Συνέχεια από το Α΄ Μέρος

.

Π. Δεληγιάννης

.

Το ίδιο έχω παρατηρήσει και στις περιπτώσεις των Σκώτων, των Ουαλών, των Ουκρανών, των Βρετόνων και άλλων εθνικών μειονοτήτων: η ένωση της Σκωτίας με την Αγγλία το 1707 στο σύγχρονο Ηνωμένο Βασίλειο επικυρώθηκε μάλλον με προθυμία από την σκωτική αριστοκρατία των Λόουλαντς η οποία ήθελε να συμμετάσχει  στα τεράστια οικονομικά οφέλη της Αγγλικής αποικιακής Αυτοκρατορίας που σχηματιζόταν ανά τον πλανήτη. Τα αυτονομιστικά κινήματα των Σκώτων και των Ουαλών εκδηλώθηκαν ισχυρώς μόνο μετά τον Β΄ Π.Π. δηλαδή όταν η Βρετανική Αυτοκρατορία όδευε προς την πλήρη διάλυση (αντίθετα οι Ιρλανδοί ποτέ δεν μετείχαν στα οφέλη της Βρετανικής αυτοκρατορίας, για αυτό τα επαναστατικά κινήματα τους ήταν σταθερά ήδη από την Εποχή των Νορμανδών). Ομοίως, όσο η Ρωσική Αυτοκρατορία επεκτεινόταν με τα ανάλογα κοινωνικο-οικονομικά οφέλη κυρίως για τους Σλάβους αριστοκράτες και πολίτες της, οι Ουκρανοί δεν εκδήλωναν κάποιες έντονες αυτονομιστικές τάσεις. Κυρίως ο ποιητής Τ. Σεβτσένκο «διαμόρφωσε» κατά τον 19ο αιώνα την ουκρανική συνείδηση και οι Ουκρανοί κινήθηκαν δυναμικά προς την αυτονομία μετά το 1916, όταν δηλαδή η επώδυνη ήττα της Ρωσίας στον Α΄ Π. Π., η πολιτικο-οικονομική χρεωκοπία του τσαρισμού, η δίνη της Οκτωβριανής Επανάστασης, ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, η πείνα, η ανέχεια, και η στρατιωτική επέμβαση των ξένων δυνάμεων στη Ρωσία, συνολικά εξανέμισαν τα οφέλη της παραμονής στην Ρωσική αυτοκρατορία.

Ομοίως στη Γαλλία, οι Βρετόνοι πάντα διατηρούσαν ιδιαίτερη εθνική συνείδηση από τους Γάλλους (το ίδιο και οι Νορμανδοί έως πρόσφατα, οι  Κορσικανοί σταθερά, και άλλοι). Οι Βρετόνοι ήταν από τους πρωταγωνιστές του σχηματισμού και της διατήρησης της Γαλλικής αυτοκρατορίας ανά τον πλανήτη κατά τους 16ο-20ο αιώνες αλλά και της Γαλλικής πρωτοκαθεδρίας στην ηπειρωτική Ευρώπη έως το 1815, κυρίως ως ναυτικοί, στρατιώτες και άποικοι (κυρίως στον Καναδά). Το δικό τους αυτονομιστικό κίνημα είναι επίσης παλαιό αλλά εκδηλώθηκε έντονο μετά τον Β΄ Π.Π. όταν δηλαδή η Γαλλική αποικιακή αυτοκρατορία είχε την τύχη της Βρετανικής και έτσι τα οφέλη από αυτήν εξανεμίσθηκαν.

Ποιο είναι το συμπέρασμα στο οποίο φθάνω; Ότι τέτοιοι «αυτοκρατορικοί συνεταιρισμοί» ανάμεσα σε μείζονες και ελάσσονες ευρωπαϊκές εθνότητες (Καστιλλιάνοι/Ισπανοί, Γάλλοι, Αγγλοι και Ρώσοι από τη μία πλευρά, και από την άλλη πλευρά: Καταλανοί, Βάσκοι, Βρετόνοι, Νορμανδοί, Σκώτοι, Ουκρανοί και άλλοι) λειτουργούν καλά μόνο όταν υφίστανται τα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά, πολιτισμικά, τεχνολογικά και άλλα οφέλη της εκάστοτε αυτοκρατορίας στην οποία ανήκουν. Και για να μην παρεξηγηθώ – κάτι που συμβαίνει σε αρκετούς τελευταία! – μιλώ φυσικά για εθνότητες οι οποίες έχουν κοινή θρησκεία (Χριστιανική), καταβολές (Λατίνοι ή Σλάβοι ή Αγγλο-Κέλτες κτλ), πολιτισμό (Ιβηρικό ή Γαλλικό/Φραγκικό ή Σλαβικό ή Αγγλοσαξονικό) και γεωγραφική υπόσταση ως Ευρωπαϊκές.

Και δύο τελευταίες επισημάνσεις σχετικά με το θέμα της Καταλωνίας.

Αναφέρεται συχνά στα διεθνή δίκτυα ότι ο λαός της Καταλωνίας είναι διαμοιρασμένος περίπου σε ποσοστά 50-50 % σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να παραμείνουν στο Ισπανικό κράτος, και μάλιστα έως πρόσφατα οι υπέρ της παραμονής είχαν ελαφρά πλειοψηφία. Η άποψη μου είναι ότι οι εθνικοί Καταλανοί διάκεινται σε ποσοστό τουλάχιστον 60 % υπέρ της ανεξαρτησίας. Και αυτό επειδή πολλοί κάτοικοι της Βαρκελώνης, μίας πλούσιας εμπορικής, βιομηχανικής και εξαγωγικής πόλης (αλλά και αρκετοί πολίτες των μικρότερων πόλεων) προφανώς κατάγονται από την υπόλοιπη Ισπανία – κυρίως από την Καστίλλη και την Μούρθια – και προφανώς δεν επιθυμούν την απόσχιση από την Ισπανία. Επίσης φαίνεται πως και αρκετοί Καταλανοί δεν επιθυμούν το ίδιο. Επίσης αρκετοί κάτοικοι της Καταλανίας στα σύνορα με την Αραγώνα είναι Αραγώνιοι, δηλαδή Ισπανοί. Και για τους ποδοσφαιρόφιλους θυμίζω ότι η Barcelona FC υποστηρίζεται κυρίως από τους Καταλανούς της πόλης, ενώ η Espanol (η «Ισπανική» κατά λέξει), ο άλλος μεγάλος ποδοσφαιρικός σύλλογος της Βαρκελώνης, υποστηρίζεται κυρίως από τους πολίτες της που κατάγονται από την υπόλοιπη Ισπανία και όσους επιθυμούν την πολιτική σύνδεση με τη Μαδρίτη.

Η εκτίμηση μου για το αν οι αυτονομιστές της Καταλανίας θα επιτύχουν ή όχι τον στόχο τους, είναι πως αυτός είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, αν όχι αδύνατον. Επειδή αν η Καταλανία αποσχισθεί έστω και στο μέλλον, κάποια στιγμή θα την ακολουθήσουν και οι άλλες δύο αυτοδιοίκητες περιοχές της Ισπανίας οι οποίες έχουν πλειοψηφία καταλανικού πληθυσμού, δηλαδή η Βαλένθια και οι Βαλεαρίδες. Αυτές οι τρεις πυκνοκατοικημένες και πλούσιες περιοχές συγκεντρώνουν σχεδόν το 30 % του πληθυσμού της Ισπανίας. Και φυσικά σύντομα θα τις ακολουθήσουν στον ίδιο δρόμο και η Χώρα των Βάσκων και η Γαλ(λ)ικία οι οποίες κατοικούνται από τις άλλες δύο «ανήσυχες» εθνότητες της χώρας. Φυσικά ούτε η Ισπανία, ούτε η ΕΕ θα επιτρέψουν τη σταδιακή απόσχιση του 40 % περίπου του πληθυσμού του Ισπανικού κράτους (για να μην αναφέρουμε την Ανδαλουσία και τα Κανάρια νησιά οι οποίες παρότι κατοικούνται από Ισπανούς, δεν θα αφήσουν την «ευκαιρία» να χαθεί). Μπορεί ήδη οι Σκωτία, Χώρα των Βάσκων, Βενεζουέλα, Ισημερινός, Κούβα και άλλες περιφέρειες ή χώρες να βλέπουν με συμπάθεια το αυτονομιστικό κίνημα της Καταλωνίας (οι Λατινοαμερικανικές κυρίως λόγω πολιτικής αντίθεσης στον Ραχόι), αλλά αυτή η συμπάθεια τους δεν είναι αρκετή για το πρώτο. Εξάλλου όλες οι παραδοσιακές δυνάμεις της ΕΕ, η ηγεσία της ΕΕ, οι ΗΠΑ και άλλοι μεγάλοι παγκόσμιοι «παίκτες» έχουν εκφράσει την υποστήριξη τους στην ενότητα της Ισπανίας.

Τέλος, επισημαίνω ότι το εθνικό συμφέρον της Ελλάδος και περισσότερο της Κύπρου είναι η διατήρηση μίας αδιαίρετης, συμπαγούς και δημοκρατικής Ισπανίας για ευνόητους λόγους που όλοι μας γνωρίζουμε.

.

Περικλής Δεληγιάννης

.

 

Advertisements