Home

Ο πρόσφατος χάρτης του μηνύματος του Μάικ Πομπέο για τη διηρημένη Μικρά Ασία: μία ερμηνεία

Leave a comment

Εχω επισημάνει σε παλαιότερα άρθρα μου τη γνωστή πραγματικότητα των «Δύο Τουρκιών», για να μην αναφέρω τη γνωστή Τρίτη Τουρκία, εκείνη του κουρδικού πληθυσμού της ανατολικής περιοχής (βλ. σχετικά: Τουρκία: οι ρίζες της πολιτικής αστάθειας, στην έντυπη Ελευθεροτυπία 22 Απριλίου 2014, και στο παρόν ιστολόγιο: Ο εθνολογικός παράγων ως αίτιο των ταραχών στην Τουρκία , Τουρκικές εκλογές: Οι «τρεις Τουρκίας» οριοθετούνται, κ.α.) Είναι η πραγματικότητα μίας διηρημένης χώρας: μίας Τουρκίας στα δυτικά, εκείνης των «Μπεγιάζ» (κατά την άποψη τους) Τούρκων που είναι κυρίως κοσμικοί, κεμαλικοί, με προοπτική προς την Ευρώπη και τον Δυτικό κόσμο, και μίας άλλης Τουρκίας στα ανατολικά, εκείνη των «Μεσανατολιτών Τούρκων» που είναι κυρίως συντηρητικοί, προσκολλημένοι  στη θρησκεία τους, με όψη προς τον μουσουλμανικό κόσμο. Οι τελευταίοι είναι εκείνοι που κυρίως στηρίζουν τον Ρ.Τ. Ερντογάν. Όπως έχω αναφέρει πάλι, οι δύο αυτές Τουρκίες είναι γεωγραφικά διαχωρισμένες: η πρώτη περιλαμβάνει την Ανατολική Θράκη, την Κωνσταντινούπολη, τις ακτές του Αιγαίου και ένα τμήμα της μικρασιατικής ενδοχώρας σε κάποιο βάθος, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει τον κύριο όγκο της Μικράς Ασίας.

Αυτήν την πραγματικότητα την γνωρίζουν φυσικά πολύ καλά όλοι οι συστηματικοί αναλυτές των ΗΠΑ, της Δυτικής Ευρώπης αλλά και της Ρωσίας. Ανάμεσα τους και ο πρώην CIA και νυν ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο.

Και μόλις σήμερα πληροφορήθηκα την ανάρτηση πριν από πέντε ημέρες, ενός έξυπνου χάρτη από τον ΥΠΕΞ Πομπέο σε μήνυμα του στο twitter με το οποίο ευχαριστεί τις χώρες οι οποίες αναγνώρισαν τον Χουάν Γκουαϊδο ως μεταβατικό πρόεδρο της Βενεζουέλα. Είναι γνωστές οι στενές σχέσεις του Ρ.Τ. Ερντογάν με τον Νίκολας Μαδούρο και ότι αμέσως μετά την αυτοανακήρυξη του Γκουαϊδο ως μεταβατικού πρόεδρου, ο πρώτος έσπευσε να δώσει την υποστήριξη του στον Μαδούρο.

More

Η γεωπολιτική του Αιγαίου και το πρόσφατο ελληνοτουρκικό φραστικό επεισόδιο

Leave a comment

Π. Δεληγιάννης

.

Τις ημέρες που πέρασαν βιώσαμε άλλο ένα επεισόδιο τουρκικής προκλητικότητας με διαρκείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά και κυρίως εκατέρωθεν σκληρές δηλώσεις και προειδοποιήσεις. Αυτά είναι γνωστά. Το σημείο που με ενδιαφέρει και θα ασχοληθώ σε αυτό το κείμενο, είναι η ανάλυση σε τουρκικό ΜΜΕ του πρώην ΓΓ του τουρκικού Υπουργείου Αμυνας και ενεργού πολιτικού παράγοντα της Τουρκίας ο οποίος αμφισβήτησε ανοικτά την ελληνική κυριαρχία στα νησιά της Θάσου, Σαμοθράκης, Λήμνου, Λέσβου και άλλων ακόμη. Βέβαια παρότι οι δηλώσεις του εν λόγω αξιωματούχου έγιναν viral στα ελληνικά ΜΜΕ, δικαιολογημένα δεν θεωρήθηκαν σοβαρές στη χώρα μας.

Παρότι πράγματι δεν υπάρχει σοβαρότητα στους ισχυρισμούς της τουρκικής πλευράς, η εμμονή της στη διεκδίκηση των νησιών ειδικά του ανατολικού Αιγαίου είναι αξιοπρόσεκτη. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι τα διεκδικεί επίμονα επειδή απλά βρίσκονται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές, αλλά αυτό θα ήταν ένα υπεραπλουστευμένο συμπέρασμα. Τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα: ας δούμε τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική διάσταση αυτής της διεκδίκησης. Παρότι μερικά από τα παρακάτω μπορεί να θεωρηθούν αυτονόητα ή ότι υποθετικά έχουν ειπωθεί πάλι (αν έχουν ειπωθεί), καλό είναι να βλέπουμε τα πράγματα και από μία άλλη άποψη και διάσταση.

Όπως έχει διατυπωθεί ορθά από ξένους αναλυτές, η καρδιά της Ελλάδας είναι το Αιγαίο πέλαγος. Χωρίς το Αιγαίο δεν μπορεί να υπάρξει Ελλάδα, αλλά ούτε και ελληνική Κύπρος θα πρόσθετα. Και όταν γράφω «Αιγαίο» εννοώ ολόκληρο το Αιγαίο. Οι μεταφορές και οι επικοινωνίες μέσω θαλάσσης για μία χώρα με απεριόριστο μήκος ακτών και με πλήθος νησιών όπως η Ελλάδα, είναι ζωτικές για αυτήν. Η προστασία αυτών των θαλάσσιων δρόμων είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για τη χώρα μας. Αυτές οι θαλάσσιοι οδοί διασχίζουν το Αιγαίο, το ανατολικό Ιόνιο και μέσω της Ρόδου φθάνουν έως την Κύπρο.

More

Για το Σκοπιανό ζήτημα της ονομασίας

Leave a comment

 

Το ζήτημα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων που μας απασχολεί ήδη εδώ και 26 χρόνια περίπου, επανήλθε αυτές τις ημέρες δριμύτερο, μάλλον μετά από εξωτερικές πιέσεις, ενδοατλαντικές και υπερατλαντικές, επειδή κάποια περιφερειακά ζητήματα πρέπει να κλείσουν ενόψει της νέας γεωπολιτικής και πολιτικοοικονομικής κατάστασης που διαμορφώνεται. Πιστεύω ότι κάποια νέα ζητήματα που προέκυψαν και που προκαλούν απρόβλεπτη αστάθεια σε περιοχές θεωρούμενες ως «σταθερές», πχ το Καταλανικό ζήτημα στην Ιβηρική, έπαιξαν κάποιο ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.

Βέβαια, είναι γνωστό σε όλους πως λειτουργούν οι διεθνείς σχέσεις και ότι μπροστά στα επί μέρους συμφέροντα, επιρροές και συμμαχίες, η ιστορία και μερικές φορές ακόμη και η ίδια η γεωγραφία, δεν παίζουν κανένα ρόλο. Αλλά ας επιχειρήσουμε να δούμε ποιο θα ήταν το κατάλληλο όνομα για την ΠΓΔΜ από ιστορικής άποψης αφού οι γείτονες επικαλούνται μόνο το ιστορικό παρελθόν όπως το αντιλαμβάνονται εκείνοι φυσικά, για την ονομασία της δημοκρατίας τους.

Συνεχεια ανάγνωσης

Περί του ζητήματος της Καταλωνίας ή Πως διαλύονται οι «αυτοκρατορικοί συνεταιρισμοί» (μέρος Β΄)

Leave a comment

Συνέχεια από το Α΄ Μέρος

.

Π. Δεληγιάννης

.

Το ίδιο έχω παρατηρήσει και στις περιπτώσεις των Σκώτων, των Ουαλών, των Ουκρανών, των Βρετόνων και άλλων εθνικών μειονοτήτων: η ένωση της Σκωτίας με την Αγγλία το 1707 στο σύγχρονο Ηνωμένο Βασίλειο επικυρώθηκε μάλλον με προθυμία από την σκωτική αριστοκρατία των Λόουλαντς η οποία ήθελε να συμμετάσχει  στα τεράστια οικονομικά οφέλη της Αγγλικής αποικιακής Αυτοκρατορίας που σχηματιζόταν ανά τον πλανήτη. Τα αυτονομιστικά κινήματα των Σκώτων και των Ουαλών εκδηλώθηκαν ισχυρώς μόνο μετά τον Β΄ Π.Π. δηλαδή όταν η Βρετανική Αυτοκρατορία όδευε προς την πλήρη διάλυση (αντίθετα οι Ιρλανδοί ποτέ δεν μετείχαν στα οφέλη της Βρετανικής αυτοκρατορίας, για αυτό τα επαναστατικά κινήματα τους ήταν σταθερά ήδη από την Εποχή των Νορμανδών). Ομοίως, όσο η Ρωσική Αυτοκρατορία επεκτεινόταν με τα ανάλογα κοινωνικο-οικονομικά οφέλη κυρίως για τους Σλάβους αριστοκράτες και πολίτες της, οι Ουκρανοί δεν εκδήλωναν κάποιες έντονες αυτονομιστικές τάσεις. Κυρίως ο ποιητής Τ. Σεβτσένκο «διαμόρφωσε» κατά τον 19ο αιώνα την ουκρανική συνείδηση και οι Ουκρανοί κινήθηκαν δυναμικά προς την αυτονομία μετά το 1916, όταν δηλαδή η επώδυνη ήττα της Ρωσίας στον Α΄ Π. Π., η πολιτικο-οικονομική χρεωκοπία του τσαρισμού, η δίνη της Οκτωβριανής Επανάστασης, ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, η πείνα, η ανέχεια, και η στρατιωτική επέμβαση των ξένων δυνάμεων στη Ρωσία, συνολικά εξανέμισαν τα οφέλη της παραμονής στην Ρωσική αυτοκρατορία.

More

Περί του ζητήματος της Καταλωνίας ή Πως διαλύονται οι «αυτοκρατορικοί συνεταιρισμοί» (μέρος Α΄)

Leave a comment

 

Π. Δεληγιάννης

.

Εδώ και αρκετές εβδομάδες παρακολουθούμε το θέμα της Καταλωνίας* και την εξέλιξη του. Αναμέναμε βέβαια από καιρό το τοπικό δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλανίας αλλά προσωπικά (και νομίζω και αρκετοί αναγνώστες) δεν περίμενα ότι το ζήτημα θα έπαιρνε τόση έκταση με αξιοσημείωτες διακυμάνσεις και εξελίξεις. Το τελευταίο έως τώρα «επεισόδιο» ήταν η καταφυγή του έκπτωτου προέδρου της Καταλανίας και πέντε υπουργών του στις Βρυξέλλες – υποπτεύομαι μετά από μυστική συνδιαλλαγή και τελικά συναίνεση μεταξύ Μαδρίτης, Βαρκελώνης, ΕΕ και Βελγίου. Μερικοί μιλούν ήδη για «καταλανική κυβέρνηση σε εξορία» αλλά το θεωρώ υπερβολή. Απλά η ΕΕ και το ήπιων τόνων Βέλγιο έδωσαν μία προσωρινή λύση στο πρόβλημα προκειμένου από τη μία να μην εκτεθεί η κυβέρνηση Ραχόι και από την άλλη να μην υπάρξουν μη-αναστρέψιμες συνέπειες για την ηγεσία των αυτονομιστών.

More

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΟ ΙΡΑΚ: ΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Leave a comment

 

 

situation

Λίγο παλαιότερος χάρτης της κατάστασης στο Ιράκ και Συρία. Στο Ιράκ η κατάσταση δεν έχει αλλάξει σημαντικά εκτός από μία αναδίπλωση του ΙΚ από τα πέριξ της Βαγδάτης. Με μωβ χρώμα οι περιοχές του ΙΚ, με κίτρινο οι Κούρδοι (credit: Der Spiegel).

.

Π. Δεληγιάννης

.

Είναι γνωστό ότι μία μικρή αλλά ισχυρά εξοπλισμένη τουρκική δύναμη εισήλθε στο έδαφος του Ιράκ και εγκαταστάθηκε κοντά στη μεγαλούπολη Μοσούλη η οποία ελέγχεται από το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ), σε θέση από όπου μπορεί να κινηθεί ταχέως και να καταλάβει καίρια σημεία της πόλης αν χρειαστεί. Νομίζω ότι τα ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ δεν έχουν δώσει την απαραίτητη προσοχή σε αυτήν την ενέργεια. Δεν πρόκειται για εισβολή όπως έχει ήδη χαρακτηρισθεί υπερβολικά από μερικά ΜΜΕ επειδή η τουρκική δύναμη είναι μικρή, αλλά είναι μία δύναμη που μπορεί να λειτουργήσει ως προθάλαμος για μία πραγματική εισβολή. Η επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης διά του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου αναφέρει ότι η δύναμη αυτή κινήθηκε για να προστατεύσει τους Τούρκους στρατιωτικούς οι οποίοι προϋπήρχαν στην περιοχή (εκπαιδεύοντας Τουρκομάνους και σουνίτες Αραβες), αλλά πρόκειται για δικαιολογία.

Για ποιους λόγους η κυβέρνηση Ερντογάν-Νταβούτογλου προέβη σε αυτήν τη στρατιωτική ενέργεια; Κατά την άποψη μας, αυτοί είναι οι ακόλουθοι.

More