Home

Τεσσαρακοντήρης, το «αεροπλανοφόρο» της Αρχαιότητας

Leave a comment

40eres

Απεικόνιση μιας τεσσαρακοντήρους κατά την άποψη του L. Casson.

.

Π. Δεληγιάννης

.

Οι Διάδοχοι και οι Επίγονοι τους, ναυπήγησαν στόλους αποτελούμενους από πολυάριθμες πολυήρεις, φτάνοντας μέχρι την κατασκευή κολοσσιαίων σκαφών όπως η εικοσήρης και η τεσσαρακοντήρης. Όπως θα δούμε, επρόκειτο για πραγματικά πλωτά φρούρια που θύμιζαν αναλογικά τα σύγχρονα θωρηκτά και αεροπλανοφόρα πλοία. Ειδικά η τεσσαρακοντήρης έφερε συνολικό πλήρωμα το οποίο έφθανε τους 6.000 άνδρες, περίπου όσους διαθέτει ένα σύγχρονο αεροπλανοφόρο.

More

Advertisements

Δύο σημαντικές στρατιωτικές αναπαραστάσεις αρχαίων ελληνικών αγγειογραφιών και νωπογραφιών

Leave a comment

edit

Η αγγειογραφία ναυτικής σύρραξης στο «αγγείο του Αριστόνοθου» στα αριστερά και η νωπογραφία της «Μάχης στο Ποτάμι» στα δεξιά, μαζί με τις σύγχρονες αναπαραστάσεις του Ανχελ Πίντο (image credit: Angel G. Pinto).

.

Περικλής Δεληγιάννης

.

Σε αυτό το άρθρο, θέλω να αναφερθώ σε δύο σημαντικές αναπαραστάσεις αρχαίων ελληνικών ζωγραφικών έργων από έναν από τους προσφιλέστερους μου εικονογράφους στρατιωτικών και ναυτικών θεμάτων, συγκεκριμένα τον Angel G. Pinto (βλ. στο Blogroll: PincelHistoria).

Τα μάλλον πρωτότυπα θέματα που επέλεξε για δύο από τις πρόσφατες καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις του προκάλεσαν το ενδιαφέρον μου, ήτοι η «Μάχη στο Ποτάμι» – μία μυκηναϊκή τοιχογραφία του 13ου αιώνα από το ανάκτορο της Πύλου – και η αγγειογραφία ναυτικής σύρραξης στο «αγγείο του Αριστόνοθου» (περίπου 700-650 π.Χ.) της Πρώιμης Αρχαϊκής Εποχής.

Θα ξεκινήσω με το αρχαιότερο έργο, τη «Μάχη στο Ποτάμι» όπως αποκλήθηκε από τους αρχαιολόγους. Αυτή η νωπογραφία βρέθηκε στο μυκηναϊκό ανάκτορο της Πύλου, το κράτος της οποίας ήταν ένα από τα ισχυρότερα της Μυκηναϊκής «Κοινοπολιτείας» και ενδεχομένως το καλύτερα οργανωμένο. Η Πύλος ήταν ένα αντίβαρο ισχύος στην Πελοπόννησο για το Κράτος των Μυκηνών αν και φαίνεται ότι συχνά, αν όχι συνήθως, ήταν σύμμαχος του.

More

Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΑΡΜΑΔΑ ΚΑΤΑΚΤΑ ΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ (1588): ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ –Μέρος B΄

11 Comments

portuguese galleonΠορτογαλικό γαλεόνι της εποχής. Το πορτογαλικό ναυτικό ελεγχόταν από τον Φίλιππο.
.

mapΧάρτης της χερσαίας κατάκτησης της Αγγλίας. Τα βέλη δείχνουν τις επιχειρήσεις των Ισπανών και των συμμάχων τους (Ουαλών και Ιρλανδών) για την κατάληψη του Λονδίνου, του Μπρίστολ και άλλων πόλεων.
.
ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ  Α΄ ΜΕΡΟΣ
.
Την επόμενη ημέρα, ο Σάντα Κρούζ ειδοποίησε τον Δούκα της Πάρμας ο οποίος περίμενε με τον στρατό του στην Δουνκέρκη και τα γειτονικά λιμάνια, να είναι έτοιμος για τον απόπλου των αποβατικών σκαφών του με προορισμό την αγγλική ακτή. (σημείωση)
Η αγγλική μοίρα του Ντόβερ (Dover), η οποία επιτηρούσε έως τότε τoν Πάρμας, είχε ενωθεί με τον κύριο στόλο του Χάουαρντ κατά την προσπάθεια του να ανακτήσει το Πόρτσμουθ. Οι Άγγλοι υπολόγιζαν ότι ο συμμαχικός τους ολλανδικός στόλος θα επιτηρούσε τον Πάρμας αλλά έσφαλαν. Οι Ολλανδοί δεν εμπιστεύθηκαν ποτέ πραγματικά την αγγλική λυκοφιλία, παρότι η ήττα της Ελισάβετ θα σήμαινε και την δική τους υποταγή στην Ισπανία. Είχαν γίνει έξαλλοι από το γεγονός ότι η Αγγλίδα βασίλισσα συνέχιζε τις διαπραγματεύσεις σύναψης συνθήκης ειρήνης με τον Πάρμας, αγνοώντας τον δικό τους πόλεμο εναντίον του. Φοβούνταν ότι η Ελισάβετ και ο Δούκας είχαν πλησιάσει πολύ στην σύναψη ειρήνης η οποία θα άφηνε τους Ισπανούς απερίσπαστους να υποτάξουν την Ολλανδία. Ο Πάρμας είχε συμβάλει στην σύγχυση τους, διαχέοντας παραπλανητικές πληροφορίες ότι ο αποβατικός στόλος του δεν θα κατευθυνόταν στην Αγγλία αλλά στην ολλανδική ακτή. Μετά από αυτά, οι Ολλανδοί δεν δίστασαν να κρατήσουν τα πολεμικά τους αγκυροβολημένα στα λιμάνια τους προκειμένου να προστατευθούν από την απειλή της απόβασης του στρατού του Πάρμας.
.

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ

Η κακοκαιρία που ξέσπασε καθυστέρησε τις επιχειρήσεις για δύο ημέρες. Ο Σάντα Κρούζ επειγόταν να επιχειρήσει επειδή οι Άγγλοι συγκέντρωναν ταχέως χερσαίες δυνάμεις στο γειτονικό Σάουθάμπτον προκειμένου να ανακαταλάβουν το Πόρτσμουθ. Με την καλυτέρευση του καιρού, τα πλοία της Αρμάδας κάλυψαν τον θαλάσσιο χώρο από το Πόρτσμουθ έως την Δουνκέρκη προκειμένου να προστατεύσουν τα αβαθή αποβατικά σκάφη του Πάρμας. Ο εξουθενωμένος αγγλικός στόλος κινήθηκε για την ύστατη προσπάθεια αποτροπής. Οι Άγγλοι πολέμησαν λυσσαλέα, κατορθώνοντας με καταιγισμό οβίδων να καταστρέψουν αρκετά γαλιόνια του Σάντα Κρούζ και να βυθίσουν λίγα από τα σκάφη του Πάρμας. Αλλά τελικά αποκρούσθηκαν με βαριές απώλειες από τους Ισπανούς ναυτικούς οι οποίοι κράτησαν αδιάρρηκτο το «ξύλινο τείχος» που είχαν στήσει στα νερά της Μάγχης. Ταυτόχρονα, οι επιθέσεις του αγγλικού στρατού υπό τον Λέστερ (από το Σαουθάμπτον) εναντίον της ισπανικής φρουράς του Πόρτσμουθ, δεν είχαν αποτέλεσμα επειδή οι πεζοναύτες και οι μισθοφόροι που είχε εγκαταστήσει στην πόλη ο Σάντα Κρουζ ήταν εμπειροπόλεμοι στρατιώτες και προστατευμένοι από ισχυρές οχυρώσεις. Ετσι σε δύο ημέρες, 17.000 στρατιώτες του Πάρμας βρίσκονταν στην αγγλική ακτή, έτοιμοι για την χερσαία εισβολή. Σύντομα, τα σχεδόν απροστάτευτα λιμάνια του Μπράιτον (Brighton) και του Ντόβερ έπεσαν στα χέρια τους.

More

Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΑΡΜΑΔΑ ΚΑΤΑΚΤΑ ΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ (1588): ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ –Μέρος Α΄

3 Comments

armada1

Απεικόνιση της Ισπανικής Αρμάδας.
.

Neptune Spanish galleonΜία σύγχρονη ανακατασκευή ενός ισπανικού γαλιονιού.
.
Αυτό είναι ένα «ιστορικό σενάριο» που έχω γράψει σχετικά με το τι θα είχε συμβεί αν το 1588 η Ισπανική Αρμάδα είχε νικήσει τον Αγγλικό στόλο και κατακτούσε την Αγγλία. Το σενάριο επεκτείνεται στην αποφασιστική επίδραση που θα είχε αυτό τα γεγονός στη συνολική Ιστορία της Ευρώπης και του κόσμου. Παρότι είναι γραμμένο σε μορφή «ιστορικού αφηγήματος» (επειδή μου είχε ζητηθεί να το γράψω με αυτή τη μορφή) είναι βασισμένο σε πραγματικά και ελπίζω αδιάσειστα ιστορικά επιχειρήματα. Ελαβα κυρίως υπόψη κάποιους τυχαίους παράγοντες οι οποίοι στην πραγματική Ιστορία λειτούργησαν υπέρ των Αγγλων, ενώ στο παρόν σενάριο θεωρώ ότι αυτό δεν συνέβη, π.χ. οι καιρικές συνθήκες οι οποίες στην πραγματικότητα ευνόησαν πολύ τους Αγγλους.
Αρχικά παραθέτω μία εισαγωγή με τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα έως τον απόπλου της Αρμάδας. Έπειτα ακολουθεί μία δική μου σύνθεση του πως θα είχαν τα γεγονότα σε περίπτωση ισπανικής υπερίσχυσης.

.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατά τον 16ο αιώνα η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση των «Διαμαρτυρομένων» έναντι των αυθαιρεσιών του Παπισμού και της Ιεράς Εξέτασης είχε διαιρέσει τον Δυτικό χριστιανικό κόσμο. Περί το 1587, οι υποστηρικτές του Καθολικισμού είχαν συσπειρωθεί γύρω από τους Αψβούργους των οποίων οι δυναστείες κατείχαν τους δύο από τους τρεις ισχυρότερους ευρωπαϊκούς θρόνους, της Ισπανίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας των Γερμανών. Επιπροσθέτως, στο ισπανικό κράτος είχαν προσαρτηθεί μεγάλες εκτάσεις της Ευρώπης (Πορτογαλία, Φλάνδρα, το ήμισυ της Ιταλίας, κ.α.) ενώ άλλες περιοχές (ιταλικά κράτη κ.α.) αποτελούσαν προτεκτοράτα του. Το τρίτο μεγάλο ευρωπαϊκό βασίλειο, η Γαλλία, βρισκόταν υπό τον έλεγχο της Καθολικής Λίγκας. O Γάλλος βασιλέας Ερρίκος Γ΄ ήταν ουσιαστικά «όμηρος» του ηγέτη της Λίγκας, Δούκα του Γκιζ (Guise) ο οποίος με την σειρά του ελεγχόταν από τον Ισπανό βασιλέα.
Οι επίμονοι Γάλλοι Προτεστάντες (Ουγενότοι), παρά την εκατόμβη της νύκτας του Αγίου Βαρθολομαίου, αριθμούσαν ακόμη σχεδόν 1.000.000 πιστούς, προκαλώντας αστάθεια στην Γαλλία και δίνοντας την ευκαιρία στην Καθολική Λίγκα να υποκαταστήσει την βασιλική εξουσία. Η Ισπανία είχε επιπλέον προσαρτήσει το εκτεταμένο δίκτυο των πορτογαλικών αποικιών. Η Ισπανική αυτοκρατορία ήλεγχε συνολικά τα παραγωγικότερα και πλουσιότερα τμήματα της Αμερικής και τις πολυάριθμες πορτογαλικές και ισπανικές αποικιακές βάσεις στον υπόλοιπο κόσμο. Ο άφθονος αμερικανικός χρυσός ο οποίος μεταφερόταν από τις ισπανικές νηοπομπές στα βασιλικά θησαυροφυλάκια της Μαδρίτης, εξασφάλιζε την υπεροχή του βασιλείου έναντι οποιουδήποτε άλλου στην Ευρώπη. Κατά την άποψη πολλών, η Ισπανική αυτοκρατορία ήταν η ισχυρότερη του πλανήτη, ισχυρότερη από τις σύγχρονες της των Οθωμανών, των Μουγκάλ (Mughal, «Μογγόλων») της Ινδίας ή των Μινγκ της Κίνας.
Από την άλλη πλευρά, ο Προτεσταντισμός είχε επικρατήσει επίσημα στα κράτη της Αγγλίας, της Σκωτίας, των σκανδιναβικών, των βορείων γερμανικών και των βαλτικών χωρών. Παρά ταύτα, μεγάλο μέρος των υπηκόων του Άγγλου βασιλέα παρέμενε καθολικό επειδή όλοι οι Ιρλανδοί και σημαντικό ποσοστό των Άγγλων και των Ουαλών παρέμενε πιστό στην παπική εκκλησία. Στην Σκωτία είχε επικρατήσει το προτεσταντικό δόγμα του Καλβίνου, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος των Ορεσίβιων Σκώτων (Highlanders- Χάιλάντερς) και σημαντικό ποσοστό των Πεδινών (Lowlanders) παρέμεναν Καθολικοί. Οι Γερμανοί Προτεστάντες των Κάτω Χωρών είχαν επαναστατήσει από καιρό εναντίον των Ισπανών επικυρίαρχων τους. Ο αγώνας για την ελευθερία, σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους, οδήγησε στην βαθμιαία διαφοροποίηση τους από το υπόλοιπο γερμανικό έθνος. Έτσι διαμορφώθηκε κατά τους 16ο-17ο αιώνες το ολλανδικό έθνος.

Συνεχεια αναγνωσης

ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ – ΜΕΡΟΣ Β΄

4 Comments

argo

Σύγχρονη ανακατασκευή της Αργούς, του σκάφους των Αργοναυτών ή πιθανώς της ναυαρχίδας τους, από τον Σύλλογο “Αργοναύτες 2008” (τους οποίους με την ευκαιρία συγχαίρω για το έργο τους). Επρόκειτο μάλλον για μία πρώιμη πεντηκόντορο της εποχής του Χαλκού.
.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α΄ ΜΕΡΟΣ

.
Οι Αργοναύτες στάθμευσαν πρώτα στη Λήμνο, όπου ο Ιάσων συνδέθηκε ερωτικά με τη βασίλισσα Υψιπύλη, από την οποία απέκτησε δύο γιους. Ενας από αυτούς, ο Εύηνος, βασίλευε στο νησί κατά τον Τρωικό πόλεμο. Το συγκεκριμένο επεισόδιο ερμηνεύεται ενίοτε ως αποικισμός της Λήμνου και της γειτονικής Ιμβρου από Μινύες (Τόυνμπη, Μάιρς κ.α.). Κατά τα Τρωικά, τα αναφερόμενα νησιά δεν συντάχθηκαν με τους Αχαιούς, τουλάχιστον από την αρχή, όμως αυτό δεν σημαίνει πως δεν κατοικούντο τουλάχιστον μερικώς από Ελληνες, επειδή βρίσκονταν κοντά στις ακτές της Τρωάδας και της Θράκης και θα ήταν υποχρεωμένα να ενταχθούν στην τρωική συμμαχία. Εξάλλου τα εμπορικά τους συμφέροντα πιθανώς ταυτίζονταν με εκείνα των Τρώων. Άλλες πηγές μας πληροφορούν πως μετά την καταστροφή της Τροίας, η Λήμνος και η Ιμβρος καταλήφθηκαν από Πελασγούς, οι οποίοι δεν ήταν ελλαδικοί Πελασγοί αλλά μη-Ελληνες Τυρρηνοί από τη Λυδία, πρόγονοι των Ετρούσκων της Ιταλίας. Οι Πελασγοί/Τυρρηνοί εκδίωξαν τους Μινύες. Τα δύο νησιά κατέστησαν πάλι ελληνικά στους Αρχαϊκούς χρόνους, όταν οι Αθηναίοι τα κατέλαβαν, εκδίωξαν τους Τυρρηνούς/Τυρσηνούς και τα αποίκισαν.

mycenaean2 Συνεχεια αναγνωσης

ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ – ΜΕΡΟΣ Α΄

3 Comments

Dendra2

Dendra1Η  μυκηναϊκή πανοπλία των Δενδρών της Αργολίδας (15ος αι. π.Χ.) ανήκει στην ίδια περίοδο κατά την οποία κατά την άποψη μου, έλαβε χώρα η Αργοναυτική εκστρατεία. Στην κορυφή της πανοπλίας διακρίνεται η χαρακτηριστική Οδοντόφρακτη περικεφαλαία η οποία σε αυτήν την περίπτωση έχει χάλκινες παραγναθίδες για την προστασία του επέτη.
.
ΠΙΝΑΚΑΣ: ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ

Οι δύο πρωτες στήλες αφορούν τους ήρωες της εκστρατείας και την πόλη προέλευσης τους σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς. Συνέταξα και πρόσθεσα την τρίτη στήλη του πίνακα, προκειμένου να παρουσιάσω τα φύλα-φορείς των παραδόσεων ή λατρειών των αντίστοιχων ηρώων ή τα φύλα που κατοικούσαν τις αναφερόμενες πόλεις. Ο Ηρακλής αναφέρεται ως Θηβαίος, ωστόσο ήταν ήρωας των Αχαιών, ίσως και ο Υλας. Γι’ αυτό τον λόγο αντιστοιχώ στη Θήβα τους Καδμείους, οι οποίοι την ήλεγχαν με βεβαιότητα επί Αργοναυτικών.

ΗΡΩΑΣ/     ΠΕΡΙΟΧΗ  Ή ΠΟΛΗ/      ΦΥΛΟ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Ιάσων/    Ιωλκός/    Μινύες
Ακαστος/    Ιωλκός/    Μινύες
Αδμητος/    Φερές/    Μινύες
Πηλέας/    Φθία/   Αχαιοί
Αιθαλίδης/   Αλόπη/   Αχαιοί
Ε(ύ)ρυτος/   Αλόπη/   Αχαιοί
Εχίων/   Αλόπη/   Αχαιοί
Ευρυδάμας/   Κτιμένη/   Δόλοπες
Αστερίων/   Πειρεσίες/   Λαπίθες
Πολύφημος/    Λάρισα/   Λαπίθες
Κόρωνος/   Γυρτών/   Λαπίθες
Ιφικλος/   Φυλάκη/   Μινύες
Μόψος/   Τίταρος/   Λαπίθες

ΘΡΑΚΗ
Ορφέας/   -/   Θράκες
Κάλαϊς/   -/   Θράκες
Ζήτης/   -/   Θράκες

ΑΙΤΩΛΙΑ
Μελέαγρος/   Καλυδών/   Αιτωλοί(;)
Λαοκόων/   Καλυδών/   Αιτωλοί(;)
Ιφικλος/   Πλευρών/  Αιτωλοί(;)

Συνεχεια αναγνωσης

ΒΡΙΚΙ (ΠΑΡΩΝ): ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΠΛΟΙΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821

Leave a comment

Ares Exodus

Η ηρωική έξοδος του βρικιου Αρεως του Αναστάσιου Τσαμαδού, ένα από τα δραματικότερα επεισόδια της Επανάστασης, σε κλασσικό πίνακα του Κ. Βολανάκη.

Το βρίκι ή μπρίκι (γαλλ. brick, αγγλ. brig) ήταν ένα δίστηλο (διίστιο) εμπορικό ιστιοφόρο, το οποίο οι Ελληνες εξόπλισαν ως πολεμικό πολύ πριν το 1821, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις των πειρατών. Ηταν ένα πλοίο δυτικοευρωπαϊκής προέλευσης του 17ου αιώνα ή και παλαιότερο. Η ονομασία του προέρχεται στην ουσία από σύντμηση της ονομασίας του βριγαντινίου (Brigantine> Βrig) από τον οποίο τύπο πλοίο προήλθε ως μετεξέλιξη του. Τα βριγαντίνια συνέχισαν να χρησιμοποιούνται παράλληλα με τα βρίκια. Τα βρίκια ήταν δημοφιλή στους Ευρωπαίους πειρατές λόγω των αρετών τους (βλ. στη συνέχεια) αλλά παραδόξως όχι στους Ευρωπαίους πειρατές της Αμερικής και της Καραϊβικής. Τα χρησιμοποιούσαν κυρίως οι πειρατές της Μεσογείου, της Αφρικής, της Μαδαγασκάρης κ.α. Η ιστιοφορία του βρικίου ήταν ίδια με της νάβας, με τη διαφορά ότι το βρίκι δεν διέθετε πρυμναίο (τρίτο) κατάρτι. Το βρίκι αποκαλείται και «πάρων», επειδή ο ναυπηγικός του σχεδιασμός ομοίαζε πολύ με εκείνον του αναφερόμενου πολεμικού πλοίου του 18ου αι. Στην πραγματικότητα ο πάρων αποτελούσε την «πολεμική εκδοχή» του εμπορικού βρικίου, αν και κατά τον 18ο αι. τα δύο πλοία είχαν κάποιες διαφορές. Στις αρχές του 19ου αι., οι διαφορές τους ήταν αμελητέες με αποτέλεσμα να ταυτισθούν. Εντούτοις είχαν κάποιες διαφορές στην εξάρτιση. Το μέσο ελληνικό βρίκι είχε συνήθως 18-20 πυροβόλα και πλήρωμα 50-80 ανδρών. Οι Υδραίοι ήταν οι πρώτοι Ελληνες που ναυπήγησαν βρίκια (από το 1757).

More

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΣΠΑΡΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΟΛΙΔΕΣ ΝΗΣΟΙ

2 Comments

Aristonothos

Aristonothos vase 700-650 BC
Το περίφημο «αγγείο του Αριστονοθου» (περί το 700-650 πΧ), το οποίο κατασκευάσθηκε στη Μεγάλη Ελλάδα από τον Αριστονοθο  και ανακαλύφθηκε στην Καίρη της Ετρουρίας. Η αγγειογραφία της ναυμαχίας στην κάτω εικόνα, μας δίνει μία πολύ καλή αναπαράσταση των πλοίων που χρησιμοποιούσαν οι Ελληνες και οι Ετρούσκοι θαλασσομάχοι (σχεδόν όμοια), όπως και τον τρόπο πολέμου στη θάλασσα κατά την περίοδο της ακμής των Αιολίδων νήσων (Αρχαϊκή περίοδος).

Οι Λιπάρες ή Αιολίδες νήσοι είναι μία συστάδα μικρών νησιών της Σικελίας, βορειοδυτικώς του Στενού της Μεσσήνης. Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθώ με μία άγνωστη πτυχή της Ιστορίας τους η οποία αφορά ένα ενδιαφέρον επεισόδιο του αρχαίου ελληνικού αποικισμού.
Το 580 π.Χ. στη Σικελία, οι Σελινούντιοι παραιτήθηκαν οριστικά από τη διεκδίκηση διαμφισβητουμένων εδαφών έναντι της Γέλας (στα οποία εδάφη ιδρύθηκε ο Ακράγας) με αντάλλαγμα την ενίσχυση τους με Δωριείς αποίκους, προερχόμενους από τη Ρόδο και τη μικρασιατική πόλη Κνίδο, οι οποίοι έφθασαν στη δυτική Σικελία μέσω της Γέλας. Ο ηγέτης των Ροδίων και Κνιδίων αποίκων, Πένταθλος, ήταν Κνίδιος, όπως και οι περισσότεροι άνδρες του.
Οι Σελινούντιοι χρησιμοποίησαν τους Κνιδίους και Ροδίους στον πόλεμο εναντίον των Ελύμων και των Φοινίκων εχθρών τους. Τους βοήθησαν να ιδρύσουν νέα ελληνική αποικία, στο ακρωτήριο Λιλύβαιο, μόλις 10 χιλιόμετρα νοτίως της Μοτύης. Προσπαθούσαν να αντιπαραθέσουν μια νέα δωρική δύναμη έναντι της Μοτύης, κύριας καρχηδονιακής αποικίας στο νησί, και της Καρχηδόνας, ενώ οι ίδιοι θα ασχολούνταν με την υποταγή της Έγεστας η οποία αντιστεκόταν επίμονα στην επέκταση τους. Οι Σελινούντιοι, οι Κνίδιοι και οι Ρόδιοι ένωσαν τις δυνάμεις τους εναντίον των Ελύμων, των Σικελο-Φοινίκων και των Καρχηδονίων. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης αναφέρει ότι η κύρια μάχη ανάμεσα στους δύο συνασπισμούς δόθηκε πλησίον του Λιλύβαιου, προφανώς στην ενδοχώρα ανάμεσα στον Σελινούντα και την Έγεστα (ή Σέγεστα). Ο Πένταθλος σκοτώθηκε, οι Έλληνες ηττήθηκαν (580/576 π.Χ.) ενώ αμέσως μετά οι Έλυμοι και οι Καρχηδόνιοι επιτέθηκαν εναντίον του Λιλύβαιου και εκδίωξαν από εκεί τους Κνιδίους και τους Ροδίους.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΦΩΚΑΕΥΣ

1 Comment

Phocaea

Ancient_theatre_Focaea
Η θέση της Φώκαιας στη μικρασιατική ακτή μεταξύ της αιολικής Κύμης και της ιωνικής Σμύρνης. Κάτω: Το θέατρο της ελληνιστικής Φωκαιας.

Το 494/493 π.Χ. μια μικρή αλλά ισχυρή ελληνική ναυτική δύναμη έκανε την εμφάνιση της στις θάλασσες περί τη Σικελία, η οποία δημιούργησε σοβαρά προβλήματα σε Καρχηδόνιους και Ετρούσκους αντιπάλους των Ελλήνων της Δύσης. Λίγους μήνες νωρίτερα, η Ιωνική Επανάσταση των Ελλήνων της Μικράς Ασίας (κυρίως Ιωνων και Αιολέων) εναντίον των Περσών βάδιζε στο τέλος της. Ο πόλεμος κρίθηκε στην ατυχή για τους Ίωνες ναυμαχία της Λάδης. Διοικητής του ελληνικού στόλου ήταν ο Φωκαέας Διονύσιος, ο ικανότερος Ίων ναύαρχος. Ο Διονύσιος προσπαθούσε να επιβάλει πειθαρχία στα απειροπόλεμα ιωνικά πληρώματα και να τα εξασκήσει εντατικά προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον φοινικικό στόλο των Αχαιμενιδών. Οι ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας είχαν μακρά ναυτική και στρατιωτική παράδοση και ισχυρούς πολεμικούς στόλους, όμως περνούσαν φάση παρακμής σε αυτόν τον τομέα. Οι προηγούμενοι αιώνες άνθησης είχαν προκαλέσει εφησυχασμό στους πολίτες τους οι οποίοι ενώ παλαιότερα ήταν περιζήτητοι μισθοφόροι στους στρατούς της Μέσης Ανατολής (αιγυπτιακό, λυδικό, περσικό κ.α.), τώρα είχαν παραμελήσει την πολεμική και ναυτική ετοιμότητα τους. Αυτήν την κατάσταση προσπάθησε να αλλάξει ανεπιτυχώς ο Διονύσιος, γνωρίζοντας ότι ο ιωνικός στόλος θα έπρεπε να αντιμετωπίσει τους δεινούς ναυτικούς της Φοινίκης. Οι φοινικικές πόλεις ήταν υποτελείς των Περσών με υποχρέωση παροχής των στόλων τους σε περίπτωση πολέμου. Όμως σε κάθε περίπτωση θα συνέβαλαν στην πολεμική προσπάθεια των Αχαιμενιδών, αν επρόκειτο να βλάψουν τους Ελληνες εμπορικούς και ναυτικούς ανταγωνιστές τους.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΤΩΝ ΒΙΚΙΝΓΚΣ

Leave a comment

oseberg viking ship

 hansa cog

Ανω εικόνα: Το περίφημο πλοίο Βικινγκ του Οseberg.

Κάτω: Ένα γερμανικό cog, η Νεμεσις του Σκανδιναβικού πολεμικού. Παρατηρείστε τους πυργίσκους στην πλώρη και την πρύμνη, με ακροβολισμένους τοξότες. Στο κατάστρωμα έχουν λάβει θέση οι ναυτικοί και οι πεζοναύτες.

Οι σκανδιναβικές λέμβοι ή πλοία που ήταν προγονικές των πλοίων των Βίκινγκς πρωτοεμφανίζονται σε βραχογραφίες της Νορβηγίας περί το 1500 πΧ. Χιλιετίες εξέλιξης οδήγησαν στα εξαίσια πλοία των Βίκινγκς. Γύρω στο 600 με 700 μΧ τα προγονικά αυτά πλοία ήταν αποκλειστικά κωπήλατα, ελαφρές, εύκαμπτες και εύθραυστες κατασκευές που δεν άντεχαν το βάρος και την πίεση καταρτιού και πανιού. Λίγο αργότερα οι Σκανδιναβοί ναυπηγοί απομιμήθηκαν τα πλοία της Μεσογείου, προσθέτοντας ένα μακρύ δοκάρι (τη γνωστή τροπιδα ή καρίνα) κατά μήκος του πυθμένα του πλοίου. Η τροπις τα κατέστησε αρκετά γερά προκειμένου να τοποθετήσουν σε αυτά κατάρτι και πανί. Η προσθήκη της γύρω στο 700 μΧ ήταν η αρχή των κλασσικών πλοίων των Βίκινγκς και από τότε η κινητήριος δύναμη τους δεν ήταν πια μόνο τα κουπιά. Σύντομα υιοθετήθηκε και το τετράγωνο πανί από τη Μεσόγειο, πράγμα που επέτρεψε στους Σκανδιναβούς να ανοιχτούν στα πελάγη μακριά από την πατρίδα τους.

Συνέχεια αναγνωσης

TWILIGHT OF THE VIKING LONGSHIP

2 Comments

oseberg viking ship

 hansa cog

Τop: The famous Oseberg Viking ship.
Below: A German cog. These  ships
– real floating  fortresses – were the  Nemesis of the Viking longships. Note the high towers on the prow and stern, heavily manned with archers. The marines used to take posistions on the deck of the ship.
.

by  P.  Deligiannis

.
The Proto-Scandinavian boats, the progenitors of the Viking longships, first appear in cave paintings of Norway around 1500 BC. Millennia of evolution led to the superb Viking longships. Around 600-700 AD these progenitor ships were exclusively oared light, flexible and fragile structures that could not withstand the weight and pressure of the mast and sail. Soon afterwards the Scandinavian shipbuilders imitated the ships of the Mediterranean, adding a long beam (the keel) along the bottom of the ship. The keel made ​​them strong enough to hold the mast and sail. The addition of the keel around AD 700 marked the beginnings of the classic Viking ship and since then it was no longer propelled only by oars. The Scandinavians soon adopted the square sail of the Mediterranean, which allowed them to sail in the seas far away from their homeland.

More

Older Entries

%d bloggers like this: