Home

Δύο σημαντικές στρατιωτικές αναπαραστάσεις αρχαίων ελληνικών αγγειογραφιών και νωπογραφιών

Leave a comment

edit

Η αγγειογραφία ναυτικής σύρραξης στο «αγγείο του Αριστόνοθου» στα αριστερά και η νωπογραφία της «Μάχης στο Ποτάμι» στα δεξιά, μαζί με τις σύγχρονες αναπαραστάσεις του Ανχελ Πίντο (image credit: Angel G. Pinto).

.

Περικλής Δεληγιάννης

.

Σε αυτό το άρθρο, θέλω να αναφερθώ σε δύο σημαντικές αναπαραστάσεις αρχαίων ελληνικών ζωγραφικών έργων από έναν από τους προσφιλέστερους μου εικονογράφους στρατιωτικών και ναυτικών θεμάτων, συγκεκριμένα τον Angel G. Pinto (βλ. στο Blogroll: PincelHistoria).

Τα μάλλον πρωτότυπα θέματα που επέλεξε για δύο από τις πρόσφατες καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις του προκάλεσαν το ενδιαφέρον μου, ήτοι η «Μάχη στο Ποτάμι» – μία μυκηναϊκή τοιχογραφία του 13ου αιώνα από το ανάκτορο της Πύλου – και η αγγειογραφία ναυτικής σύρραξης στο «αγγείο του Αριστόνοθου» (περίπου 700-650 π.Χ.) της Πρώιμης Αρχαϊκής Εποχής.

Θα ξεκινήσω με το αρχαιότερο έργο, τη «Μάχη στο Ποτάμι» όπως αποκλήθηκε από τους αρχαιολόγους. Αυτή η νωπογραφία βρέθηκε στο μυκηναϊκό ανάκτορο της Πύλου, το κράτος της οποίας ήταν ένα από τα ισχυρότερα της Μυκηναϊκής «Κοινοπολιτείας» και ενδεχομένως το καλύτερα οργανωμένο. Η Πύλος ήταν ένα αντίβαρο ισχύος στην Πελοπόννησο για το Κράτος των Μυκηνών αν και φαίνεται ότι συχνά, αν όχι συνήθως, ήταν σύμμαχος του.

More

ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ – ΜΕΡΟΣ Β΄

4 Comments

argo

Σύγχρονη ανακατασκευή της Αργούς, του σκάφους των Αργοναυτών ή πιθανώς της ναυαρχίδας τους, από τον Σύλλογο “Αργοναύτες 2008” (τους οποίους με την ευκαιρία συγχαίρω για το έργο τους). Επρόκειτο μάλλον για μία πρώιμη πεντηκόντορο της εποχής του Χαλκού.
.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Α΄ ΜΕΡΟΣ

.
Οι Αργοναύτες στάθμευσαν πρώτα στη Λήμνο, όπου ο Ιάσων συνδέθηκε ερωτικά με τη βασίλισσα Υψιπύλη, από την οποία απέκτησε δύο γιους. Ενας από αυτούς, ο Εύηνος, βασίλευε στο νησί κατά τον Τρωικό πόλεμο. Το συγκεκριμένο επεισόδιο ερμηνεύεται ενίοτε ως αποικισμός της Λήμνου και της γειτονικής Ιμβρου από Μινύες (Τόυνμπη, Μάιρς κ.α.). Κατά τα Τρωικά, τα αναφερόμενα νησιά δεν συντάχθηκαν με τους Αχαιούς, τουλάχιστον από την αρχή, όμως αυτό δεν σημαίνει πως δεν κατοικούντο τουλάχιστον μερικώς από Ελληνες, επειδή βρίσκονταν κοντά στις ακτές της Τρωάδας και της Θράκης και θα ήταν υποχρεωμένα να ενταχθούν στην τρωική συμμαχία. Εξάλλου τα εμπορικά τους συμφέροντα πιθανώς ταυτίζονταν με εκείνα των Τρώων. Άλλες πηγές μας πληροφορούν πως μετά την καταστροφή της Τροίας, η Λήμνος και η Ιμβρος καταλήφθηκαν από Πελασγούς, οι οποίοι δεν ήταν ελλαδικοί Πελασγοί αλλά μη-Ελληνες Τυρρηνοί από τη Λυδία, πρόγονοι των Ετρούσκων της Ιταλίας. Οι Πελασγοί/Τυρρηνοί εκδίωξαν τους Μινύες. Τα δύο νησιά κατέστησαν πάλι ελληνικά στους Αρχαϊκούς χρόνους, όταν οι Αθηναίοι τα κατέλαβαν, εκδίωξαν τους Τυρρηνούς/Τυρσηνούς και τα αποίκισαν.

mycenaean2 Συνεχεια αναγνωσης

ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ – ΜΕΡΟΣ Α΄

3 Comments

Dendra2

Dendra1Η  μυκηναϊκή πανοπλία των Δενδρών της Αργολίδας (15ος αι. π.Χ.) ανήκει στην ίδια περίοδο κατά την οποία κατά την άποψη μου, έλαβε χώρα η Αργοναυτική εκστρατεία. Στην κορυφή της πανοπλίας διακρίνεται η χαρακτηριστική Οδοντόφρακτη περικεφαλαία η οποία σε αυτήν την περίπτωση έχει χάλκινες παραγναθίδες για την προστασία του επέτη.
.
ΠΙΝΑΚΑΣ: ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ

Οι δύο πρωτες στήλες αφορούν τους ήρωες της εκστρατείας και την πόλη προέλευσης τους σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς. Συνέταξα και πρόσθεσα την τρίτη στήλη του πίνακα, προκειμένου να παρουσιάσω τα φύλα-φορείς των παραδόσεων ή λατρειών των αντίστοιχων ηρώων ή τα φύλα που κατοικούσαν τις αναφερόμενες πόλεις. Ο Ηρακλής αναφέρεται ως Θηβαίος, ωστόσο ήταν ήρωας των Αχαιών, ίσως και ο Υλας. Γι’ αυτό τον λόγο αντιστοιχώ στη Θήβα τους Καδμείους, οι οποίοι την ήλεγχαν με βεβαιότητα επί Αργοναυτικών.

ΗΡΩΑΣ/     ΠΕΡΙΟΧΗ  Ή ΠΟΛΗ/      ΦΥΛΟ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Ιάσων/    Ιωλκός/    Μινύες
Ακαστος/    Ιωλκός/    Μινύες
Αδμητος/    Φερές/    Μινύες
Πηλέας/    Φθία/   Αχαιοί
Αιθαλίδης/   Αλόπη/   Αχαιοί
Ε(ύ)ρυτος/   Αλόπη/   Αχαιοί
Εχίων/   Αλόπη/   Αχαιοί
Ευρυδάμας/   Κτιμένη/   Δόλοπες
Αστερίων/   Πειρεσίες/   Λαπίθες
Πολύφημος/    Λάρισα/   Λαπίθες
Κόρωνος/   Γυρτών/   Λαπίθες
Ιφικλος/   Φυλάκη/   Μινύες
Μόψος/   Τίταρος/   Λαπίθες

ΘΡΑΚΗ
Ορφέας/   -/   Θράκες
Κάλαϊς/   -/   Θράκες
Ζήτης/   -/   Θράκες

ΑΙΤΩΛΙΑ
Μελέαγρος/   Καλυδών/   Αιτωλοί(;)
Λαοκόων/   Καλυδών/   Αιτωλοί(;)
Ιφικλος/   Πλευρών/  Αιτωλοί(;)

Συνεχεια αναγνωσης

Πολύχρυσαι Μυκῆναι…

8 Comments

Αναδημοσίευση από το σπουδαίο Ιστολόγιο Ανιχνευτές  (http://anihneftes.wordpress.com/ για Αρχαία Ελληνική Ιστορία και Αρχαιολογία και   http://anihneftes.blogspot.gr/  για Νεότερη Ελληνική Ιστορία κ.α.)

mask

Στοά, ἀρ. φύλ. 292, 24.11.1876

« Περὶ τοῦ σκελετοῦ ὅστις εὑρέθη ἐν Μυκήναις ἡ ἐν Ναυπλίῳ ἐφημερὶς «Ἀργολὶς» δημοσιεύει τὰ ἑξῆς.

Μετὰ δὲ ταῦτα εὗρον προσωπίδα χρυσῆν, νεαροῦ ἀνδρὸς καὶ μέγα φύλλον χρυσοῦ, δίκην θώρακος. Ὁποία ὅμως ὑπῆρξεν ἡ ἔκπληξίς των, ὅτε ὑπὸ τὴν προσωπίδα καὶ τὸν θώρακα εὗρον σκελετὸν ἀνθρώπινον σῶον, διατηροῦντα ἔτι μορφὴν ἀνθρωπίνην, εἰ καὶ πελιδνοτάτην, ὡσεὶ καστανόχρουν! Ἦτον ὥς τις μούμια. Ἡ σιαγὼν διατηρεῖ ἔτι ὅλους τοὺς ὀδόντας, 32 τὸν ἀριθμόν. Φαίνεται ὥς τις κοιμώμενος! Τὸ στῆθος εἶναι εὐρὺ καὶ διατηρεῖται ἔτι ὁ θώραξ συνεχόμενος οἱονεὶ ὑπὸ ἐπιδερμίδος.

Εὑρέθησαν δὲ σὺν αὐτῷ μία ὡραία χρυσῆ ζώνη μὲ κροσσοὺς χρυσοῦς, ξίφος μὲ λαβὴν χρυσῆν ἐξαίσιον καὶ πολὺ ὑπέροχον πάντων τῶν τέως ἀνευρεθέντων. Ἔτι δὲ καὶ παραξιφίδιον ὡραῖον, σπιθαμιαῖον. Πρὸς δὲ καὶ (πρῶτον ἤδη) τεμάχια ξύλων κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐφθαρμένα. Τὸ μοναδικὸν τοῦτο θέαμα ἐθάμβωσε πάντας. Δὲν ἦσαν πλέον τέφρα καὶ ὀστᾶ. Ἦτον ἄνθρωπος προαιώνιος σύσσωμος. Παράδοξον! Ἐσκέφθησαν νὰ μεταφέρωσι τὸν σκελετὸν αὐτόν, ἀλλ’ εἶδον, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον καὶ ὅτι μόλις τὸν ἐγγίσωσι θὰ διαλυθῇ εἰς τὰ ἐξ ὧν συνετέθη, εἰς τέφραν. Μεγίστη δὲ φροντὶς καταβάλλεται νὰ διατηρηθῇ τὸ λείψανον τοῦτο ἀκίνητον, ἄθικτον εἰς τὸ μέρος, ἐν ᾧ εὑρέθη, νὰ καλυφθῇ δὲ τοῦτο διὰ μεγάλου ὑαλίνου θολωτοῦ πώματος καὶ νὰ στεγασθῇ ἀκόμη, ὡς σεπτὸν καὶ ἀνεκτίμητον ἀγλάϊσμα τῶν ἐρήμων Μυκηνῶν.

Ὁ Κύριος Ἐρρίκος Σχλίεμαν ἀποτελειώσας τὰς ἐν Μυκήναις ἀνασκαφὰς ἔρχεται ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ἐνταῦθα κομίζων τὸ σῶμα τοῦ νεκροῦ ἐκείνου, ὃν ὑπολαμβάνει ὡς τὸν τοῦ Ἀγαμέμνονος. Τὰ τελευταῖα ἀνακαλυφθέντα εἶναι τὰ ἑξῆς: Δύο πλάκες χρυσαῖ σφυρήλατοι, ἑκάστη τῶν ὁποίων παριστᾷ βουκέφαλον καὶ λέοντα καταδιώκοντα ἔλαφον· κύπελλον χρυσοῦν μετὰ δύο σειρῶν τοῦ συμβολικοῦ σημείου τοῦ ἁγίου πυρός, ἕτερον μέγιστον κύπελλον χρυσοῦν· ἕτερον ἐξ ἀλαβάστρου ὕψους 0,25, δύο ἀργυρᾶ κύπελλα, 128 κομβία χρυσᾶ, 4 λαβὰς ξίφους περιβεβλημένας χρυσῷ, δύο ἐπίσης χρυσοῦς σωλῆνας, 11 ξίφη χάλκινα, ἐξ ὧν τὰ δύο μόνον ἀκέραια καὶ μήκους τὸ μὲν 0,94 τὸ δὲ 0,74.

Συνεχίστε την αναγνωση

%d bloggers like this: