2015 Turkish General Elections

Τα αποτελέσματα των τουρκικών γενικών εκλογών της 7ης Ιουνίου 2015. Με πορτοκαλί χρώμα σημειώνεται το ΑΚΡ των «Μεσανατολιτών Τούρκων» του Ερντογάν, με κόκκινο το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα των κοσμικών «Ευρωτουρκων», με μωβ το HDP (φιλοκουρδικό) και με γαλαζιο το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, η πολιτική έκφραση των «Γκρίζων Λύκων» (πηγή: Ηurriyet daily news). Είναι εμφανές πως οριοθετούνται οι “τρεις Τουρκίες” : οι ευρωπαϊστές στις ανεπτυγμένες δυτικές ακτές, οι ανήσυχοι Κούρδοι στο αντίθετο γεωγραφικό άκρο (Κουρδιστάν) και οι “Μεσανατολίτες” στη μέση. 
.

MapTurkeyProvinces
Οι επαρχίες της Τουρκίας.
.
Οι τακτικοί αναγνώστες του ιστολογιου θα θυμούνται το άρθρο Ο ΕΘΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΑΤΩΝ ΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ. Οι εκλογές της 7ης Ιουνίου 2015 στην Τουρκία μου δίνουν την ευκαιρία να παρουσιάσω και χαρτογραφημένες τις «δύο Τουρκίες» στις οποίες αναφέρομαι στο συγκεκριμένο άρθρο αλλά και την «τρίτη Τουρκία» την οποία αναφέρω στο τέλος του ίδιου άρθρου η οποία επιτέλους αναδύθηκε σε αυτές τις εκλογές. Η τελευταία δεν είναι άλλη από το φιλοκουρδικό κόμμα το οποίο υπερέβη το όριο του 10% εισόδου στη Βουλή και κατέκτησε 82 έδρες, σχεδόν όσες και το MHP των Γκρίζων Λύκων (του οποίου οι έδρες κυμαίνονται σε 81-82 ενώ συνεχίζεται η καταμέτρηση των ψήφων).
Οι κοσμικοί κεμαλικοί «Ευρωτουρκοι» επικράτησαν στα παλαιά προπύργια τους, δηλαδή στις επαρχίες Μούγλων, Αϋδινίου, Σμύρνης και Τσανακκαλε όπως και στις επαρχίες της Ανατολικής Θράκης εκτός από την Κωνσταντινούπολη, δηλαδή ακριβώς στις παράκτιες περιοχές όπου επικρατεί ο τύπος του «Λευκού Τούρκου» (Beyaz Turk) όπως ονομάζεται από τους ομοεθνείς του της Ανατολιακής ενδοχώρας επειδή είναι κυρίως μεσογειακού και τουρανικού ανθρωπολογικού τύπου. Οι «Λευκοί Τούρκοι» έχουν χάσει εδώ και πολύ καιρό την πληθυσμιακή υπεροχή στην Κωνσταντινούπολη η οποία έχει κατακλυσθεί από εποίκους του τύπου του «Μεσανατολίτη Τούρκου» αλλά και πολυάριθμους Κούρδους. Ετσι, παρότι η Κωνσταντινούπολη ανήκε μάλλον έως πρόσφατα στη «ζωτική περιοχή» των Λευκών Τούρκων, εκεί πλέον το ΑΚΡ του Ερντογάν επικρατεί σταθερά. Ωστόσο στην ουσιαστική μητρόπολη της χώρας, οι κεμαλικοί «Ευρωτουρκοι» παραμένουν αρκετοί αριθμητικά τόσο ώστε να προκαλούν εξεγέρσεις και αιματηρές ταραχές όπως εκείνη πριν από ακριβώς δύο έτη (Ιούνιος 2013).

Η ίδια πληθυσμιακή αλλοίωση λόγω των μεταναστών από την κεντρική και ανατολική Ανατολία φαίνεται ότι έχει επέλθει και στις επαρχίες Μπαλικεσίρ και Αττάλειας οι οποίες παραδοσιακά ανήκαν στις πατρίδες του «Λευκού Τούρκου». Ωστόσο η παρουσία του τελευταίου σε αυτές παραμένει ισχυρή όπως φαίνεται από τα φιλοκεμαλικά ποσοστά σε αυτές τις εκλογές (32,7-34 %) και τη συμμετοχή των μεγάλων πόλεων Αττάλειας και Μπαντίρμα (Πανόρμου) αυτών των επαρχιών στις ταραχές του Ιουνίου 2013. Ομως ακόμη και η εναπομείνασα μικρή έκταση του συγκεκριμένου πόλου της σύγχρονης “τριπολικής” Τουρκίας, δηλαδή οι ακτές του Αιγαίου και η Ανατολική Θράκη, δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη ομάδα του τουρκικού πληθυσμού είναι περιορισμένη αριθμητικά: εκτός από το ότι το κεμαλικό CHP των ευρωπαϊστών συγκέντρωσε το 25 % των ψήφων παραμένοντας σταθερά το δεύτερο κόμμα, οι επαρχίες πλειοψηφίας του είναι οι πιο ανεπτυγμένες οικονομικά και πιο πυκνοκατοικημένες.  Συγκριτικά, οι περισσότερες επαρχίες των Ερντογανικών ισλαμοκεντρικών είναι περιοχές μέσης ή χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας, ιδίως εκείνες των κεντρικων υψιπέδων.

Αξιοσημείωτη είναι η οριακή εκλογική επικράτηση των κεμαλικών και στις επαρχίες Εσκί Σεχίρ στο εσωτερικό της δυτικής Μικράς Ασίας, Ζονγκουλντάκ στην ακτή του Ευξείνου, και Μερσίνας στη δυτική Κιλικία. Θα επισημάνω μόνο ότι το Εσκί Σεχίρ ήταν από τις πόλεις που είχε βιώσει τις προαναφερόμενες ταραχές του 2013 και γενικά ίσως εξελιχθεί σε προπύργιο των κεμαλικών, ενώ οι άλλες δύο περιοχές είναι παράκτιες και συνεπώς εμπεριέχουν σημαντικό ποσοστό «Λευκών Τούρκων» (Beyaz).
Οι υπόλοιπες επαρχίες της Τουρκίας εκτός από τις κουρδικές της ανατολικής χώρας (Κουρδιστάν), δεν παρουσίασαν εκπλήξεις, τασσόμενες εκλογικά με το Ερντογανικό ΑΚΡ. Είναι οι επαρχίες των «Μεσανατολιτών Τούρκων» ή όπως αποκαλούνται «Μαύρων Τούρκων» (Kara Türkler), κυρίως ουραρτικών φυλετικά και ισλαμικού πολιτισμού και σαφώς ισλαμικού προσανατολισμού θρησκειο-κοινωνικά. Είναι οι συγκεκριμένοι Τούρκοι οι οποίοι αποκαλούν τους ομοεθνείς τους του δυτικού άκρου “Λευκούς Τούρκους” λόγω της ανθρωπολογικής υπόστασης τους και όχι λόγω των ευρωπαϊκών συνηθειών τους όπως έχει υπονοηθεί σχετικά πρόσφατα από έναν Τούρκο συγγραφέα (στο βιβλίο Teksas Malatya, 1992) o οποίος προσπάθησε να “πείσει” για την ομοιογένεια του τουρκικού έθνους. Το ΑΚΡ κατέλαβε την πρωτοκαθεδρία στην πολιτική πρωτεύουσα Αγκυρα, στην οικονομική πρωτεύουσα Κων/πολη και στις περισσότερες μεγαλουπόλεις της χώρας.
Αξιοσημείωτη είναι η συντριπτική επικράτηση του φιλοκουρδικού κόμματος στην επαρχία Τουντσελί με 61 % των ψήφων. Οι τοπικοί Κούρδοι και Ζαζα (Ιρανοί) είναι κυρίως Αλεβίτες και στις γενικές εκλογές του 2011 υπερψήφισαν το κεμαλικό κόμμα προφανώς λόγω αντίθεσης στον Ερντογάν, ωστόσο σε εκείνες του 2007 είχαν υπερψηφίσει και πάλι το φιλο-κουρδικό κόμμα. Εντούτοις στις άλλες δύο επαρχίες με ισχυρή αλεβιτική παρουσία, δηλαδή εκείνες της Μαλάτυας (Μελιτηνής) και Σεβάστειας, οι τοπικοί Αλεβίτες φαίνεται ότι συνεχίζουν να στηρίζουν τον Ερντογάν λόγω των υψηλών ποσοστών ψήφων που έλαβε σε αυτές (57,5-60 %). Γενικά η στάση των Αλεβιτών συνολικά συνεχίζει να προκαλεί ερωτηματικά και οι εκλογικές επιλογές τους πιθανώς σχετίζονται με τις εθνολογικές καταβολές τους (Κούρδοι, Τούρκοι, Τουρκομάνοι ή Ζαζα).
Η μικρή επαρχία Οσμανιγιε στο ανατολικό άκρο της Κιλικίας είναι η μόνη στην οποία επικράτησε το MHP των Γκρίζων Λύκων, και η οποία εξελίσσεται σε σταθερό προπύργιο τους. Η θέση της επαρχίας μεταξύ περιοχών με ισχυρές πληθυσμιακά εθνικές μειονότητες, δηλαδή Κούρδων και από την άλλη Αράβων του Χατάυ (Αλεξανδρέττας) και λιγότερο των Αδάνων, ίσως εξηγεί την εθνικιστική εκλογική επιλογή του πληθυσμού της. Αυτή η επιλογή ενισχύθηκε από την έκρυθμη κατάσταση στη γειτονική Συρία. Εξάλλου το όνομα της ίδιας της επαρχίας είναι εθνικιστικό προερχόμενο από τη Δυναστεία των Οσμανληδών (Οθωμανών).
Αναφέρθηκα ήδη στη μεγάλη εκλογική επιτυχία του φιλοκουρδικού HDP να εισέλθει στη Βουλή κατακτώντας την εκλογική πρωτοκαθεδρία στις περισσότερες επαρχίες όπου ο κουρδικός πληθυσμός πλειοψηφεί, παρά την πρόσφατη βομβιστική επίθεση παρακρατικών σε συγκέντρωση οπαδών του με σκοπό την τρομοκράτηση τους. Είναι προφανές ότι τέτοιες ενέργειες δεν έχουν πλέον αποτέλεσμα.
Τέλος, θα επισημάνω ότι πρόκειται για την εκλογική αναμέτρηση στη γειτονική χώρα στην οποία οριοθετούνται ίσως σαφέστερα από κάθε άλλη προηγούμενη οι προαναφερόμενες «τρεις Τουρκίες» αν και υπάρχουν αρκετές «εξαιρέσεις» στις οποίες αναφέρθηκα. Φαίνεται πως αυτό το τρίπολο, πολιτισμικό, κοινωνικοπολιτικό και (κατά την άποψη μου) σαφώς εθνολογικό, θα κυριαρχήσει για αρκετές δεκαετίες στα πολιτικοκοινωνικά πράγματα της γειτονικής χώρας.
.
Περικλής  Δεληγιάννης
.