Home

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΡΟΜΦΑΙΑ

9 Comments

Byzantine Kosovo

Ένα  ερώτημα  το  οποίο  απασχολεί  τους  σύγχρονους  ερευνητές  της  Βυζαντινής  και  Μεσαιωνικής  Δυτικοευρωπαϊκής  στρατιωτικής  Ιστορίας  είναι  το  τι  ήταν  η  Βυζαντινή  ρομφαία,  ποια  ήταν  η  φύση  του  συγκεκριμένου  όπλου;

Η  ρομφαία  της  Αρχαιότητας  ήταν  ένα  θρακικό  όπλο,  επινόηση  των  Θρακών,  το  οποίο  αποτελείτο  από  μία  επιμήκη  ευθεία  ή  ελαφρά  κυρτή  (δρεπανοειδή)  λεπίδα  προσαρμοσμένη  σε  επίσης  επίμηκες  ξύλινο  στέλεχος.  Αν  η  ρομφαία  ήταν  δρεπανοειδής,  η  κόψη  της  βρισκόταν  στην  κοίλη  πλευρά  της  λεπίδας.  Ειδικά  η  κυρτή  ρομφαία  ανήκε    στην  ομάδα    των    λογχοειδών  και  ξιφοειδών  όπλων  δρεπανοειδούς  λεπίδας  (κοπίδες,  φαλκάτες,  falx    κ.α.)  τα    οποία    χρησιμοποιούσαν    διάφοροι    λαοί    της    Μεσογείου  (Ίβηρες,    Κελτίβηρες,    Έλληνες,    Θράκες,    Ετρούσκοι,    Λύκιοι,    Κάρες,    Λυδοί,    Φρύγες,    Δάκες    και    άλλοι).  Η  αρχική  προέλευση  τους  είναι  άγνωστη  και  αναζητείται  ενίοτε  από  τους  μελετητές.  Αποψη  μου  είναι  ότι  πρόκειται  για  προϊόντα  πολυγένεσης.

Οι  αρχαίοι  Ελληνες  και  στη  συνέχεια  οι  Ρωμαίοι  χρησιμοποίησαν  σώματα  Θρακών  ρομφαιοφόρων,  συμμάχων  ή  μισθοφόρων,  αλλά  οι  ίδιοι  δεν  υιοθέτησαν  ποτέ  το  συγκεκριμένο  όπλο.  Όμως  έως  την  Πρωτοβυζαντινή  περίοδο,  οι  Θράκες  αφομοιώθηκαν  σταδιακά  εθνολογικώς  στο  ρωμαϊκό  και  έπειτα  στο  βυζαντινό  περιβάλλον,  καθιστάμενοι  λατινόφωνοι  βορείως  του  Αίμου  και  ελληνόφωνοι  νοτίως  της  ίδιας  οροσειράς.  Ετσι  οι  ρομφαιοφόροι  μάχιμοι  ενσωματώθηκαν  εθνολογικά  στους  Ρωμαίους  και  στους  Ελληνες  μέσω  του  εκλατινισμού  και  του  εξελληνισμού  τους  αντίστοιχα.  Κατά  τη  Βυζαντινή  Περίοδο,  ο  όρος  «ρομφαία»  εμφανίζεται  στη  βυζαντινή  στρατιωτική  ορολογία  θέτοντας  το  προαναφερόμενο  ερώτημα.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Advertisements

Η πολιορκία και η Άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Αραβες

Leave a comment

Αναδημοσιευμένο  άρθρο  από    το    σημαντικό   ιστολόγιο    ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ

Byzantine empire

29  IOYΛΙΟΥ  904  μ.Χ

Οι  Θεσσαλονικείς  πληροφορήθηκαν  για  την  επικείμενη  επίθεση  των  Αράβων  από  τον  απεσταλμένο  του  αυτοκράτορα  λίγες  μέρες  πριν  φτάσει  ο  στόλος  τους  στα  ανοιχτά  της  πόλης[1]  .    Η  πόλη  ήταν  απροετοίμαστη  ως  τότε  αφού  τα  τείχη  τα  θαλάσσια  ήταν  σχετικά  χαμηλά  και  όχι  σε  καλή  κατάσταση  και  αυτό  γέμισε  με  τρόμο  τους  απειροπόλεμους  κατοίκους  της[2]  .

Νέος  απεσταλμένος  του  Λέοντα  έφθασε  όμως  με  στόχο  να  βοηθήσει  στην  άμυνα  της  πόλης.  Ονομαζόταν  Πετρωνάς  και  είχε  το  αξίωμα  του  Πρωτοσπαθαρίου[3].  Διαπίστωσε  άμεσα  πως  ήταν  αδύνατο  να  ψηλώσουν  τα  τείχη  σε  τέτοιο  βαθμό  ώστε  να  καταστούν  απρόσβλητα  από  τα  εχθρικά  πλοία  που  διέθεταν  υπερυψωμένη  πρύμνη  και  μέσα  σε  ένα  τόσο  σύντομο  χρονικό  διάστημα  .  Έτσι  έθεσε  σε  εφαρμογή  ένα  άλλο  φιλόδοξο  σχέδιο  που  εμφάνιζε  πολλές  πιθανότητες  επιτυχίας  .  Συγκέντρωσε  μάρμαρα  και  άλλους  λίθους  από  το  αρχαιοελληνικό    νεκροταφείο  της  πόλης  και  άρχισε  να  τις  ποντίζει  στη  θάλασσα  ώστε  αυτή  να  καταστεί  αβαθής  με  αποτέλεσμα  να  μην  μπορούν  να  προσεγγίσουν  σε  μικρή  απόσταση  τα  εχθρικά  πλοία  τα  θαλάσσια  τείχη[4]  .

Ήταν  μια  έξυπνη  λύση  που  πολύ  πιθανώς  θα  βοηθούσε  σημαντικά  την  αμυντική  προσπάθεια  αλλά  δεν  προχώρησε  αφού  σύντομα  ήρθε  νέος  αξιωματούχος  για    αναλάβει  την  διοίκηση  της  πόλης  .  Ήταν  ο  Λέοντας  Χατζιλάκης  ή  Χατζιλάκιος  ,  που  είχε  διαφορετικές  αντιλήψεις  επί  του  πρακτέου  με  τον  Πετρωνά  [5].  Έτσι  διέταξε  να  σταματήσουν  οι  εργασίες  για  την  μείωση  του  βάθους  της  θάλασσας  και  έστρεψε  την  προσοχή  του  αλλά  και  το  εργατικό  δυναμικό  της  πόλης  στην  επισκευή  των  θαλασσίων  τειχών  και  την  όσο  το  δυνατόν  μεγαλύτερη  ανύψωση  τους[6]  .

Παράλληλα  έφθαναν  συνεχώς  πρόσφυγες  που  διέδιδαν  πληροφορίες  και  φήμες  για  την  προσέγγιση  του  Αραβικού  στόλου  .  Οι  αφηγήσεις  για  τη  συμπεριφορά  των  Μουσουλμάνων  ήταν  τρομερές  και  γέμισαν  με  μεγαλύτερο  φόβο  τις  καρδιές  των  Θεσσαλονικέων  [7].

Η  ατυχία  χτύπησε  όμως  ξανά  ,  γιατί  ο  Χατζιλάκης  που  ήταν  υπεύθυνος  για  την  άμυνα  τραυματίστηκε  πέφτοντας  από  το  άλογο  του  έχοντας  πάρει  να  υποδεχθεί  τον  Νικήτα  έναν  ακόμη  στρατηγό  που  είχε  παρουσιαστεί  για  να  βοηθήσει  [8].

Συνεχίστε την αναγνωση

ΤΑΚΤΙΚΕΣ KAI ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ εναντίον Ευρασιατών Νομάδων και Σλάβων – ΜΕΡΟΣ B΄

Leave a comment

Βυζαντινοί  κλιβανοφόροι  ιππείς  του  2ου  μισού  του  10ου αι. μΧ. (Angus  McBride, Osprey  Publishing)

Η  καταλληλότερη  εποχή  του  έτους  για  τη  διενέργεια  εκστρατείας  εναντίον  νομαδικών  λαών,  ήταν  εκείνη  του  Φεβρουαρίου  και  του  Μαρτίου,  όταν  τα  εχθρικά  άλογα  δεν  βρίσκονταν  σε  καλή  φυσική  κατάσταση  λόγω  της  καταπόνησης  τους  από  τις  καιρικές  συνθήκες  του  χειμώνα.

Όταν  ένας  βυζαντινός  στρατός  αμυνόταν  έναντι  της  επίθεσης  των  νομάδων,  ήταν  προτιμότερο  για  τον  διοικητή  του  να  καλύψει  την  πίσω  πλευρά  του  η  οποία  μπορούσε  να  υπερκερασθεί  γοργά  από  τους  ταχείς  ιπποτοξότες,  έχοντας  στα  νώτα  του  ένα  δύσβατο  για  άλογα  γεωφυσικό  εμπόδιο  (δύσβατο  έδαφος,  ποταμός,  έλος  κ.α.).  Επίσης  κατά  την  άμυνα,  ήταν  προτιμότερο  η  πρώτη  γραμμή  του  να  αποτελείται  από  πεζούς  λογχοφόρους,  οι  οποίοι  στήριζαν  το  «τυφλό»  άκρο  των  λογχών  τους  στο  έδαφος  και  πρότειναν  τις  αιχμές  τους  στα  εχθρικά  άλογα.  Γενικά  το  βυζαντινό  πεζικό  μπορούσε  να  αντιμετωπίσει  αποτελεσματικότερα  τους  νομάδες  από  ότι  το  ιππικό,  γι’  αυτό  τα  δύο  αναφερόμενα  Οπλα  του  βυζαντινού  στρατού  δεν  έπρεπε  σε  καμία  περίπτωση  να  αποκοπούν  κατά  τη  διάρκεια  της  μάχης  εναντίον  τους.  Επίσης,  οι  νομαδικοί  ιπποτοξότες  φοβούντο  τους  Βυζαντινούς  πεζούς  τοξότες,  επειδή  τα  τόξα  τους  είχαν  συνήθως  μεγαλύτερο  βεληνεκές  από  τα  δικά  τους.  Η  τακτική  της  συνδυασμένης  δράσης  της  βυζαντινής  πρώτης  γραμμής  (πεζοί  λογχοφόροι)  με  τους  τοξότες  (μεσαίες  γραμμές  της  παράταξης)  οι  οποίοι  εκτόξευαν  τοξεύματα  πάνω  από  τους  λογχοφόρους,  ήταν  σχεδόν  αδύνατο  να  αντιμετωπισθεί  από  τους  εχθρικούς  ιπποτοξότες.  Γενικά  οι  νομάδες  δύσκολα  μπορούσαν  να  διασπάσουν  έναν  αμυντικό  σχηματισμό  αυτού  του  τύπου,  ακόμη  και  αν  χρησιμοποιούσαν  τους  κατάφρακτους  ή  γενικά  όποιο  βαρύ  ιππικό  διέθεταν  (το  οποίο  θα  αντιμετωπιζόταν  αμέσως  από  το  αντίπαλο  βαρύ  ιππικό, Βυζαντινό  ή  όποιο  άλλο  αυτοκρατορικό).

Από  τον  6ο  αι., το  Βυζάντιο  αντιμετώπισε  την  εισβολή  των  Σλάβων  στα  εδάφη  του. Οι  Σλάβοι  οδηγούντο  αρχικά  από  αλταϊκές  και  σαρματικές  νομαδικές  φυλές  και  δυναστείες  οι  οποίες  τους  είχαν  επιβληθεί  ως  επικυρίαρχες,  γι’  αυτό  η  αντιμετώπιση  τους  από  τους  Βυζαντινούς  διερευνάται  στο  παρόν  μελέτημα  μαζί  με  τους  ευρασιατικούς  νομάδες.  Συνεχίστε  την  ανάγνωση
Συνεχίστε την ανάγνωση

%d bloggers like this: