Home

ΑΡΘΟΥΡΟΣ, ΑΡΘΟΥΡΙΟΣ ΘΡΥΛΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΑΡΜΑΤΕΣ – ΜΕΡΟΣ B΄

13 Comments

Sarmatian sword ring pommelssssss

Σαρματικό  ξίφος  με  τη  χαρακτηριστική  δακτυλιοειδή  απόληξη  λαβής.  Από  τη δακτυλιοειδή  απόληξη  μάλλον  διερχόταν  ένας  δερμάτινος  ιμάντας  ο  οποίος  δενόταν  στο  χέρι του  πολεμιστή  και  απέτρεπε  την  πτώση  του  ξίφους  κατά  τη  σύρραξη. 

Δεξιά: ένα spangenhelm, τύπος  κράνους  αγαπητός  στους  Σαρμάτες  αλλά  και  στους Υστερους  Ρωμαίους, καθώς  και  σε  άλλους  λαούς  της  εποχής (Γότθους, Ούννους κτλ)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ  ΤΟ  ΜΕΡΟΣ  Α΄

Σύμφωνα  με  μερικούς  μελετητές,  η  γένεση  του  Αρθούριου  θρύλου  οφείλεται  στους  Σαρμάτες  μισθοφόρους.  Οι  πολεμιστές  του  Αρθούρου  περιγράφονται  ως  «ιππότες».  Τέτοιοι  ήταν  οι  σιδηρόφρακτοι  Σαρμάτες  ιππείς,  οι  «θεμελιωτές»  της  ευρωπαϊκής  Ιπποσύνης,  σύμφωνα  με  την  επικρατέστερη  άποψη.  Το  βαρύ  σαρματικό  ιππικό  περιελάμβανε  κατάφρακτους  ιππείς,  προστατευμένους,  όπως  και  τα  άλογα  τους,  με  σχεδόν  ολόσωμη  μεταλλική  θωράκιση  (συνήθως  φολιδωτή).  Επίσης  πολεμούσαν  με  βασικό  επιθετικό  όπλο  τη  μακριά  λόγχη,  όπως  οι  μεταγενέστεροι  ιππότες.  Η  γνωστή  μορφή  του  Ευρωπαίου  ιππότη  του  Ύστερου  Μεσαίωνα  δημιουργήθηκε  όταν  οι  Ανατολικοί  Γερμανοί  (Γότθοι,  Βουργουνδοί  και  Βάνδαλοι),  οι  Σουήβοι  Γερμανοί  (Μαρκομάννοι,  Λογγοβάρδοι  και  Κουάδοι)  και  οι  Ρωμαίοι,  υιοθέτησαν  συνολικά  τον  σαρματικό  ιππικό  εξοπλισμό.  Η  εξολόθρευση  του  ρωμαϊκού  στρατού  από  το  γοτθο-σαρματικό  ιππικό  στην  Αδριανούπολη  το  378  μ.Χ.,  εδραίωσε  την  κυριαρχία  του  θωρακισμένου  ιππέα  κατά  τον  Μεσαίωνα.  Οι  Νορμανδοί  της  βόρειας  Γαλλίας, μέρος  της  αριστοκρατίας  των  οποίων  είχε  επίσης  αλανική (σαρματική) καταγωγή,  ήταν  αυτοί  που  διαμόρφωσαν  την  τελική  μορφή  της  Ιπποσύνης.  Στη  Βρετανία,  οι  «ιππότες»  του  Αρθούρου  αποτελούνταν  πιθανώς  από  εκ-κελτισμένους  απόγονους  των  Σαρματών  μισθοφόρων  και  από  Κέλτες  ιππείς  οι  οποίοι  πολεμούσαν  με  τον  σαρματικό  τρόπο.  Οι  Ιάζυγες  του  Βρεμετέννακου  αναφέρονται  και  στις  αρχές  του  5ου  αι.  ως  «το  στράτευμα  των  Σαρματών  βετεράνων».  Πιθανώς  επιβίωσαν  έως  τότε  ως  εθνική  οντότητα,  έχοντας  εγκαταλείψει  την  ιρανική  γλώσσα  τους  υπέρ  της  λατινικής  όπως  και  όλοι  οι  Σαρμάτες  της  Βρετανίας  και  της  Ρωμαϊκής  Ευρώπης.  Επίσης,  θεωρείται  βέβαιο  ότι  στη  Βρετανία  εγκαταστάθηκαν  ως  μισθοφόροι  πολλοί  Αλανοί,  οι  οποίοι  αποτελούσαν  την  ισχυρότερη  σαρματική  φυλή.  Οι  ειδικοί  στην  ονοματολογία  έχουν  υποθέσει  ότι  το  σύγχρονο  βρετανικό  ανθρωπωνύμιο  Άλαν  (Alan)  καθώς  και  το  γαλλικό  ή  γενικά  νεολατινικό  Αλαίν  (Alain,  Alen)  προέρχεται  από  τους  Αλανούς.  Όταν  τα  μέλη  αυτού  του  λαού  εγκαταστάθηκαν  μαζικά  στη  δυτική  Ευρώπη  και  αφομοιώθηκαν  από  τους  εντόπιους,  μετέτρεψαν  το  εθνωνύμιο  τους  σε  ανθρωπωνύμιο:  Alanus  στη  λατινική  γλώσσα.  Συμπαγείς  ομάδες  Αλανών  εγκαταστάθηκαν  ως  τοπικές  αριστοκρατίες  στη  βορειοανατολική  Ισπανία,  στη  βόρεια  Αφρική,  στη  βόρεια  Γαλλία  (περιοχή  Αλεν-σόν,  Alencon),  κ.ά.

Οι  Νορμανδοί  υιοθέτησαν  πλήρως,  κατά  τον  10ο  αιώνα,  την  πολεμική  τέχνη  του  σιδηρόφρακτου  ιππότη  από  τους  τοπικούς  ιππείς  της  βόρειας  Γαλλίας.  Οι  τελευταίοι  την  είχαν  παραλάβει  από  τους  Αλανούς  νομάδες  που  είχαν  εγκατασταθεί  αιώνες  πριν  στην  περιοχή  και  ήταν  εν  μέρει  πρόγονοι  τους.    Η  μάχη  του  Χέιστινγκς  (1066),  η  οποία  εξασφάλισε  τη  νορμανδική  κατάκτηση  της  Αγγλίας,  κρίθηκε  από  την  πανάρχαια  νομαδική  τακτική  της  προσποιητής  υποχώρησης,  εκτελεσμένη  από  την  αριστερή  πτέρυγα  του  νορμανδικού  ιππικού.  Η  τελευταία  στελεχωνόταν  από  Βρετόνους  Κέλτες,  οι  οποίοι  είχαν  μερικώς  αλανική  καταγωγή.  Διοικητής  του  αριστερού  κέρατος  ήταν  ο  κόμης  της  Βρετάνης,  ο  Ερυθρός  Αλανός  (Alan  the  Red,  «κοκκινομάλλης»),  όνομα  χαρακτηριστικό  της  προέλευσης  του.  Σχετικά  με  τον  αναφερόμενο  κόμη,  πρέπει  να  παρατηρηθεί  ότι  οι  κινεζικές  και  οι  ευρωπαϊκές  πηγές  περιγράφουν  τους  Αλανούς  της  κεντροασιατικής  κοιτίδας  τους,  ως  έχοντες  σε  μεγάλο  ποσοστό  ξανθά  ή  κόκκινα  μαλλιά.  Ωστόσο  και  οι  Κέλτες  έχουν  συχνά  κόκκινα  μαλλιά  και  για  την  ακρίβεια  έχουν  το  μεγαλύτερο  ποσοστό  κοκκινομάλληδων  στην  Ευρώπη.

More

ΑΡΘΟΥΡΟΣ, ΑΡΘΟΥΡΙΟΣ ΘΡΥΛΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΑΡΜΑΤΕΣ – ΜΕΡΟΣ Α΄

1 Comment

saxon-reenactors

Αναπαράσταση  ύστερων  Σαξόνων  μαχίμων.

            –

            Οι  Ρωμαίοι  κατέκτησαν  τις  σύγχρονες  Αγγλία  και  Ουαλλία  κατά  τον  1ο  αι.  μ.Χ.  Οι  φυλές  της  Καληδονίας  (Καληδόνιοι,  Κορνάβιοι,  Ουενίκονες  κ.ά.),  η  οποία  αντιστοιχεί  στη  σύγχρονη  Ορεινή  Σκωτία  (Scottish  Highlands),  παρέμειναν  ανεξάρτητες.  Έως  τον  4ο  αι.  οι  λαοί  της  είχαν  ενσωματωθεί  στη  φυλετική  ένωση  των  Πίκτων  (Picti).  Η  ονομασία  τους  σήμαινε  τους  «βαμμένους»  στη  λατινική,  λόγω  της  κελτικής  συνήθειας  της  δερματοστιξίας  την  οποία  διατηρούσαν.  Οι  ίδιοι  αυτοαποκαλούνταν  «Κρούθνι»  (Cruthni).  Η  ρωμαϊκή  εξουσία  στη  Βρετανία  διατηρήθηκε  περισσότερο  από  τρεις  αιώνες,  ωστόσο  ο  εκλατινισμός  και  ο  εκχριστιανισμός  περιορίσθηκε  κυρίως  στις  πόλεις  και  σε  μερικές  νοτιοανατολικές  αγροτικές  περιοχές.  Η  πλειοψηφία  του  πληθυσμού  παρέμεινε  κελτική  στη  γλώσσα  και  τις  λατρείες.  Ειδικά  οι  αγροτικοί  πληθυσμοί  είχαν  επηρεασθεί  σημαντικά  από  τη  χριστιανική  αίρεση  του  Πελαγιανισμού.  Κατά  τα  τέλη  του  4ου  αι.,  η  αρχική  ρωμαϊκή  επαρχία  της  Βρετανίας  είχε  διασπασθεί  σε  τέσσερις  επαρχίες:  τη  «Μεγάλη  Καισαρησία»,  τη  «Φλαβία  Καισαρησία»,  τη  «Βρετανία  Α΄»  και  τη  «Βρετανία  Β΄».

Οι  φυλές  της  Καληδονίας  και  της  Ιρλανδίας  διενεργούσαν  επιδρομές  στα  ρωμαιο-βρετανικά  εδάφη  από  αιώνες.  Οι  Ιρλανδοί  κατέφθαναν  διασχίζοντας  την  Ιρλανδική  Θάλασσα  με  τα  ελαφρά  σκάφη  τους,  τα  κελτικά  «κουρράγκς».  Οι  Καληδόνιοι-Πίκτοι  επιτίθονταν  στους  Ρωμαιο-βρετανούς  από  τη  ξηρά  και  από  τη  θάλασσα  (με  τον  ίδιο  τύπο  πλοίων).  Ανάμεσα  στους  πρώτους  και  στους  δεύτερους  παρεμβαλλόταν  μια  «ουδέτερη  ζώνη»,  μεταξύ  των  τειχών  του  Αντωνίνου  και  του  Αδριανού,  η  οποία  αντιστοιχεί  σχεδόν  στη  σύγχρονη  Πεδινή  Σκωτία  (Scottish  Lowlands).  Το  σύνορο  της  με  τη  χώρα  των  Πίκτων  (Pictland)  ακολουθούσε  περίπου  τα  σύγχρονα  «ανεπίσημα»  όρια  μεταξύ  Ορεινής  και  Πεδινής  Σκωτίας.  Οι  φυλές  αυτής  της  ζώνης  (Δαμνόνιοι,  Σελγόβες  κ.ά.)  είχαν  περάσει  για  δύο  δεκαετίες  του  2ου  αι.  υπό  άμεσο  ρωμαϊκό  έλεγχο,  ο  οποίος  είχε  φθάσει  στο  τείχος  του  Αντωνίνου.  Όταν  επαναστάτησαν,  οι  Ρωμαίοι  εκκένωσαν  την  περιοχή  και  επανέφεραν  τη  γραμμή  άμυνας  τους  στο  τείχος  του  Αδριανού.  Τελικά  κατέστησαν  τις  φυλές  της  Πεδινής  Σκωτίας  «φοιδερατικές»  (υποτελείς  συμμαχικές),  χρησιμοποιώντας  τες  ως  πρόφραγμα  έναντι  των  Καληδονίων-Πίκτων.  Ωστόσο,  η  νομιμοφροσύνη  τους  ήταν  πάντοτε  αμφίβολη  ενώ  η  βαθμιαία  αποδυνάμωση  της  Αυτοκρατορίας,  τις  οδήγησε  στη  διενέργεια  επιδρομών  στο  ρωμαιο-βρετανικό  έδαφος.

Διαβάστε περισσότερα

TO ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΜΜΕΡΙΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ – 2ο ΜΕΡΟΣ

Leave a comment

 TO  ΒΑΣΙΛΕΙΟ  ΤΟΥ  ΚΙΜΜΕΡΙΟΥ  ΒΟΣΠΟΡΟΥ – 1ο ΜΕΡΟΣ

Στατηρ Παντικαπαιου

Στατήρ Παντικαπαιου. Το Παντικάπαιο ήταν η ισχυρότερη ελληνική πόλη της βόρειας ακτής του Ευξεινου  και  πρωτευουσα  του  Κιμμεριου  Βοσπορου.

Με  αυτό  τον  τρόπο  η  πόλη-κράτος  του  Παντικάπαιου  μετατράπηκε  σε  μία  εκτεταμμένη  ηγεμονία,  η  οποία  εξελίχθηκε  αργότερα  σε  ελληνιστική  μοναρχία.  Γενικά  το  Παντικάπαιο  είχε  την  ίδια  πολιτειακή  εξέλιξη  με  τις  Συρακούσες,  την  κοιτίδα  και  πρωτεύουσα  του  ελληνιστικού  βασιλείου  που  ιδρύθηκε  στη  Σικελία.  Οι  Ελληνες  ήταν  αρχικά  η  άρχουσα  τάξη  του  Βοσπόρου,  αλλά  και  η  θέση  των  γηγενών  ήταν  σημαντική.  Τα  δύο  εθνικά  στοιχεία  αλληλοϋποστηρίχθηκαν:  οι  γηγενείς  εξελληνίσθηκαν  και  οι  Ελληνες  υιοθέτησαν  βαθμιαία  το  πνεύμα  και  τις  συνήθειες  των  εντόπιων.  Αυτός  ο  δυισμός  διακρίνεται  σε  κάθε  πτυχή  του  βίου  του  Κιμμέριου  Βόσπορου.  Έτσι  σχηματίσθηκε  στην  περιοχή  ένα  ιδιαίτερο  Βοσπορανό  ελληνικό  φύλο,  με  βάση  το  ιωνικό  στοιχείο.

Ο  Παιρισάδης  Α΄  πέθανε  το  310  πΧ.  Ο  πρωτότοκος  γιος  του,  Σάτυρος,  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  αλλά  σε  λίγο  αντιμετώπισε  την  εξέγερση  του  νεότερου  αδελφού  του,  Ευμήλου,  ο  οποίος  διεκδίκησε  τον  θρόνο.  Ο  Εύμηλος  είχε  εξασφαλίσει  την  υποστήριξη  του  Αριφάρνους,  βασιλιά  των  Θαταίων  όπως  αναφέρει  ο  Διόδωρος  ο  Σικελιώτης,  δηλαδή  του  λαού  ο  οποίος  ζούσε  στην  περιοχή  του  ποταμού  Θάτη.  Ο  τελευταίος  ήταν  πιθανότατα  ένας  από  τους  παραποτάμους  του  Υπάνιδος  (Κουμπάν).  Θεωρείται  σχεδόν  βέβαιο  ότι  οι  «Θαταίοι»  (ονομασία  η  οποία  δεν  είναι  εθνική  αλλά  γεωγραφική)  ταυτίζονται  με  τους  Σίρακες,  έναν  σαρματικό  λαό  που  είχε  εγκατασταθεί  στην  περιοχή  του  Κουμπάν  κατά  τη  βασιλεία  του  Παιρισάδη  Α΄,  ο  οποίος  τους  κατέστησε  υποτελείς  του.  Οι  Σαρμάτες  αποτελούσαν  μια  ομάδα  νομαδικών  λαών  της  κεντρικής  Ασίας,  ανήκοντες  στον  βορειοϊρανικό  (σακικό)  κλάδο  όπως  και  οι  Σκύθες.  Από  τον  4ο  αι  πΧ  άρχισαν  να  κινούνται  προς  τις  στέπες  βορείως  του  Ευξείνου,  ενώ  άλλες  φυλές  τους  κινήθηκαν  προς  την  Κίνα.  Οι  διάφορες  σαρματικές  φυλές  (Σαυρομάτες,  Σίρακες,  Αόρσοι,  Ασπουργοι,  Ρωξολανοί,  «Βασιλικοί»  Σαρμάτες,  και  αργότερα  οι  Ιάζυγες,  οι  Αλανοί,  οι  σύγχρονοι  Οσσέτες  κ.ά.)  ήταν  ανεξάρτητες  και  συχνά  πολεμούσαν  μεταξύ  τους.  Οι  Σαρμάτες  μάχονταν  κυρίως  ως  ιππείς  με  μακριά  λόγχη  ιππικού.  Αλλα  όπλα  τους  ήταν  τα  ξίφη  και  ένα  είδος  σύνθετου  τόξου,  λιγότερο  ισχυρό  από  το  σκυθικό.

Scythian jewelr

Σύγχρονη  αποκατάσταση  Σκυθικών  γυναικείων  κοσμημάτων  και ενδυμάτων από  την  κοσμηματοποιό  Lidia  Stadnichenko, βασισμένη στα αρχαιολογικά ευρήματα από Σκυθικούς τύμβους της περιοχής του Ταναϊδος(Ντον)  (από  παρουσίαση  τους  στην  Αγία  Πετρούπολη).  Πολλά  από  αυτά  τα  κοσμήματα  φιλοτεχνούντο  από  Ελληνες  τεχνίτες του Ευξεινου Ποντου και της κυρίως Ελλάδας.

Συνεχίστε την ανάγνωση

TO ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΜΜΕΡΙΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ – 1ο ΜΕΡΟΣ

4 Comments

map

Χάρτης  του  βασιλείου  του  Κιμμεριου  Βοσπορου  (μωβ  χρώμα),  των  άλλων  ελληνικών  κρατών  (ανοικτότερο  χρώμα),  της  Σκυθικής  περιοχής  (ανοικτό  πράσινο)  και  του  τελευταίου  καταφυγίου  των  Σκυθών  μετά  τις  ήττες  τους  από  τους  Σαρμάτες  (βαθύ  πράσινο)/  (Historical  Atlas  of  Ukraine:  Greek  colonies  and  the  hinterland) 

.

Οι  Ελληνες  θαλασσοπόροι  και  αποικιστές  είχαν  εκδηλώσει  από  τα  πανάρχαια  χρόνια  το  ενδιαφέρον  τους  για  τον  Εύξεινο  Πόντο  και  τις  πλούσιες  χώρες  που  τον  περιβάλλουν.  Οι  Μυκηναίοι  είχαν  εξερευνήσει  με  βεβαιότητα  την  περιοχή,  όπως  φαίνεται  από  τις  παραδόσεις  για  την  Αργοναυτική  Εκστρατεία  και  άλλα  στοιχεία.  Πριν  τους  Μυκηναίους,  κατά  την  πιθανότερη  εκδοχή  η  μινωική  Κρήτη  δεν  ενδιαφέρθηκε  ποτέ  για  την  παρευξείνια  περιοχή.  Γενικά,  ο  Εύξεινος  Πόντος  ήταν  αφιλόξενος  για  τους  ναυτικούς  της  Μεσογείου  επειδή  ο  πλους  στα  νερά  του  ήταν  δυσχερής  και  οι  χώρες  που  τον  περιέβαλαν  κατοικούντο  από  άγριους  λαούς,  οι  οποίοι  συνήθιζαν  να  εξοντώνουν  όσους  αποβιβάζονταν  στις  ακτές  τους.  Γι’  αυτούς  τους  λόγους  η  αρχική  ελληνική  ονομασία  της  Μαύρης  Θάλασσας  ήταν  «Αξενος  Πόντος»  (αφιλόξενη  θάλασσα).  Το  χάος  στο  οποίο  βυθίσθηκε  ο  ελληνικός  κόσμος  τον  12ο  αι.  πΧ  με  τις  καταστροφικές  επιδρομές  των  Λαών  της  Θάλασσας  σε  ολόκληρη  την  έκταση  της  ανατολικής  Μεσογείου,  την  κατάρρευση  της  Μυκηναϊκής  «Κοινοπολιτείας»  και  του  ανακτορικού  πολιτικοκοινωνικού  συστήματος  της  και  τα  επακόλουθα  τους,  απομάκρυνε  τους  Ελληνες  θαλασσοπόρους  από  τον  Εύξεινο.

Οι  ρωσοουκρανικές  στέπες  κατοικούντο  από  την  απώτερη  αρχαιότητα  (από  την  εποχή  του  πανάρχαιου  πολιτισμού  Τριπόλυε  της  3ης  χιλιετηρίδας  πΧ)  από  εγκατεστημένους  πληθυσμούς,  αγροτικούς  και  κτηνοτροφικούς.  Οι  αναφερόμενοι  πληθυσμοί  καθίσταντο  υποτελείς  σε  λαούς  νομάδων  που  κατέφθαναν  διαδοχικά  από  την  κεντρική  Ασία,  κινούμενοι  βορείως  της  Κασπίας  Θάλασσας.  Αρχικά  ήλθαν  στην  περιοχή  οι  Κιμμέριοι,  ακολουθούμενοι  από  τους  Σκύθες,  τους  Σαρμάτες,  τους  Ούννους,  τους  Κουμάνους  κ.ά.  Οι  νομάδες  εισβολείς  έβρισκαν  στη  ρωσοουκρανική  στέπα  κατάλληλες  συνθήκες  για  την  ανάπτυξη  των  κοπαδιών  τους.  Ο  εγκατεστημένος  πληθυσμός  της  σύγχρονης  νοτιοδυτικής  Ουκρανίας  ήταν  μάλλον  θρακικής  καταγωγής,  ενώ  εκείνος  της  νοτιοανατολικής  Ουκρανίας  και  της  στέπας  βορείως  του  Καυκάσου  ανήκε  στον  λαό  του  παλαιότερου  πολιτισμού  Σρουμπνάγια.  Τα  εδάφη  των  ντόπιων  υπήρξαν  σχετικά  πλούσια  σε  γεωργική  παραγωγή,  ώστε  εκείνοι  να  καταβάλουν  χωρίς  μεγάλη  δυσκολία  τους  φόρους  που  τους  επέβαλαν  οι  νομάδες.  Οι  διάφορες  νομαδικές  φυλές  διατηρούσαν  όσο  μπορούσαν  την  εξουσία  τους  σε  αυτά  τα  εδάφη,  ουσιαστικά  όσο  τους  το  επέτρεπε  η  στρατιωτική  επάρκεια  τους  έναντι  των  εξωτερικών  απειλών.

Skythian warlord

Σκύθης  πολέμαρχος,  σε  πίνακα  του  Johnny  Shumate  (copyright:  Johnny  Shumate).  Παρατηρείστε  τη  βαριά  θωράκιση  του  από  ορειχάλκινες  φολίδες.  Το  κράνος  του  και  η  προμετωπίδα  του  αλόγου  αποτελούνται  από  την  ίδια  θωράκιση.  Επίσης  παρατηρείστε  τη  χαρακτηριστική  σκυθική  ημι-κυλινδροειδή  θωράκιση  που    είναι  αναρτημένη  στην  πλάτη  του.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)-ΜΕΡΟΣ Γ΄- Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

1 Comment

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ  ΤΟ  Β΄ ΜΕΡΟΣ

scythianΈνα  αριστούργημα  από  τη  χώρα  των  Σκυθών: Χρυσή  κτένα  με  παράσταση  μάχης  στη  ράχη  της: Σκύθες  πεζοί  και  ιππέας  μάχονται.  Θεωρείται  έργο  φιλοτεχνημένο  από  Ελληνες  για  λογαριασμό  κάποιου  Σκύθη  βασιλέα (από  τον  βασιλικό  τύμβο  της  Σολοχα).

Ο  Πρύτανις,  τριτότοκος  γιος  του  Παιρισάδη  Α΄,  διαδέχθηκε  τον  Σάτυρο  στη  βασιλεία  του  Βοσπόρου  και  ανέλαβε  την  ηγεσία  του  στρατού  του.  Ανέλαβε  το  αξίωμα  του  στην  πόλη  Γάργαζα  και  ετοιμάσθηκε  για  τη  σύγκρουση  με  τον  αδελφό  του,  Εύμηλο.  Ο  τελευταίος  επιχείρησε  να  αποφύγει  νέο  πόλεμο,  ενδεχομένως  επειδή  δεν  είχε  πλέον  εμπιστοσύνη  στις  ικανότητες  του  στρατού  του  Αριφάρνους.  Πρότεινε  στον  Πρύτανη  συμβιβασμό  ο  οποίος  βασιζόταν  στη  διαίρεση  του  βασιλείου  σε  δύο  επικράτειες,  τις  οποίες  θα  μοιράζονταν.  Όμως  ο  πρώτος  απέρριψε  την  πρόταση  του.  Ο  Πρύτανις  έφυγε  για  το  Παντικάπαιο  προκειμένου  να  εξασφαλίσει  την  αρχή  του  στο  βασίλειο.  Οι  αριστοκράτες  και  οι  πολίτες  των  ελληνικών  άστεων  μπορούσαν  να  εκμεταλλευθούν  το  κενό  εξουσίας  που  δημιουργήθηκε  και  να  αποτινάξουν  την  τυραννία  των  Σπαρτοκιδών.  Η  απουσία  του  Πρύτανη  έδωσε  την  ευκαιρία  στον  Εύμηλο  και  τους  συμμάχους  του  να  καταλάβουν  τη  Γάργαζα  και  άλλες  πολίχνες,  οι  οποίες  βρίσκονταν  μάλλον  στη  χερσόνησο  του  Ταμάν  (Μάιος  309  πΧ).  Αφού  ο  Πρύτανις  εξασφάλισε  την  εξουσία  του  επέστρεψε  στην  περιοχή  του  Κουμπάν,  αλλά  ο  στρατός  του  είχε  καταπονηθεί  σημαντικά  από  τον  Εύμηλο  και  ηττήθηκε  τελικά  σε  νέα  σύρραξη.  Ο  Εύμηλος  απέκλεισε  το  εχθρικό  στράτευμα  στην  περιοχή  της  Μαιώτιδος  Λίμνης  και  ανάγκασε  τον  Πρύτανη  να  παραιτηθεί  από  τον  θρόνο.  Ο  πρώτος  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  αλλά  ο  δεύτερος  πραγματοποίησε  μία  τελευταία  προσπάθεια  να  ανακτήσει  την  εξουσία,  όταν  επέστρεψε  στο  Παντικάπαιο.  Ο  Πρύτανις  απέτυχε  επιφέροντας  την  οργή  του  αδελφού  του.  Ο  Εύμηλος  τον  εκτέλεσε  μαζί  με  την  οικογένεια  του  και  την  οικογένεια  του  Σατύρου  (Ιούνιος  309  πΧ).

Ο  νέος  βασιλιάς  υπήρξε  φονικός,  διατάσσοντας  τη  δολοφονία  πολλών  φίλων  των  αδελφών  του  και  επιφέροντας  τελικά  την  αντίπραξη  των  υπηκόων  του,  οι  οποίοι  απηύδησαν  με  τις  αγριότητες  του.  Ο  Εύμηλος  αντιλήφθηκε  ότι  θα  αντιμετώπιζε  επανάσταση  και  κάλεσε  τον  λαό  της  πρωτεύουσας  σε  λαϊκή  συνάθροιση,  κατά  την  οποία  ανακοίνωσε  οικονομικά  μέτρα  ευνοϊκά  για  την  εμπορική  τάξη,  στην  υποστήριξη  της  οποίας  απέβλεπε.  Ετσι  σταθεροποίησε  τη  θέση  του.  Ο  Παιρισάδης  και  ο  Σάτυρος  υπήρξαν  δραστήριοι  και  ικανοί  ηγεμόνες.  Ο  Εύμηλος  αποδείχθηκε  αντάξιος  τους  κατά  τη  μόλις  πενταετή  βασιλεία  του.  Οι  γηγενείς  λαοί  των  βορείων  και  των  ανατολικών  ακτών  του  Εύξεινου  Πόντου,  κυρίως  οι  Ταύροι,  οι  Ηνίοχοι  και  οι  Αχαιοί (2)  διενεργούσαν  από  παλαιά  πειρατεία  σε  βάρος  των  Ελλήνων  εμπόρων  του  Βοσπόρου,  πλήττοντας  σοβαρά  την  οικονομία  του.  Ο  Εύμηλος  χρησιμοποίησε  τον  Βοσπορανό  στόλο  εναντίον  τους,  τον  οποίο  ενίσχυσε,  και  τους  εκμηδένισε.  Με  αυτόν  τον  τρόπο  ενίσχυσε  το  εμπόριο  του  κράτους  και  προσεταιρίσθηκε  σταθερά  την  ισχυρή  μεσαία  εμπορευόμενη  τάξη  του.  Επίσης  ενίσχυσε  τις  στρατιωτικές  δυνάμεις  του  με  την  επιστράτευση  περισσότερων  Ελλήνων  των  αστικών  κέντρων,  οι  οποίοι  δεν  παρείχαν  έως  τότε  αρκετούς  άνδρες  στον  βασιλικό  στρατό.  Η  κύρια  χερσαία  πολεμική  επιχείρηση  του  Ευμήλου  ήταν  η  ανακατάληψη  του  εδάφους  της  αποικίας  Τανάιδος,  στις  εκβολές  του  μεγάλου  ομώνυμου  ποταμού  (σύγχρονου  Ντον),  η  οποία  είχε  εγκαταλειφθεί  λόγω  της  βαρβαρικής  πίεσης.  Επρόκειτο  για  ένα  στρατηγικότατο  σημείο  (κοντά  στη  σύγχρονη  ρωσική  μεγαλούπολη  Ροστώφ),  στο  οποίο  οι  Βοσπορανοί  ανίδρυσαν  και  οχύρωσαν  την  Τάναϊ.  Η  αποικία  υπήρξε  το  πλέον  προκεχωρημένο  πολιτικό,  στρατιωτικό,  εμπορικό  και  πολιτισμικό  «φυλάκιο»  του  Ελληνισμού  στον  ανατολικοευρωπαϊκό  χώρο.  Όπως  έχει  εκτιμηθεί,  ο  Εύμηλος  είχε  καταστρώσει  μεγαλεπήβολους  σχεδιασμούς  για  την  εξάπλωση  της  επικράτειας  του.  Σκόπευε  να  προσαρτήσει  σταδιακά  όλες  τις  χώρες  του  βόρειου  Εύξεινου  στο  Βοσπορανό  βασίλειο  και  να  δημιουργήσει  έτσι  ένα  ισχυρό  ελληνιστικό  κράτος  το  οποίο  θα  μπορούσε  να  αντιμετωπίσει  το  κράτος  του  Λυσιμάχου,  του  στρατηγού  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου.  Εκείνη  την  περίοδο  ο  Λυσίμαχος  ήλεγχε  τη  Θράκη  και  τα  δυτικά  παράλια  του  Εύξεινου,  έχοντας  ενδεχομένως  βλέψεις  επέκτασης  προς  τον  βόρειο  Εύξεινο.  Παρά  ταύτα,  ο  Εύμηλος  σκοτώθηκε  το  304  πΧ  σε  ένα  περίεργο  ατύχημα,  το  οποίο  ίσως  «μεθοδεύθηκε»  από  οπαδούς  του  Σατύρου  και  του  Πρύτανη.

More

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)- ΜΕΡΟΣ Β΄- Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

Leave a comment

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ ΤΟ  Α΄ ΜΕΡΟΣ

9a

Χάρτης των τριών βασικών φασεων της μάχης του Θάτη κατά τον Ουκρανό ιστορικό E.V. Cernenko. Μετάφραση χάρτη: Thataeans: Σίρακες (Θαταίοι), Aripharnes: Αριφάρνης, Eumeles: Εύμηλος, Satyrus: Σάτυρος, Greeks & Thracians: Μενίσκος> Ελληνες–Θράκες, Scythians: Σκύθες, Thatis River: ποταμός Θάτης. Το οχυρωμένο στρατόπεδο του Σατυρου διακρίνεται στον χάρτη.

Τα στρατεύματα του Σατύρου εισέβαλαν στο έδαφος των Θαταίων-Σιράκων με την υποστήριξη πολλών αμαξών με τρόφιμα και εφόδια, προκειμένου να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα ανεφοδιασμού στην εχθρική χώρα. Όταν έφθασαν στον ποταμό Θάτη, είδαν τον εχθρικό στρατό να τους περιμένει στην απέναντι όχθη του. Ο Σάτυρος διάβηκε τον ποταμό παρά την απειλή των Σιράκων, οι οποίοι φαίνεται πως δεν αντέδρασαν. Ενδεχομένως ο Αριφάρνης ήθελε να δώσει την αποφασιστική μάχη στη δική του περιοχή και δεν επιτέθηκε στο στράτευμα του Σατύρου την ώρα της διάβασης του Θάτη, μία κίνηση η οποία θα επέφερε ίσως την υποχώρηση του. Εξάλλου ο Αριφάρνης δεν επιθυμούσε την παρουσία ενός πολυάριθμου εχθρικού στρατεύματος για πολύ καιρό στην επικράτεια του, το οποίο θα λεηλατούσε και θα κατέστρεφε τα εδάφη του. Γι’ αυτό επεδίωκε την αποφασιστική μάχη. Ο στρατός του Σατύρου συγκρότησε οχυρωμένο στρατόπεδο με τις άμαξες του κοντά στην όχθη του Θάτη και παρατάχθηκε ταχέως για μάχη μπροστά από αυτό. Ο Σάτυρος παρέταξε στο δεξιό κέρας τους Ελληνες οπλίτες υπό τον αρχηγό των μισθοφόρων, Μενίσκο, υποστηριζόμενους στο άκρο της πτέρυγας από τους Θράκες πελταστές. Στην αριστερή πτέρυγα παρέταξε Σκύθες πεζούς και ιππείς όπως και στο κέντρο της παράταξης, στο οποίο έλαβε θέση ο ίδιος. Εκεί ο Σάτυρος διοικούσε τον κύριο όγκο των θωρακισμένων (βαρέων) Σκυθών ιππέων. Η σύνθεση των τμημάτων της σιρακικής παράταξης δεν είναι γνωστή, αλλά η εξέλιξη της μάχης δίνει αρκετές ενδείξεις σχετικά με αυτήν. Ο Εύμηλος ανέλαβε τη διοίκηση του αριστερού κέρατος έναντι των Ελλήνων και των Θρακών, τον τρόπο μάχεσθαι των οποίων γνώριζε καλά ως Βοσπορανός. Όπως θα αναφερθεί παρακάτω, διοικούσε μάλλον πολυάριθμους ιππείς, πολλοί από τους οποίους θα ήταν επίλεκτοι (θωρακοφόροι κ.α.), προκειμένου να εξασφαλίσει τη διάρρηξη της οπλιτικής φάλαγγας και των πελταστών που την υποστήριζαν. Ο Αριφάρνης παρατάχθηκε στο κέντρο με ιππείς και πεζούς. Θεωρείται βέβαιο ότι και οι ιππείς του Σίρακα βασιλιά περιελάμβαναν πολλούς επιλέκτους (σωματοφύλακες του). Η δεξιά πτέρυγα των Σιράκων περιελάμβανε άλλους ιππείς και πεζούς.

axes

Τελετουργικός πολεμικος πελεκυς από σκυθικό τύμβο.

More

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)- ΜΕΡΟΣ Α΄ – Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

7 Comments

Cimmerian  Bosporus

Χάρτης  του  βασιλείου  του  Κιμμέριου  Βοσπόρου  με  τα  στάδια  της  επέκτασης  του (αποχρώσεις  του  κόκκινου).  Στα  βόρεια  του  σημειώνονται  οι  Σκύθες (Scythes) ενώ  στα  ανατολικά  του  σημειώνονται  οι  Σίρακες  (Siraces). Ο  ποταμός  Θάτις  ήταν  παραπόταμος  του  Υπανιδος/Κουμπάν (Hypanis/Kouban  στον  χάρτη).

Ο  Παιρισάδης  Α΄ της  δυναστείας  των  Σπαρτοκιδών,  βασιλιάς  του  Κιμμέριου  Βοσπόρου (θα  παραθέσω  την  Ιστορία  του  συγκεκριμένου  ελληνικού  βασιλείου  σε  επόμενο  άρθρο  μου  σύντομα)  πέθανε  το  310  πΧ.  Ο  πρωτότοκος  γιος  του,  Σάτυρος,  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  αλλά  σε  λίγο  αντιμετώπισε  την  εξέγερση  του  νεότερου  αδελφού  του,  Ευμήλου,  ο  οποίος  διεκδίκησε  τον  θρόνο.  Ο  Εύμηλος  είχε  εξασφαλίσει  την  υποστήριξη  του  Αριφάρνους,  βασιλιά  των  Θαταίων  όπως  αναφέρει  ο  Διόδωρος  ο  Σικελιώτης,  δηλαδή  του  λαού  ο  οποίος  ζούσε  στην  περιοχή  του  ποταμού  Θάτη.  Ο  τελευταίος  ήταν  πιθανότατα  ένας  από  τους  παραποτάμους  του  Υπάνιδος  (Κουμπάν).  Θεωρείται  σχεδόν  βέβαιο  ότι  οι  «Θαταίοι»  (ονομασία  η  οποία  δεν  είναι  εθνική  αλλά  γεωγραφική)  ταυτίζονται  με  τους  Σίρακες,  έναν  σαρματικό  λαό  που  είχε  εγκατασταθεί  στην  περιοχή  του  Κουμπάν  κατά  τη  βασιλεία  του  Παιρισάδη  Α΄,  ο  οποίος  τους  κατέστησε  υποτελείς  του.  Οι  Σαρμάτες  αποτελούσαν  μια  ομάδα  νομαδικών  λαών  της  κεντρικής  Ασίας,  ανήκοντες  στον  βορειοϊρανικό  (σακικό)  κλάδο.  Από  τον  4ο  αι  πΧ  άρχισαν  να  κινούνται  προς  τις  στέπες  βορείως  του  Ευξείνου,  ενώ  άλλες  φυλές  τους  κινήθηκαν  προς  την  Κίνα.  Οι  διάφορες  σαρματικές  φυλές  (Σαυρομάτες,  Σίρακες,  Αόρσοι,  Ασπουργοι,  Βορανοί,  Ρωξολανοί,  «Βασιλικοί»  Σαρμάτες,  και  αργότερα  οι  Ιάζυγες,  οι  Αλανοί,  οι  σύγχρονοι  Οσσέτες  κ.ά.)  ήταν  ανεξάρτητες  και  συχνά  πολεμούσαν  μεταξύ  τους.  Οι  Σαρμάτες  μάχονταν  κυρίως  ως  ιππείς  με  μακριά  λόγχη  ιππικού.  Αλλα  όπλα  τους  ήταν  τα  ξίφη  και  ένα  είδος  σύνθετου  τόξου,  λιγότερο  ισχυρό  από  το  σκυθικό.  Σύμφωνα  με  μία  διαδεδομένη  άποψη,  οι  βορειοϊρανικοί  λαοί  (Σάκες  και  Σαρμάτες)  υιοθέτησαν  τη  μακρά  λόγχη  ιππικού  όταν  αντιμετώπισαν  τους  Μακεδόνες  και  Θεσσαλούς  ιππείς  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου  στην  κεντρική  Ασία  το  330/329  πΧ,  οι  οποίοι  μαχόταν  με  το  συγκεκριμένο  όπλο.

Ο  Αριφάρνης  έδωσε  άσυλο  στον  Εύμηλο  όταν  εγκατέλειψε  το  Παντικάπαιο (κοιτίδα  και  πρωτεύουσα  του  βασιλείου, παλαιά   αποικία  της  Μιλήτου),  με  απώτερο  σκοπό  να  ανεξαρτητοποιηθεί  από  τη  βοσπορανή  επικυριαρχία.  Γι’  αυτό  προσέφερε  στον  διεκδικητή  του  θρόνου  στρατιωτική  υποστήριξη,  αποσκοπώντας  στην  αποδυνάμωση  του  βασιλείου  του  Βοσπόρου  και  πιθανότατα  στην  επέκταση  της  επικράτειας  του  σε  βάρος  του.  Από  την  άλλη  πλευρά  οι  Σκύθες,  οι  οποίοι  ζούσαν  στα  βόρεια  του  βασιλείου,  προσέφεραν  στρατιωτική  βοήθεια  στον  βασιλιά  Σάτυρο,  επειδή  φοβούντο  τη  διαρκή  προώθηση  των  σαρματικών  φυλών  προς  τα  εδάφη  τους.  Ήδη  οι  Σίρακες  είχαν  εγκατασταθεί  σε  περιοχή  η  οποία  ανήκε  στους  Σκύθες.  Επιπρόσθετα  οι  τελευταίοι  θα  δελεάστηκαν  από  τους  μισθούς  που  προσέφερε  ο  Σάτυρος  και  από  την  προοπτική  λαφυραγώγησης  της  εχθρικής  χώρας.

Scythians

Νυχτερινή  έφοδος  Σκυθών  ιππέων  σε  οχυρωμένο  οικισμό  γηγενών  της  ανατολικής  Ευρώπης.  Κατατοπιστικός  αρχαιολογικά  πίνακας  από  το  Experiment (copyright: Experiment).

Συνεχίστε την ανάγνωση

%d bloggers like this: