Home

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΣΠΑΡΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΟΛΙΔΕΣ ΝΗΣΟΙ

2 Comments

Aristonothos

Aristonothos vase 700-650 BC
Το περίφημο «αγγείο του Αριστονοθου» (περί το 700-650 πΧ), το οποίο κατασκευάσθηκε στη Μεγάλη Ελλάδα από τον Αριστονοθο  και ανακαλύφθηκε στην Καίρη της Ετρουρίας. Η αγγειογραφία της ναυμαχίας στην κάτω εικόνα, μας δίνει μία πολύ καλή αναπαράσταση των πλοίων που χρησιμοποιούσαν οι Ελληνες και οι Ετρούσκοι θαλασσομάχοι (σχεδόν όμοια), όπως και τον τρόπο πολέμου στη θάλασσα κατά την περίοδο της ακμής των Αιολίδων νήσων (Αρχαϊκή περίοδος).

Οι Λιπάρες ή Αιολίδες νήσοι είναι μία συστάδα μικρών νησιών της Σικελίας, βορειοδυτικώς του Στενού της Μεσσήνης. Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθώ με μία άγνωστη πτυχή της Ιστορίας τους η οποία αφορά ένα ενδιαφέρον επεισόδιο του αρχαίου ελληνικού αποικισμού.
Το 580 π.Χ. στη Σικελία, οι Σελινούντιοι παραιτήθηκαν οριστικά από τη διεκδίκηση διαμφισβητουμένων εδαφών έναντι της Γέλας (στα οποία εδάφη ιδρύθηκε ο Ακράγας) με αντάλλαγμα την ενίσχυση τους με Δωριείς αποίκους, προερχόμενους από τη Ρόδο και τη μικρασιατική πόλη Κνίδο, οι οποίοι έφθασαν στη δυτική Σικελία μέσω της Γέλας. Ο ηγέτης των Ροδίων και Κνιδίων αποίκων, Πένταθλος, ήταν Κνίδιος, όπως και οι περισσότεροι άνδρες του.
Οι Σελινούντιοι χρησιμοποίησαν τους Κνιδίους και Ροδίους στον πόλεμο εναντίον των Ελύμων και των Φοινίκων εχθρών τους. Τους βοήθησαν να ιδρύσουν νέα ελληνική αποικία, στο ακρωτήριο Λιλύβαιο, μόλις 10 χιλιόμετρα νοτίως της Μοτύης. Προσπαθούσαν να αντιπαραθέσουν μια νέα δωρική δύναμη έναντι της Μοτύης, κύριας καρχηδονιακής αποικίας στο νησί, και της Καρχηδόνας, ενώ οι ίδιοι θα ασχολούνταν με την υποταγή της Έγεστας η οποία αντιστεκόταν επίμονα στην επέκταση τους. Οι Σελινούντιοι, οι Κνίδιοι και οι Ρόδιοι ένωσαν τις δυνάμεις τους εναντίον των Ελύμων, των Σικελο-Φοινίκων και των Καρχηδονίων. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης αναφέρει ότι η κύρια μάχη ανάμεσα στους δύο συνασπισμούς δόθηκε πλησίον του Λιλύβαιου, προφανώς στην ενδοχώρα ανάμεσα στον Σελινούντα και την Έγεστα (ή Σέγεστα). Ο Πένταθλος σκοτώθηκε, οι Έλληνες ηττήθηκαν (580/576 π.Χ.) ενώ αμέσως μετά οι Έλυμοι και οι Καρχηδόνιοι επιτέθηκαν εναντίον του Λιλύβαιου και εκδίωξαν από εκεί τους Κνιδίους και τους Ροδίους.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΟΥ ΣΕΛΙΝΟΥΝΤΑ (6ος αι. π.Χ.)

Leave a comment

segesta

Αρχαίος  ελληνικός  ναός  της  Εγεστας.

Το  580  π.Χ.  οι  Σελινούντιοι  παραιτήθηκαν  οριστικά  από  τη  διεκδίκηση  διαμφισβητουμένων  εδαφών  έναντι  της  Γέλας (στα οποία  εδάφη  ιδρύθηκε  ο  Ακράγας)  με  αντάλλαγμα  την  ενίσχυση  τους  με  Δωριείς  αποίκους,  προερχόμενους  από  τη  Ρόδο  και  τη  μικρασιατική  πόλη  Κνίδο,  οι  οποίοι  έφθασαν  στη  δυτική  Σικελία  μέσω  της  Γέλας.  Ο ηγέτης των Ροδίων και Κνιδίων αποίκων, Πένταθλος, ήταν Κνίδιος, όπως και οι περισσότεροι άνδρες του.

Athena

Αναπαράσταση οπλιτών  από τον  Ισπανικό Σύλλογο  “Αθηνά  Προμaχος”. Οι Ελληνες  οπλίτες της  Σικελίας δεν διέφεραν ουσιαστικά από εκείνους  της  μητροπολιτικής  Ελλάδας,  αν και  ανέπτυξαν  κάποιους  νεωτερισμούς  στην  εμφάνιση.

 Οι  Σελινούντιοι  χρησιμοποίησαν  τους  Κνιδίους  και  Ροδίους  στον  πόλεμο  εναντίον  των  Ελύμων  και  των  Φοινίκων  εχθρών  τους.  Τους  βοήθησαν  να  ιδρύσουν  νέα  ελληνική  αποικία,  στο  ακρωτήριο  Λιλύβαιο,  μόλις  10  χιλιόμετρα  νοτίως  της  Μοτύης.  Προσπαθούσαν  να  αντιπαραθέσουν  μια  νέα  δωρική  δύναμη  έναντι  της  Μοτύης,  κύριας  καρχηδονιακής  αποικίας  στο  νησί,  και  της  Καρχηδόνας,  ενώ  οι  ίδιοι  θα  ασχολούνταν  με  την  υποταγή  της  Έγεστας  η  οποία  αντιστεκόταν  επίμονα  στην  επέκταση  τους.  Οι  Σελινούντιοι,  οι  Κνίδιοι  και  οι  Ρόδιοι  ένωσαν  τις  δυνάμεις  τους  εναντίον  των  Ελύμων,  των  Σικελο-Φοινίκων  και  των  Καρχηδονίων.  Ο  Διόδωρος  ο  Σικελιώτης  αναφέρει  ότι  η  κύρια  μάχη  ανάμεσα  στους  δύο  συνασπισμούς  δόθηκε  πλησίον  του  Λιλύβαιου,  προφανώς  στην  ενδοχώρα  ανάμεσα  στον  Σελινούντα  και  την  Έγεστα (ή  Σέγεστα).  Ο  Πένταθλος  σκοτώθηκε,  οι  Έλληνες  ηττήθηκαν  (580/576  π.Χ.)  ενώ    αμέσως  μετά  οι  Έλυμοι  και  οι  Καρχηδόνιοι  επιτέθηκαν  εναντίον  του  Λιλύβαιου  και  εκδίωξαν  από  εκεί  τους  Κνιδίους  και  τους  Ροδίους.  Αυτή  η  ήττα  θεωρείται  ως  ιδιαίτερα  αρνητικό  γεγονός  για  τον  Ελληνισμό  επειδή  σήμανε  την  απώλεια  του  Λιλυβαίου  το  οποίο  ήταν  άριστο  «ορμητήριο»  προς  τη  δυτική  Μεσόγειο.  Αν  οι  Έλληνες  το  είχαν  διατηρήσει  θα  είχαν  διαφυλάξει  την  οδό  του  αποικισμού  προς  τις  χώρες  της  και  αργά  ή  γρήγορα  θα  κατακτούσαν  τις  αποκομμένες  από  την  Καρχηδόνα,  σικελο-φοινικικές  πόλεις.  Με  αυτόν  τον  τρόπο  θα  ήλεγχαν  τους  εμπορικούς  δρόμους  προς  την  Ετρουρία  και  την  Ισπανία  αλλά  και  προς  την  ίδια  την  Καρχηδόνα,  έχοντας  ήδη  υπό  τον  έλεγχο  τους  και  το  Στενό  της  Μεσσήνης. Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΟ-ΦΟΙΝΙΚΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ ΚΑΙ Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΣΕΛΙΝΟΥΝΤΑ (7ος-6ος αι. π.Χ.)

4 Comments

Selinunte

Αεροφωτογραφία του  αρχαιολογικού  χώρου  του  Σελινούντα

Κατά  την  περίοδο  που  οι  Έλληνες  αποίκιζαν  την  ανατολική  ακτή  της  Σικελίας  (τέλος  8ου  αι.  π.Χ.)  οι  Φοίνικες  διατηρούσαν  τα  δικά  τους  «εμπορεία»  (εμπορικούς  σταθμούς)  στο  δυτικό  τμήμα  της.  Φαίνεται  ότι  η  Πάνορμος  (σημερ.  σικελική  πρωτεύουσα  Παλέρμο)  ήταν  η  παλαιότερη  αποικία  τους.  Η  Μοτύη  ιδρύθηκε  περί  το  700  π.Χ.  από  τους  Φοίνικες  της  Καρχηδόνας.  Η  θέση  της  ήταν  ιδιαίτερα  στρατηγική  και  καλά  προστατευμένη,  έχοντας  ιδρυθεί  σε  μια  νησίδα  κοντά  στη  σικελική  ακτή.  Ταυτόχρονα  οι  Καρχηδόνιοι  ίδρυσαν  τα    «εμπορεία»  της  Μαζάρας  και  της  Μακάρας  στη  νοτιοδυτική  ακτή,  των  οποίων  η  φοινικική  προέλευση  έχει  εξακριβωθεί  από  τις  χαναανικές  ονομασίες  τους  και  από  την  αρχαιολογία.  Η  Μακάρα  ιδρύθηκε  μάλλον  στη  θέση  κάποιας  παλαιότερης  Μινωικής  ναυτικής  βάσης,  επειδή  οι  Έλληνες  την  αποκαλούσαν  «Μινώα» και  αργότερα ‘Ηράκλεια Μινώα’ ή  απλά  ‘Ηράκλεια’.  Τέλος,  Ιταλοί  αρχαιολόγοι  έχουν  υποθέσει  ότι  η  μεταγενέστερη  πόλη  των  Ιμεραίων  Θερμών,  την  οποία  ίδρυσαν  οι  Καρχηδόνιοι  μετά  την  καταστροφή  της  Ιμέρας  (τέλος  5ου    αιώνα  π.Χ.),  προϋπήρχε  ως  φοινικική  αποικία  πριν  την  ίδρυση  της  τελευταίας.

Το  δυτικό  τμήμα  της  Σικελίας  δεν  ήταν  άγνωστο  στους  Έλληνες  και  γενικά  στους  κατοίκους  του  Αιγαίου.  Κύριοι  κάτοικοι  της  περιοχής  και  πιστοί  σύμμαχοι  των  Φοινίκων  ήταν  οι  Έλυμοι,  λαός  ο  οποίος  είχε  από  νωρίς  εμπορικές  και  πολιτισμικές  συναλλαγές  με  τους  Έλληνες.  Θεωρείται  μάλιστα  ότι  η  εθνογένεση   της  ελυμικής  εθνότητας  και  η  οργάνωση  της  σε  πόλεις-κράτη  οφείλεται  στη  φοινικική  και  την  ελληνική  επίδραση  σε  ένα  τμήμα  του  ευρύτερου  λαού  των  Σικανών,  ενδεχομένως  δε  και  στην  εγκατάσταση  Μικρασιατών  προσφύγων  στο  έδαφος  τους.  Οι  Έλληνες,  οι  οποίοι  είχαν  εκτοπίσει  τους  Φοίνικες  από  την  υπόλοιπη  Σικελία,  δεν  άργησαν  να  εμφανιστούν  ως  άποικοι  και  στη  δυτική  περιοχή  της.  Το  648  π.Χ.  «εγκαινίασαν»  έναν  έντονο  γεωστρατηγικό  ανταγωνισμό  με  τους  δεύτερους  όταν  πλησίασαν  επικίνδυνα  τις  τελευταίες  εγκαταστάσεις  τους  στο  νησί  ιδρύοντας  κοντά  σε  αυτές  την  Ιμέρα (κοινή  αποικία  Χαλκιδαίων  και  Συρακουσίων).  Οι  Καρχηδόνιοι  αναγκάστηκαν  να  εκκενώσουν  το  «εμπόρειο»  τους  στις  Θέρμες,  κατά  το  πιθανότερο  μετά  από  επίθεση  των  Ιμεραίων.

Συνεχιστε την αναγνωση

ΞΑΝΘΙΠΠΟΣ Ο ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΟΣ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΣ TON ΑΠΟΘΑΡΡΥΜΕΝΟ ΚΑΡΧΗΔΟΝΙΑΚΟ ΣΤΡΑΤΟ

Leave a comment

 

phalanx

Φάλαγγα  μακεδονικού  τύπου  σε  πίνακα  του  Τζ.  Σουμέιτ.  Η  καρχηδονιακή  φάλαγγα  του  ίδιου  τύπου  είχε  περίπου  παρόμοια  εμφάνιση, επειδή  οι  Καρχηδόνιοι  είχαν  υιοθετήσει  μεταξύ  άλλων  μεγάλο  μέρος  του  ελληνικού  εξοπλισμου  (copyright: Johny  Shumate).

   –

Η  Σπάρτη  απασχολούσε  μισθοφόρους  ήδη  από  την  Αρχαϊκή  εποχή  και  συγκεκριμένα  Κρήτες  τοξότες  (εξάλλου  επρόκειτο  για  Δωριείς  συγγενείς  της).  Από  την  εποχή  του  Πελοποννησιακού  πολέμου  και  περισσότερο  κατά  τη  διάρκεια  της  ηγεμονίας  της, η  Σπάρτη  κατέστη  σημαντική  εργοδότης  μισθοφόρων  από  όλη  την  Ελλάδα, λόγω  του  περιορισμένου  αριθμού  των  μαχίμων  της. Περισσότερο, όμως, οι  ίδιοι  οι  Σπαρτιάτες  έστελναν  μονάδες  του  στρατού  τους  μαζί  με  έμπειρους  ‘πολέμαρχους’, προκειμένου  να  υπηρετήσουν  ως  μισθοφόροι  άλλων  κρατών, λόγω  των  οικονομικών  προβλημάτων  της  πόλης  τους  τα  οποία  γίνονταν  όλο  και  περισσότερο πιεστικά.  Παρά  την  απώλεια  της   δύναμης  της  μετά  το  368,  η  Σπάρτη  έγινε  μεγάλη  προμηθεύτρια μισθοφόρων, όχι  μόνο  δικών  της  Λακεδαιμονίων  αλλά  και  άλλων  Ελλήνων.  Το  Γύθειο  και  άλλα  λιμάνια  της  χερσονήσου  του  Ταινάρου  (Λακωνία)  έγιναν  κατά  τους  4ο-3ο  αιώνες  π.Χ.,  το  μεγαλύτερο  κέντρο  πρόσληψης  μισθοφόρων  στην  Ελλάδα.  Τα  σώματα  των  Λακεδαιμονίων  μισθοφόρων  αποτελούντο  κυρίως  από  νεοδαμώδεις  (απελεύθερους  είλωτες), άλλους  Έλληνες  και  δευτερευόντως  από  περιοίκους.  Οι  μόνοι  Σπαρτιάτες  αυτών  των σωμάτων  ήταν  ο  αρχηγός  της  αποστολής (ο  οποίος  όμως  μπορούσε  να  είναι  και  ‘υπομείων’  Λακεδαιμόνιος,  δηλαδή  Σπαρτιάτης  που  είχε  απωλέσει  τα  πολιτικά  δικαιώματα  του  για  οικονομικούς  λόγους)  και  λίγοι  ακόμη  διοικητές  ή  στρατιωτικοί  σύμβουλοι.  Οι  αποστολές  των  μισθοφόρων  γίνονταν  μετά  από  ειδική  άδεια  της  Σπάρτης  και  το  κέντρο  αναχώρησης  τους  ήταν  το  Ταίναρο.

 Συνεχίστε  την  ανάγνωση

Συνεχίστε την ανάγνωση

%d bloggers like this: