  νόμους, να  φοράει  ρούχα  από  χρωματιστά  τεμάχια  υφάσματος  ραμμένα  σε  αυτά  και  να  έχει  ξυρισμένα  τα  μισά  γένια  του.  Κάθε  πολίτης  είχε  το  δικαίωμα  να  τον  κτυπήσει  ατιμώρητα  και  κανείς  δεν  του  έδινε  την  κόρη  του  ως  σύζυγο.  Αυτή  η  κατάσταση  αγαμίας  επέφερε  και  πρόστιμο  από  την  πόλη  του,  επειδή  την  στερούσε  από  νέους  πολεμιστές.  Επιπροσθέτως  έχανε  τα  πολιτικά  δικαιώματα  του,  με  ότι  άλλο  συνεπαγόταν  αυτό  ως  προς  την  επιβίωση  του. Αποκλειόταν  ακόμη  και  από  την  δυνατότητα  να  κάνει  επίσημες  νομικά  συμφωνίες  ή  συμβόλαια. Ακόμη  και  αν  ο  τρέσας  δεν  αποκλειόταν  από  το  πολιτικό  σώμα, οι  ταπεινώσεις  του  δεν  σταματούσαν.  Οι  συμπολεμιστές  του  θεωρούσαν  ντροπή  να  τον  έχουν  ως  σύσκηνο  τους  ή  να  γυμνάζονται  παλεύοντας  μαζί  του.  Στον  πυρρίχη (πολεμικό  χορό)  έστελναν  τον  τρέσα  στις  χειρότερες  θέσεις.  Όταν  ο  τελευταίος  συναντούσε  στον  δρόμο  τους  συμπολίτες  του, ακόμη  και  τους  νεότερους, ήταν  υποχρεωμένος  να  παραμερίζει  μπροστά  τους.   Το  φάσμα  μιας  τέτοιας  ζωής  εξηγεί  εν  μέρει  το  απίστευτο  θάρρος  του  Σπαρτιάτη  οπλίτη, ακόμη  και  όταν  χρειάστηκε  να  αντιμετωπίσει  τα  ανθρώπινα  «κύματα» των  εκατοντάδων  χιλιάδων  Ασιατών  στο  στενό  των Θερμοπυλών, ακόμη  και  όταν  γνώριζε  ότι  ο  θάνατος  ήταν  αναπόφευκτος.  Όπως  αναφέρθηκε,  αυτοί  που  υστερούσαν  υποβιβάζονταν  στην  τάξη  των  υπομειόνων.  Έχαναν  τα  πολιτικά  τους  δικαιώματα, τον  κλήρο  τους, έπαυαν  γενικά  να  είναι  «όμοιοι»  και  αποτελούσαν  ελεύθερους  Λακεδαιμόνιους  που  δεν  ανήκαν  πλέον  στην  κυβερνώσα  τάξη  και  που  βρίσκονταν  πιο  χαμηλά  στην  εκτίμηση  της  από  τους  περιοίκους.

  Διαβαστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΗ ΖΩΗ – ΜΕΡΟΣ Α΄

Leave a comment

11

Σύγκρουση  Ελλήνων  οπλιτών  της  Αρχαϊκής  περιόδου.  Αγγειογραφία.

Στα  18  του  ο  Σπαρτιάτης  έφηβος  γινόταν  «είρην», δηλαδή  ενήλικος  άνδρας  και  πολίτης.  Έως  τα  19  του  υπηρετούσε  ως  «πρωτείρας», δηλαδή  αρχηγός  μιας  ίλης.  Το  τελευταίο  στάδιο  της  εκπαίδευσης  του  ήταν  η  «κρυπτεία», η  υπηρεσία  στις  ομάδες  εξόντωσης  επικίνδυνων  ειλώτων, για  εκφοβισμό  των  υπολοίπων.  Οι  Σπαρτιάτες  που  βρίσκονταν  σε  ηλικία  περίπου  20  ετών  εντάσσονταν  σε  μυστικές  ομάδες, που  περιπολούσαν  τη  νύχτα  στην  ύπαιθρο. Ήταν  οπλισμένοι  μόνο  με  εγχειρίδια  και  σκότωναν  όσους  είλωτες  συναντούσαν  να  κυκλοφορούν.  Λόγω  της  μυστικότητας  της  δραστηριότητας  αυτής, κατά  την  διάρκεια  της  ημέρας  οι  νεαροί  Σπαρτιάτες  κρύβονταν  σε  απόμερα  ορμητήρια.  Μερικές  φορές  επιτίθονταν  και  κατά  την  ημέρα  στους  είλωτες  που  εργάζονταν  στα  χωράφια, σκοτώνοντας  όσους  είχαν  θεωρηθεί  από  τις  αρχές  ως  ύποπτοι  για  υποκίνηση  εξέγερσης.   Για  να  μην  υπάρχει  άγος  έναντι  των  θεών  λόγω  των  φόνων  της  κρυπτείας, το  κράτος  κατά  καιρούς  κήρυσσε  επίσημα  τον  πόλεμο  στους είλωτες.  Ετσι  ο  πόλεμος  της  Σπάρτης  των  «Σκοτεινών  Αιώνων»  και  της  Γεωμετρικής  Περιόδου  εναντίον  των  Αχαιών  της  κοιλάδας  του Ευρώτα  και  εναντίον  των  Δωριέων  και  Προδωριέων  της  κοιλάδας  του  Παμίσου,  από  τους  οποίους  κατάγονταν  συνολικά  οι  είλωτες,  είχε  καταστεί  αέναος.  Στην  ουσία  τερματίστηκε  λίγο  πριν  το  200 π.Χ.,  όταν  απελευθερώθηκαν  και  οι  τελευταίοι  είλωτες.

Για  τους  Σπαρτιάτες, ο  φόνος  των  πιο  επικίνδυνων  δουλοπάροικων  τους  δεν  ήταν  αδικαιολόγητο  έγκλημα, επειδή  θεωρούσαν  ότι  οι  είλωτες  ήταν  ένας  «δορύκτητος»  πληθυσμός,  με  τον  οποίο  βρίσκονταν  μονίμως  σε  εμπόλεμη  κατάσταση.  Επομένως  θεωρούσαν  τους  φονευμένους  είλωτες  ως  απώλειες  του  εχθρού  στον  αναφερομενο  αέναο  πόλεμο, συνεχιζόμενο  επί  αιώνες  μετά  την  κατάκτηση  της  Λακωνίας  και  της  Μεσσηνίας.   Παλαιότερα  πιστευόταν  ότι  η  κρυπτεία  λειτουργούσε  μόνο  ως  μέτρο  ασφαλείας  του  κράτους.   Όπως  αποδείχθηκε,  λειτουργούσε  εξίσου  ως  πράξη  μυήσεως  τον  εκπαιδευόμενων  στην  φυσική  εξόντωση  των  εχθρών, ένα  είδος  εμβάπτισης  του  πολεμιστή  στο  «πρώτο  αίμα».  Στην  πραγματικότητα, η  κρυπτεία  δεν  εφαρμοζόταν  συνεχώς, παρά  μόνο  σε  περιπτώσεις  που  υπήρχαν  βάσιμες  υποψίες  για  επανάσταση  των  ειλώτων.  Αν  εφαρμοζόταν  μονίμως, θα  είχε  το  αντίθετο  αποτέλεσμα: τις  διαρκείς  ειλωτικές  εξεγέρσεις.  Οι  είλωτες  παρέμεναν  ένας  σκληροτράχηλος  πληθυσμός  λόγω  της  σκληρής  ζωής  που  διήγαν, και  όχι  τόσο  απόλεμοι  όσο  θεωρούνται.  Ειδικά  εκείνοι  της  Μεσσηνίας  ήταν  πιο  απειλητικοί  επειδή  η  περιοχή  τους  βρισκόταν  μακριά  από  την  Σπάρτη.  Όπως  παρατηρεί  ο  ιστορικός  Grundy σχετικά  με  τους  Μεσσήνιους  είλωτες  «η  Σπάρτη  κρατούσε  έναν  λύκο  από  τον  λαιμό».   Ιδιαίτερα  επίφοβοι  ήταν  και  οι  είλωτες  της  κάτω  κοιλάδας  του  Ευρώτα, οι  παλαιοί  Αχαιοί  του  Έλους.

  Διαβάστε περισσότερα

Older Entries

%d bloggers like this: