Home

Ο «εξολοθρευτής» του Ροστώβ και άλλες ιστορίες

Leave a comment

[απενεργοποιώ αναγκαστικά τα σχόλια, για να αποφύγω χαρακτηρισμούς από τους σχολιάζοντες].

Black_Sea(Source: Wikimedia commons)

.

Όπως έχω ξαναγράψει, μερικές φορές η επικαιρότητα δεν μας επιτρέπει να παραβλέπουμε κάποια θέματα μη σχολιάζοντας τα, ειδικά αν αυτά είναι «ενοχλητικά». Και όπως είχα καυτηριάσει τη δήλωση του υπουργού Παιδείας για τη Γενοκτονία των Ποντίων, νοιώθω την ανάγκη να κάνω το ίδιο και για τον πρόσφατο αρνητικό χαρακτηρισμό του πολύ σημαντικού Ελληνα επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη ως «Ρωσοπόντιου» από τον επίσης σημαντικό πολιτικό Ανδρέα Ανδριανόπουλο. Και για την επισήμανση του στο επίμαχο άρθρο του «ο Ρωσοπόντιος εξολοθρευτής» ότι ο Ιβάν Σαββίδης έκανε δηλώσεις στα ρωσικά αν κατάλαβα καλά, ή ίσως στην τοπική ρωσική διάλεκτο του Ροστώβ επί του Ντον; (δεν άκουσα τις συγκεκριμένες δηλώσεις και γενικά δεν έχω ακούσει ποτέ τον Σαββίδη να μιλά). Και λοιπόν; Από πότε η μητρική γλώσσα είναι αποκλειστικό κριτήριο εθνικότητας; (αν ο ποιητής ήθελε να πει αυτό). Ή είναι κάτι αρνητικό να μιλάει κάποιος με τη νοτιορωσική διάλεκτο του Ροστώβ, και όχι με την κεντρορωσική της Μόσχας ή με τη βαλτική ρωσική της Αγίας Πετρούπολης;
Όπως το συνηθίζω, περίμενα μερικές ημέρες για να ηρεμήσουν τα πνεύματα, προτού σχολιάσω το θέμα.
Εχω εκφράσει την εκτίμηση μου στον Ανδρέα Ανδριανόπουλο ως πολιτικό και επιστήμονα, όμως το εν λόγω άρθρο του με κάνει σκεπτικιστή ως προς αυτό. Αλλά θέλω να το βλέπω ως μια παροδική αρνητική παρένθεση στην όλη πορεία του.

Συνέχεια

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΚ: ΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Leave a comment

 

 

situation

Λίγο παλαιότερος χάρτης της κατάστασης στο Ιράκ και Συρία. Στο Ιράκ η κατάσταση δεν έχει αλλάξει σημαντικά εκτός από μία αναδίπλωση του ΙΚ από τα πέριξ της Βαγδάτης. Με μωβ χρώμα οι περιοχές του ΙΚ, με κίτρινο οι Κούρδοι (credit: Der Spiegel).

.

Π. Δεληγιάννης

.

Είναι γνωστό ότι μία μικρή αλλά ισχυρά εξοπλισμένη τουρκική δύναμη εισήλθε στο έδαφος του Ιράκ και εγκαταστάθηκε κοντά στη μεγαλούπολη Μοσούλη η οποία ελέγχεται από το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ), σε θέση από όπου μπορεί να κινηθεί ταχέως και να καταλάβει καίρια σημεία της πόλης αν χρειαστεί. Νομίζω ότι τα ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ δεν έχουν δώσει την απαραίτητη προσοχή σε αυτήν την ενέργεια. Δεν πρόκειται για εισβολή όπως έχει ήδη χαρακτηρισθεί υπερβολικά από μερικά ΜΜΕ επειδή η τουρκική δύναμη είναι μικρή, αλλά είναι μία δύναμη που μπορεί να λειτουργήσει ως προθάλαμος για μία πραγματική εισβολή. Η επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης διά του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου αναφέρει ότι η δύναμη αυτή κινήθηκε για να προστατεύσει τους Τούρκους στρατιωτικούς οι οποίοι προϋπήρχαν στην περιοχή (εκπαιδεύοντας Τουρκομάνους και σουνίτες Αραβες), αλλά πρόκειται για δικαιολογία.

Για ποιους λόγους η κυβέρνηση Ερντογάν-Νταβούτογλου προέβη σε αυτήν τη στρατιωτική ενέργεια; Κατά την άποψη μας, αυτοί είναι οι ακόλουθοι.

More

ΟΙ ΟΥΣΑΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ: ΕΞΕΛΙΞΗ, ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΕΣ

Leave a comment

harquebus
Κοντόκαννο αρκεβούζιο (κάτω) και πιστόλα (ανω) Πολωνών ουσάρων (πηγή: kismeta.com).

429Πανοπλίες και κράνη ουσάρων, περί τα μέσα του 17ου αιώνα (Εθνικό Μουσείο, Κρακοβία). Η πανοπλία στο βάθος συνοδεύεται από την περίφημη κατασκευή φτερών η οποία προσαρμοζόταν στη σέλα.

Το 1386 το Πολωνικό Bασίλειο και το Λιθουανικό Mεγάλο Δουκάτο συνδέθηκαν με προσωπική ένωση υπό τους Λιθουανούς Γιαγκελόνους (Jagiello) μονάρχες. O Λαδίσλαος (Βλαδίσλαος) Β΄ Γιαγκέλo, δούκας της Λιθουανίας, νυμφεύθηκε τη βασίλισσα της Πολωνίας Εδβίγη. Το βασιλικό ζεύγος ένωσε τις κτήσεις του σχηματίζοντας ένα ισχυρό ρωμαιοκαθολικό βασίλειο με κέντρο την Κρακοβία, το οποίο περιελάμβανε μεγάλες ανατολικοευρωπαϊκές εκτάσεις. Το νέο κράτος περιελάμβανε μεγάλο μέρος της σύγχρονης Πολωνίας, τη Λιθουανία, τη μεταγενέστερη Λευκορωσία, το μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας και τμήματα της σύγχρονης Ρωσίας. Τα γιαγκελόνια σύνορα βρίσκονταν αρκετά κοντά στις ρωσικές μητροπόλεις Μόσχα, Νόβγκοροντ και Τβερ. Το 1410 οι πολωνικές-λιθουανικές δυνάμεις συνέτριψαν τους Τεύτονες Ιππότες στη μάχη του Γκρούνβαλντ (Τάννενμπεργκ), εξασφαλίζοντας οριστικά τη διέξοδο στη Βαλτική για το δυαδικό βασίλειο τους. Τότε οι Λιθουανοί ανέκτησαν από το Τευτονικό Τάγμα τη Σαμογιτία. Λίγο αργότερα οι ηγεμόνες της Μολδαβίας και της Βλαχίας έγιναν υποτελείς του Λαδίσλαου, με αποτέλεσμα η πολωνική-λιθουανική ισχύς να επεκταθεί έως τον Εύξεινο Πόντο. Η Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία κυβερνάτο από μία Δίαιτα (κοινοβούλιο) αριστοκρατών και έναν αιρετό μονάρχη, ο οποίος εκλεγόταν από τους Πολωνούς ευγενείς μεταξύ των Λιθουανών δουκών. Οι ευγενείς επισφράγισαν την πολωνική-λιθουανική ενότητα το 1413 με σχετική συνθήκη. Η καθολική Κοινοπολιτεία αντιμετώπιζε την απειλή των Οθωμανών στα νότια σύνορα της και των ορθοδόξων Ρώσων στα ανατολικά. Εξάλλου, το μεγαλύτερο μέρος των υπηκόων της είχε ρωσική καταγωγή (οι οποίοι αργότερα μετεξελίχθηκαν στα έθνη των Ουκρανών και των Λευκορώσων). Παράλληλα, η Πολωνία-Λιθουανία ακολουθούσε επεκτατική πολιτική έναντι των Γερμανών με τους οποίους συνόρευε στα βόρεια και στα δυτικά της. Ο Λαδίσλαος Γ΄, ο οποίος ήταν και βασιλιάς της Ουγγαρίας, προσπάθησε να ανακόψει την τουρκική προέλαση στη Βάρνα της Βουλγαρίας αλλά ηττήθηκε (Νοέμβριος 1444) και η Κοινοπολιτεία έχασε οριστικά τις παραδουνάβιες ηγεμονίες. Αντίθετα, οι Πολωνοί-Λιθουανοί πέτυχαν μεγάλες νίκες επί των Γερμανών. Το 1454 απέσπασαν εδάφη από τους Τεύτονες Ιππότες με τους οποίους ενεπλάκησαν στον σκληρό «Δεκατριαετή πόλεμο». Ο πόλεμος έληξε το 1466 βρίσκοντας νικήτρια την Κοινοπολιτεία η οποία επέβαλε την επικυριαρχία της στους Τεύτονες και τους απέσπασε την Πομερελλία, την Ερμλανδή και τον στρατηγικό λιμένα του Γκντανσκ (Ντάντσιχ). Οι Πολωνοί-Λιθουανοί κατόρθωσαν να αναχαιτίσουν τη γερμανική αντεπίθεση και τους Οθωμανούς, αλλά δεν κατάφεραν το ίδιο με τους Ρώσους. Από τα μέσα του 15ου αι. το επιθετικό μεγάλο δουκάτο της Μοσχοβίας πίεσε αφόρητα τη Λιθουανία κατορθώνοντας να της αποσπάσει μεγάλες εκτάσεις με ρωσικό πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων πόλεων Σμολένσκ και Τσερνίγκοφ. Το 1514 οι Πολωνοί-Λιθουανοί νίκησαν συντριπτικά τον μοσχοβίτικο στρατό στη μάχη της  Όρζα (Orsza, 1514) .

Συνέχεια αναγνωσης

ΣΕΝΑΡΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

2 Comments

ukraineΡωσόφωνοι  μάχιμοι συγκεντρώνουν πυρομαχικά από τον τόπο πρόσκρουσης ενός κατεστραμμένου μαχητικού αεροσκάφους της Ουκρανίας.

Αρκετοί θυμόμαστε το κλασσικό πλέον βιβλίο «Σύγκρουση των Πολιτισμών» (1996) του Σάμιουελ Χάντινγκτον, κύριου συνεχιστή της σχολής γεωπολιτικής αντίληψης του Βρετανού ιστορικού Αρνολντ Τόυνμπη, και τις επισημάνσεις του για τον «διχασμό πολιτισμικής ταυτότητας» Ουκρανίας και Τουρκίας οι οποίες επαληθεύονται δραματικά κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Ωστόσο η Τουρκία παρά τα δραματικά γεγονότα του τελευταίου χρόνου, δεν κλυδωνίζεται τόσο όσο η Ουκρανία.
Ας δούμε πως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα για την ουκρανική κρίση και στη συνέχεια κάποια σενάρια επίλυσης της. Οι όροι της πρόσφατης συμφωνίας δεν εφαρμόσθηκαν και η Ουκρανία βαδίζει προς μία βιαιότερη αντιπαράθεση. Οι «μεγάλοι παίκτες» (Ρωσία, ΗΠΑ, ΕΕ και Κίνα) τηρούν μάλλον στάση αναμονής με εξαίρεση την ταχεία ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας.
Τα δυτικά ΜΜΕ έχουν μάλλον υπερτονίσει την όποια οικονομική εξάρτηση της Ρωσίας από τα δυτικά κεφάλαια, παρότι τα αμερικανικά οικονομικά αντίποινα έχουν ήδη γίνει αισθητά στη χώρα. Ούτε η Ρωσία μπορεί βέβαια να απειλήσει σοβαρά τις ΗΠΑ με αντίποινα, αλλά μπορεί να πιέσει έως ένα βαθμό την ΕΕ. Η τελευταία επιβίωνε βέβαια και πριν τις ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία αλλά φαίνεται ότι έχει στηρίξει αρκετά στους ανεξάντλητους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους, κυρίως η Γερμανία και οι περιγερμανικές χώρες.
Η ουκρανική κρίση προέκυψε από τη σταθερή προσπάθεια των ΗΠΑ και ΕΕ να διεισδύσουν σε ένα γεωπολιτικό χώρο τον οποίο η Ρωσία θεωρεί αποκλειστικό της τουλάχιστον από το 1793. Όμως φαίνεται πως δεν είχαν προβλέψει την έκταση που θα έπαιρνε η εσωτερική αντιπαράθεση στην Ουκρανία.
Που οφείλεται η τωρινή αμηχανία των «μεγάλων γεωπολιτικών παικτών»;

Συνεχεια αναγνωσης

Μία συμβολή στην Eντυπη ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Leave a comment

synenteuxi

Εδώ:  http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=421361 , μπορείτε να  διαβάσετε  μία συνέντευξη μου στην Εντυπη  “ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ”  της  19ης  Μαρτίου, για την οποία  ευχαριστώ  θερμά τους  Βλάση Αγτζίδη  και Γιώργο Κιούση.  Εξίσου ευχαριστώ την Ελενα Μετελεβα η οποία είχε την καλοσύνη να μεταφράσει ένα σχετικό άρθρο μου στη ρωσική γλώσσα:  http://elramd.com/dve-ukrainy-vzglyad-grecheskogo-istorika/

Και φυσικά  ευχαριστώ θερμά  τους χιλιάδες αναγνώστες και τους φίλους ιστολόγους, οι οποίοι  στηρίζουν αυτόν τον ιστότοπο.

Το  κείμενο:

Δύο Ουκρανίες διεκδικούν την «ουκρανικότητα»

Οι Ρώσοι είναι αναγκασμένοι ιστορικά να κρατήσουν υπό την επιρροή τους όλη την Ουκρανία

«Οι Ρωσο-ουκρανοί δεν είναι απλώς μειονότητα. Αποτελούν τον μισό πληθυσμό».

Συνέχεια  ανάγνωσης

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ – ΜΕΡΟΣ Β΄

6 Comments

German infantry in Sevastopol

            Γερμανικό πεζικό κατά την πολιορκία της Σεβαστούπολης το 1942.

Συνέχεια από το Α΄  ΜΕΡΟΣ

.

            Τα σχέδια των Ρώσων να καταστρέψουν την Οθωμανική αυτοκρατορία, να προσαρτήσουν την Κωνσταντινούπολη και τις ευρωπαϊκές κτήσεις της και να καταστήσουν υποτελή τους τα μουσουλμανικά κρατίδια που θα σχηματίζονταν στις ασιατικές κτήσεις της, και ο φόβος των Βρετανών και των Γάλλων ότι τα ρωσικά σχέδια θα πραγματοποιούνταν, οδήγησαν στην έκρηξη του πολέμου της Κριμαίας (Κριμαϊκός). Το 1853 ο ρωσικός στόλος της Μαύρης Θάλασσας νίκησε συντριπτικά τον τουρκικό, και τον επόμενο χρόνο οι θορυβημένοι Βρετανοί και Γάλλοι σύμμαχοι των  Τούρκων αποβίβασαν μία μεγάλη στρατιά στη Μπαλακλάβα της Κριμαίας, και σε λίγο άρχισαν να πολιορκούν τη Σεβαστούπολη, τον βασικό ναύσταθμο του ρωσικού στόλου (και σήμερα). Οι Ρώσοι αυτοβύθισαν αρκετά πλοία τους στην είσοδο του λιμανιού προκειμένου να αποτρέψουν την είσοδο των εχθρικών πολεμικών. Μία σειρά από σκληρές μάχες δόθηκαν στον περίγυρο της πολιορκημένης Σεβαστούπολης, με σημαντικότερες εκείνες του Ικκερμαν και της Μπαλακλάβα, στην οποία αποδεκατίσθηκε και η περίφημη βρετανική  Ελαφρά Ταξιαρχία.

  Συνεχεια αναγνωσης

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ – ΜΕΡΟΣ Α΄

2 Comments

 Yalta

O ηγέτης της ΕΣΣΔ  Ιωσήφ Στάλιν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Φρ. Ντ. Ρούσβελτ και ο πρωθυπουργός του ΗΒ Ουίνστον Τσώρτσιλ στο ανάκτορο της Λιβαδειάς κοντά στη Γιάλτα.

crimea

.

            Η μεγάλη χερσόνησος της Κριμαίας έχει μακρά και πολυτάραχη ιστορία, κυρίως λόγω της γεωπολιτικής θέσης της και της ευφορίας της. Η θέση της ως γεωφυσική προεξοχή στον Εύξεινο Πόντο, ελέγχει τις βόρειες ακτές της συγκεκριμένης θάλασσας ενώ ο κάτοχος της Κριμαίας μπορεί να απειλεί  και τις υπόλοιπες ακτές της. Ο κάτοχος της Κριμαίας μπορεί να ελέγχει σε σημαντικό  βαθμό και τα εδάφη  στα βόρεια της (παλαιά  στέππα).  Αποψη μου είναι  ότι η Κριμαία είναι ένα  γεωφυσικό  αλλά και  γεωπολιτικό-γεωστρατηγικό “νησί” ευρισκόμενη ανάμεσα σε μία θάλασσα από νερό και μία  “θάλασσα” από  λειμωνες (στέππα).

            Κατά την αρχαιότητα, οι γηγενείς κάτοικοι της Κριμαίας ήταν οι Ταύροι, όπως ήταν γνωστοί στους Ελληνες, με άγνωστη προέλευση. Ωστόσο υπάρχει η πιθανότητα συγγένειας τους με τους καρθβελικούς λαούς του Καυκάσου (σύγχρονους Γεωργιανούς, Μιγγρελους, Λαζούς κ.α.). Πρόκειται για τον λαό στον οποίο αναφέρεται ο Ευρυπίδης στο έργο του φιγένεια ν Ταύροις. Οι Ελληνες αποκαλούσαν την χερσόνησο ‘Ταυρίδα’ από τους κατοίκους της. Περί τα τέλη της 2ης χιλιετίας π.Χ., οι Κιμμέριοι, ινδοευρωπαϊκός νομαδικός λαός, κατέκτησαν τη σύγχρονη ουκρανική στέππα και το μεγαλύτερο μέρος της Κριμαίας, καθιστώντας πολιτικό τους κέντρο τη χερσόνησο του Κερτς (ανατολική προέκταση της Κριμαίας).

            Οι Σκύθες, ιρανικός λαός και πιθανώς συγγενής των Κιμμέριων, τους επιτέθηκαν και τους εκδίωξαν από τη στέππα και από την Κριμαία. Μόνο μερικοί θύλακες Κιμμερίων επέζησαν στις χερσονήσους του Κερτς και του Ταμάν, οι οποίοι ενώθηκαν με τους Ελληνες αποίκους που έφθασαν στην περιοχή κατά τους 7ο-6ο αι. π.Χ. Οι Ιωνες Ελληνες άποικοι από τη Μίλητο ίδρυσαν στην Ανατολική Κριμαία μία σειρά από σημαντικές πόλεις όπως το Παντικάπαιο (σημερινό Κερτς), τη Θεοδοσία (σημερ. Φεοντοσίγια), το Νυμφαιο, το Κιμμερικό κ.α. Οι συγκεκριμένοι Ιωνες απορρόφησαν εθνικά τους εναπομείναντες Κιμμέριους. Λίγο αργότερα, η Δυτική Κριμαία έγινε πεδίο αποικισμού των Δωριέων. Η Ηράκλεια, αποικία των Μεγάρων στον Νότιο Εύξεινο, ίδρυσε τη Χερσόνησο (κοντά στη σημερινή Σεβαστούπολη) η οποία με τη σειρά της ίδρυσε τον Καλό Λιμένα και την Κερκινίτιδα (σημερινή Ευπατορία).

            Οι Ελληνες ήλεγχαν όλες σχεδόν τις ακτές της Κριμαίας, ενώ το ορεινό εσωτερικό της παρέμεινε στους Ταύρους και το βόρειο  πεδινό  τμήμα της ελεγχόταν από τους Σκύθες. Οι ελληνικές πόλεις κατόρθωσαν να συγκρατήσουν την πίεση των ισχυρών Σκυθών και εν τέλει ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις μαζί τους, προς οικονομικό όφελος και των δύο πλευρών. Ωστόσο ενίοτε οι δύο πλευρές έρχονταν σε αντιπαράθεση.

Συνεχεια αναγνωσης

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ

5 Comments

crimea

crimea 2[Copyright: Reuters]

                Η χώρα που ονομάζεται σήμερα Ουκρανία, αποτελείται από δύο κύριες γεωφυσικές περιοχές οι οποίες κατοικούντο σχεδόν πάντα από διαφορετικές εθνολογικές ομάδες έως λίγο πριν το 1800, όταν ολόκληρη πλέον η χώρα απέκτησε εθνολογική ομοιογένεια κατοικούμενη συντριπτικά από Σλάβους. Η Κριμαία, παρότι από το 1954 ανήκει στη ΣΣΔ της Ουκρανίας και έπειτα στην ανεξάρτητη Ουκρανία, είναι αυτοτελής περιοχή που δεν πρέπει να θεωρείται τμήμα της. Όμως επειδή η Κριμαία αποτελεί μέρος του σύγχρονου «προβλήματος» της ουκρανικής διάσπασης, θα ασχοληθώ επιπρόσθετα μαζί της σε αυτό το άρθρο.

                Οι δύο κύριες γεωφυσικές περιοχές της Ουκρανίας είναι η στέππα του Νότου και η δασώδης ή ημιδασώδης περιοχή του Βορρά. Βέβαια σήμερα και οι δύο έχουν παραδοθεί σε μεγάλο βαθμό στις καλλιέργειες οπότε αυτός ο διαχωρισμός είναι πολύ σχετικός, όμως αυτή η γεωφυσική κατάσταση ίσχυε έως τους πρόσφατους αιώνες.

                Για την εθνολογική υπόσταση της Ουκρανίας κατά την Αρχαιότητα έχω αναφερθεί στο άρθρο μου TO ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΜΜΕΡΙΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ  όπου παρότι το κύριο θέμα είναι ο Κιμμέριος Βόσπορος, αναφέρομαι και στο εν λόγω θέμα. Επίσης αναλυτικά για την ουκρανική εθνολογία και τη σχέση Ουκρανών-Ρώσων  βλ. το άρθρο μου ΟΙ ΔΥΟ ΟΥΚΡΑΝΙΕΣ.

Κατά τον 5ο αιώνα μΧ, η στέπα του Νότου κατοικείτο από Ουννικές φυλές ενώ η Βόρεια δασώδης περιοχή από Σλάβους. Η στέπα διατηρήθηκε σταθερά από διαδοχικούς Αλταϊκούς λαούς (Αβάρους, Χαζάρους, Πετσενέγγους, Κουμάνους-Κιπτσάκ, Μογγολοτάταρους, Τατάρους  κ.α.) σχεδόν έως τον 18ο αιώνα. Οι ίδιοι λαοί ήλεγχαν και τη γειτονική Κριμαία εκτός από τη Νότια ακτή της η οποία ελεγχόταν διαδοχικά από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, τη Γένουα και τους Οθωμανούς.

                Η Βόρεια περιοχή μαζί με τη γειτονική ΝΑ Πολωνία είναι η μητρόπολη όλων των Σλάβων, οι οποίοι επεκτάθηκαν προς όλες τις κατευθύνσεις εκτός από τη στέπα λόγω της παρουσίας εκεί των επίφοβων νομάδων (εκτός από κάποιες σποραδικές απόπειρες). Οι Σλάβοι διαμορφώθηκαν στη συγκεκριμένη περιοχή κατά την 1η προχριστιανική χιλιετία, όταν αποσπάσθηκαν εθνολογικά από τη Βαλτική ομάδα λαών στην οποία ανήκαν αρχικά.

  Συνεχεια αναγνωσης

ΟΙ ΔΥΟ ΟΥΚΡΑΝΙΕΣ

27 Comments

[λόγω  του αυξανόμενου ενδιαφέροντος των αναγνωστών  για το συγκεκριμένο θέμα και τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ουκρανία, δίνω προτεραιότητα στο παρόν άρθρο. ] 0E30000057 Μία χαρακτηριστική εικόνα του προσανατολισμού των Δυτικών Ουκρανών προς τη Δύση: Δύο  Ευρω-Ουκρανοί διαδηλωτές με κράνος, επιωμίδες πανοπλίας και ασπίδες Σταυροφορικού Δυτικού τύπου (νομίζω ότι παραπέμπουν σε Τεύτονες ιππότες). Προφανώς τα προτιμούν από τον παραδοσιακό ρωσικό οπλισμό του Αλεξάνδρου Νέφσκι και του Ντμίτρι Ντονσκόυ (copyright: Associated Press).

            Αυτές τις ημέρες παρακολουθούμε μία εμφύλια αντιπαράθεση στη μεγάλη χώρα της Ουκρανίας, μία αναμέτρηση που πολλοί προτιμούν να την αποκαλούν «προοίμιο ενός εμφυλίου πολέμου». Θα επιχειρήσω να εμβαθύνω στον εθνολογικό παράγοντα  αυτής  της αντιπαράθεσης, τον οποίο θεωρώ πάντα έναν από τους καίριους παράγοντες (αλλά και μονίμως υποβαθμισμένο από τους αναλυτές) τέτοιων καταστάσεων. Ευτυχώς όμως, στην περίπτωση της Ουκρανίας οι γεωπολιτικοί αναλυτές έχουν αναγνωρίσει τον προεξέχοντα ρόλο της εθνολογίας. Δεν θα ασχοληθώ με τις άλλες παραμέτρους , δηλαδή την καθαυτό γεωπολιτική σχετικά με τη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας,  ΕΕ και ΗΠΑ για την επιρροή στην Ουκρανία, την οικονομική με τους αγωγούς του φυσικού αερίου και τον ρόλο της Gazprom, τη θρησκευτική με την προσπάθεια της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας και της «θυγατρικής» της Ουνιτικής να επεκταθούν στην Ουκρανία και την αντίδραση της Ορθόδοξης, κλπ. Αυτές οι παράμετροι είναι ήδη πολύ γνωστές.

            Είναι πλέον αρκετά γνωστή η δήλωση ενός Ρώσου αξιωματούχου κατά τη δεκαετία του ’90 σχετικά με το πρόβλημα μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Ουκρανίας με το οποίο θα σχοληθώ, η οποία θεωρήθηκε χαρακτηριστική της ρωσικής αντιμετώπισης του ζητήματος: «Η Ανατολική Ουκρανία αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει σε εμάς. Η Δυτική μπορεί να πάει στο διάολο.» Ομως από τότε έχουν περάσει σχεδόν 20 χρόνια και τότε το φλέγον σήμερα θέμα του φυσικού αερίου δεν ήταν τόσο πιεστικό, ούτε η επιρροή της ΕΕ τόσο έντονη.

Ethnolingusitic_map_ukraine

            Εθνογλωσσικός χάρτης της Ουκρανίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

H ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΑΛΚΑ (1223) – ΜΕΡΟΣ Β΄

Leave a comment

 Kalka-River

Το  μαρτύριο  των  Κιεβανών  αιχμαλώτων  μετά  την  αιχμαλώτιση  τους  στον  ποταμό  Κάλκα,  σε  συγχρονο πίνακα.

.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ  ΤΟ  Α΄ ΜΕΡΟΣ

            Η  κύρια  διαφωνία  των  Ρώσων  πριγκήπων  έγγυτο  στο  αν  θα  έπρεπε  να  περάσουν  στην  αριστερή  όχθη  του  Δνείπερου,  δηλαδή  να  βαδίσουν  στην  ανοικτή  στέπα.  Αρκετοί  πίστευαν  ότι  δεν  έπρεπε  να  το  πράξουν  προκειμένου  να  μη  δώσουν  τη  μάχη  σε  πεδίο  άριστο  για  τη  δράση  του  μογγολικού  ιππικού.  Παρότι  επικράτησε  η  αντίθετη  άποψη,  οι  πρώτοι  αποδείχθηκαν  οι  πιο  συνετοί.  Πράγματι,  ο  Σουμποτάι  και  ο  Τζεμπε  σκόπευαν  να  παρασύρουν  τον  ρωσικό  στρατό  βαθιά  στη  στέπα,  να  τον  περικυκλώσουν  εκεί  και  να  τον  καταστρέψουν.  Όταν  οι  Ρώσο-Κουμάνοι  είχαν  βαδίσει  αρκετά  στη  στέπα,  οι  Μογγόλοι  άρχισαν  να  φθείρουν  τον  ογκώδη  στρατό  τους  με  αιφνίδιες  φονικές  επιθέσεις  μικρών  τμημάτων  τους.

            Στις  31  Μαϊου  του  1223,  ο  συμμαχικός  στρατός  έφθασε  στην  περιοχή  του  ποταμού  Καλκα,  του  οποίου  η  θέση  παραμενει  άγνωστη.  Ωστόσο  πιστεύεται  ότι  πρόκειται  για  τον  σύγχρονο  μικρό  ποταμό  Καλτσίκ  της  ανατολικής  Ουκρανίας,  ο  οποίος  χύνεται  στην  Αζοφική  θάλασσα.  Οι  Μογγόλοι  βρίσκονταν  πλέον  πολύ  κοντά  και  οι  Ρώσοι  συγκρούσθηκαν  με  την  εμπροσθοφυλακή  τους  την  οποία  απώθησαν.  Μετά  από  αυτήν  την  πρώτη  επιτυχία,  οι  σύμμαχοι  πρίγκηπες  συσκέφθηκαν  σε  πολεμικό  συμβούλιο  σχετικά  με  το  αν  έπρεπε  να  προχωρήσουν  περισσότερο  ή  να  παραμείνουν  εκεί  και  να  ετοιμασθούν  για  άμυνα.  Ηταν  το  πλέον  θυελλώδες  συμβούλιο,  με  έντονες  διαφωνίες  και  αντιπαραθέσεις.  Τελικά  οι  πρίγκηπες  δεν  συμφώνησαν.  Ο  επιθετικός  Μστισλαβ  της  Γαλικίας  διέβη  με  το  σώμα  του  τον  ποταμό  Κάλκα,  μαζί  με  τον  υποτελή  του  Ντανίλο  της  Βολυνίας,  αποφασισμένοι  να  συνεχίσουν  μόνοι  τους  την  προέλαση.  Σύντομα  τους  ακολούθησε  ο  Μστισλαβ  του  Τσερνίγκοφ  με  το  δικό  του  στράτευμα.  Μπροστά  από  το  Γαλικιανό-Βολυνιανό  στράτευμα  προήλαυναν  οι  Κουμάνοι  ιππείς  οι  οποίοι  επίσης  επέμεναν  υπέρ  της  προέλασης,  θέλοντας  να  απαλλάξουν  την  πατρίδα  τους  από  την  παρουσία  των  Μογγόλων  εισβολέων.  Οι  Κουμάνοι  δρούσαν  ως  εμπροσθοφυλακή  του  συμμαχικού  στρατού.

            Ωστόσο  ο  συμμαχικός  στρατός  είχε  διασπασθεί,  με  το  πολυάριθμο  σώμα  του  Κιέβου  να  έχει  μείνει  πίσω  αφού  ο  δικός  του  πρίγκηπας  Μστισλαβ  είχε  αρνηθεί  να  ακολουθήσει  την  προέλαση.  Όμως  και  ανάμεσα  στα  προελαύοντα  σώματα  είχαν  δημιουργηθεί  μεγάλα  κενά.  Αυτή  ήταν  η  ευκαιρία  που  ανέμενε  υπομονετικά  ο  Σουμποτάι.  Διέταξε  αμέσως  την  επίθεση  των  φονικών  ιππέων  του,  οι  οποίοι  έως  τότε  υποχωρούσαν  προσποιητά  προκειμένου  να  παρασύρουν  τους  σύμμαχους  στην  παγίδα  τους.

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΚΑΛΚΑ (1223) – ΜΕΡΟΣ Α΄

Leave a comment

Kalka River

            Το  1222  οι  επίφοβοι  Μογγόλοι  του  Τζεγκις  Χαν  άρχισαν  να  απειλούν  σοβαρότερα  τη  μεγάλη  φυλετική  ένωση  (χανάτο  ή  χαγανάτο)  των  Κιπτσάκων  στα  ανατολικά  τους,  η  οποία  ένωση  κάλυπτε  μία  έκταση  ευρασιατικών  στεπών  από  τη  σύγχρονη  νότια  Ουκρανία  έως  τη  λίμνη  Αράλη  της  κεντρικής  Ασίας.  Το  χανάτο  των  Κιπτσάκ  (γνωστοί  ως  «Κουμάνοι»  στους  Βυζαντινούς  και  ως  «Πολοβτσυ»  στους  Ρώσους)  αποτελείτο  κυρίως  από  τουρκικές  φυλές  και  δευτερευόντως  από  φιννο-ουγγρικές  και  από  λίγες  μογγολογενείς.  Φαίνεται  πως  η  τουρκική  γλώσσα  είχε  επικρατήσει  και  στις  μη-τουρκικές  φυλές.  Σύμφωνα  με  την  πιθανότερη  άποψη,  το  χανάτο  των  Κουμάνων  προήλθε  από  την  ένωση  δύο  παλαιότερων  φυλετικών  ομοσπονδιών,  εκείνων  των  Κιπτσάκ  και  των  Κουμάνων,  εξ  ου  και  η  διπλή  ονομασία  τους.

            Στα  βορειοδυτικά  των  Κουμάνων  εκτείνονταν  τα  ρωσικά  εδάφη,  τα  οποία  τη  συγκεκριμένη  περίοδο  ήταν  πολιτικά  διασπασμένα  σε  ανεξάρτητες  ηγεμονίες-πριγκηπάτα.  Οι  σχέσεις  των  Ρώσων  και  των  Κουμάνων  ήταν  συνήθως,  αν  όχι  κατά  κανόνα,  εχθρικές,  όμως  ή  μογγολική  απειλή  τους  ανάγκασε  να  συμβιβασθούν.  Ρώσοι  και  Κιπτσάκ  συνήθιζαν  να  πραγματοποιούν  καταστροφικές  επιδρομές  ο  ένας  στα  εδάφη  του  άλλου.

            Στην  αρχή  του  1223  η  μογγολική  απειλή  ανάγκασε  τον  χάνο  (χαγάνο)  Χοταν  των  Κουμάνων  να  ζητήσει  τη  βοήθεια  του  Μστισλαβ,  πρίγκηπα  της  ρωσικής  ηγεμονίας  της  Γαλικίας.  Ο  Μστισλαβ  ο  Γενναίος  όπως  αποκαλείτο,  ήταν  ένας  ήρωας  του  οποίου  η  φήμη  ξεπερνούσε  τα  όρια  της  Ρωσίας.  Ο  Ρώσος  ηγεμόνας  είχε  αντιληφθεί  την  απειλή  που  συνιστούσαν  οι  άγριοι  Μογγόλοι  και  για  τα  ρωσικά  εδάφη,  και  κάλεσε  αμέσως  όλους  τους  Ρώσους  ομολόγους  του  σε  συμβούλιο  στο  Κίεβο,  με  την  παρουσία  των  Κουμάνων  ηγετών.  Στο  Κίεβο,  τη  μητρόπολη  της  μεσαιωνικής  Ρωσίας,  οι  Κουμάνοι  περιέγραψαν  στους  Ρώσους  ηγεμόνες  την  πολεμική  δεινότητα  και  την  αγριότητα  των  Μογγόλων.  Μετά  από  σύσκεψη,  οι  ηγεμόνες  αποφάσισαν  μία  κοινή  εκστρατεία  εναντίον  των  εισβολέων.

Διαβάστε περισσότερα

Older Entries

%d bloggers like this: