Goths

Στο  παρόν  άρθρο,  συνεχίζουμε  την  αναδίφηση  της  Ιστορίας  των  Γότθων.

Μετά  την  εθνογένεση  και  τις  πρώτες  μετακινήσεις  των  Γοτθικών  λαών,  οι  Ανατολικοί  Γοτθικοί  λαοί  (ανατολικά  του  Δνείστερου  και  έως  τον  ποταμό  Ντον)  άρχισαν  θαλάσσιες  επιδρομές  μέσω  του  Ευξείνου  Πόντου,  σπέρνοντας  τον  όλεθρο  στα  παράκτια  ρωμαϊκά  εδάφη  της  Μ.  Ασίας,  της  Θράκης  και  της  Ελλάδας.  Ταυτόχρονα,  οι  Δυτικοί  Γότθοι  (δυτικά  του  Δνείστερου)  διενεργούσαν  εξίσου  καταστρεπτικές  χερσαίες  επιδρομές  στη  Χερσόνησο  του  Αίμου.  Το  240,  ο  Ρωμαίος  αυτοκράτορας  Γορδιανός  αναγκάσθηκε  να  εξαγοράσει  την  ειρήνη  καταβάλλοντας  λύτρα  στους  Γότθους,  αλλά  με  πενιχρά  αποτελέσματα.  Το  251  ο  αυτοκράτορας  Δέκιος  προσπάθησε  να  τους  αποκρούσει  αλλά  ηττήθηκε  συντριπτικά  και  σκοτώθηκε.  Οι  Ρωμαίοι  πέτυχαν  την  πρώτη  νίκη  τους  επί  των  Δυτικών  Γότθων  όταν  ο  Κλαύδιος  Β΄,  ο  «Γοτθικός»,  τους  συνέτριψε  στη  Ναϊσσό  της  Δαρδανίας  (269)  και  στρατολόγησε  αρκετούς  από  αυτούς  για  τον  ρωμαϊκό  στρατό.  Η  ήττα  δεν  μείωσε  τη  γοτθική  πίεση  στη  Δακία.  Ο  αυτοκράτορας  Αυρηλιανός  αναγκάσθηκε  να  αποσύρει  τις  ρωμαϊκές  φρουρές  από  αυτή  την  επαρχία  (271),  επειδή  βρισκόταν  βορείως  του  Δούναβη  και  δεν  μπορούσε  να  προστατευθεί.

germanic migrationsGothic conquest Dacia

Ανω:  Οι  μετακινήσεις  των  Γερμανικών  Λαών.

Κάτω:  Οι  Ρωμαίοι  εκκενώνουν  τη  Δακία  το  271 μΧ,  υπό  την  πίεση  των  Γότθων.  Ο  χάρτης  τους  αναφέρει  ως  «Βησιγότθους»  ενώ  στην  πραγματικότητα  πρόκειται  για  τη  φυλετική  ένωση  ‘Γκουτθιούντα’.

Βαθμιαία  σχηματίσθηκαν  δύο  γοτθικές  φυλετικές  «συνομοσπονδίες».  Οι  Ανατολικοί  Γότθοι  με  επικεφαλής  τους  Γρεϋθούγγους,  ίδρυσαν  στην  ανατολική  Ευρώπη  μια  πολυφυλετική  ένωση.  Έφθασαν  στο  απόγειο  της  ισχύος  τους  υπό  τη  βασιλεία  του  Ερμανάριχου  (ή  Ερμανρίχου,  μέσα  4ου  αι.).  Οι  Δυτικοί  Γότθοι  υπό  την  ηγεσία  των  Θερβίγγων  Γότθων  και  των  Ταιφάλων  Βανδάλων,  ίδρυσαν  τη  δική  τους  φυλετική  συνομοσπονδία,  την  αποκαλούμενη  «Γκουτθιούντα»  («Γότθοι,  Γοτθία»),  η  οποία  ήταν  ισχυρή  αλλά  δεν  μπορούσε  να  συγκριθεί  με  το  τεράστιο  Μείζον  Γοτθικό  κράτος,  του  Ερμανρίχου.  Οι  Δυτικοί  Γότθοι  αποδείχθηκαν  ιδιαίτερα  επικίνδυνοι  για  τη  Ρώμη,  συνεχίζοντας  τις  ολέθριες  επιδρομές  από  τη  Δακία,  την  οποία  είχαν  κατακτήσει.  Τελικά,  ο  αυτοκράτορας  Κωνσταντίνος  ο  Μέγας  τους  περιόρισε  και  τους  νίκησε  ολοκληρωτικά  (331-332),  εξοντώνοντας  πολλούς.  Ο  Κωνσταντίνος  εκτίμησε  τη  γοτθική  πολεμική  δεινότητα  στρατολογώντας  χιλιάδες,  ενώ  κατέστησε  τους  υπόλοιπους  «φοιδεράτους»  (υποτελείς  συμμάχους)  της  Αυτοκρατορίας.  Από  το  340  άρχισε  ο  εκχριστιανισμός  των  Γότθων,  υπό  το  αρειανικό  δόγμα,  χάρη  στις  προσπάθειες  του  δραστήριου  ομοεθνή  τους,  επισκόπου  Ουλφίλα.  Το  364-369  εξερράγη  νέος  πόλεμος  μεταξύ  Δυτικών  Γότθων  και  Ρωμαίων.  Ο  αυτοκράτορας  Ουάλης  τους  αντεπιτέθηκε,  χωρίς  να  επιτύχει  σημαντικά  αποτελέσματα.  Ο  βασιλιάς  Αθανάριχος  αποτέλεσε  την  κύρια  μορφή  των  Δυτικών  Γότθων  κατά  τον  4ο  αι.  Οι  Ανατολικοί  Γότθοι  επέδραμαν  μάλλον  σπάνια  στα  ρωμαϊκά  εδάφη,  όντας  απασχολημένοι  με  την  επέκταση  της  εξουσίας  τους.  Η  καταστροφή  του  ασταθούς  όπως  αποδείχθηκε,  βασιλείου  τους,  ήρθε  αιφνίδια  όταν  δέχθηκαν  την  επίθεση  του  «ασιατικού  τρόμου»,  των  Ούννων  (περί  το  375).  Οι  μογγολοειδείς  νομάδες  είχαν  ήδη  σφαγιάσει  μεγάλο  μέρος  των  Σαρματών-Αλανών  ανατολικά  του  ποταμού  Ντον.  Έπειτα  διέβησαν  τον  Ντον  και  κάλπασαν  στην  επικράτεια  του  Ερμανρίχου.  Πολλοί  Γότθοι  πολεμιστές  κατακόπηκαν,  ανάμεσα  τους  και  ο  βασιλιάς.  Η  Ανατολική  Γοτθική  Ένωση  κατέρρευσε  και  διασπάσθηκε  σε  πολλές  μικρές  βαρβαρικές  φυλές,  οι  οποίες  πέρασαν  υπό  ουννικό  έλεγχο.

Οι  πρώτοι  Ανατολικοί  Γότθοι  πρόσφυγες  εισήλθαν  στο  έδαφος  των  Δυτικών,  ανακοινώνοντας  την  έλευση  της  ουννικής  λαίλαπας  και  σπέρνοντας  τον  πανικό.  Η  Ένωση  της  «Γκουτθιούντα»  διαλύθηκε  λόγω  της  ουννικής  πίεσης  και  των  διασπαστικών  τάσεων  που  προϋπήρχαν.  Οι  περισσότεροι  Γότθοι  της  κατέφυγαν    στο  ρωμαϊκό  σύνορο  του  Κάτω  Δούναβη,  όπου  ζήτησαν  τρομοκρατημένοι  να  εγκατασταθούν  στα  αυτοκρατορικά  εδάφη  (376).  Ο  Ουάλης  τους  εγκατέστησε  στη  Θράκη  με  την  υποχρέωση  να  ασχοληθούν  με  ειρηνικά  έργα  και  να  του  παρέχουν  στρατιωτική  υπηρεσία.  Εντούτοις,  η  διαφθορά  και  η  αλαζονική  συμπεριφορά  των  Ρωμαίων  αξιωματούχων,  καθώς  και  η  επιθυμία  των  Γότθων  για  λαφυραγώγηση,  εξώθησαν  τους  τελευταίους  στην  εξέγερση  και  τη  λεηλασία  των  ρωμαϊκών  εδαφών.  Πολλοί  Ρωμαίοι  πολίτες  έπεσαν  θύματα  της  γοτθικής  αγριότητας  ή  θανατώθηκαν,  και  ο  αυτοκράτορας  Ουάλης  επέστρεψε  εσπευσμένα  από  τη  Συρία  για  να  τους  αντιμετωπίσει.  Οι  Γότθοι,  που  είχαν  ενισχυθεί  από  Ανατολικούς  ομοεθνείς  τους,  δέχθηκαν  την  επίθεση  του  ρωμαϊκού  στρατού  πλησίον  της  Αδριανούπολης  (378).  Ενώ  οι  Ρωμαίοι  στρατιώτες  εφορμούσαν  στο  γοτθικό  στρατόπεδο,  δέχθηκαν  αιφνίδια  επίθεση  στα  νώτα  τους  από  ένα  ιππικό  σώμα  Ανατολικών  Γότθων,  το  οποίο  επέστρεφε  από  κάποια  αποστολή,  και  κατασφάχθηκαν.  Μεγάλο  μέρος  του  ρωμαϊκού  στρατού  της  Ανατολής  εξοντώθηκε.  Ο  τραυματισμένος  Ουάλης  κάηκε  ζωντανός  από  τους  Γότθους,  μέσα  στο  κατάλυμα  του.  Ήταν  ο  δεύτερος  Ρωμαίος  αυτοκράτορας  που  φονεύθηκε  πολεμώντας  τους.  Επρόκειτο  για  μια  από  τις  συντριπτικότερες  ήττες  του  ρωμαϊκού  στρατού  κατά  τη  χιλιόχρονη  Ιστορία  του.  Μετά  την  επιτυχία  τους,  οι  Γότθοι  προσπάθησαν  να  καταλάβουν  την  Κωνσταντινούπολη,  αλλά  αποκρούσθηκαν.  Παρά  ταύτα,  διενήργησαν  νέες  καταστρεπτικότερες  επιδρομές  στη  χερσόνησο  του  Αίμου.

Romans

Ο  ρωμαϊκός  στρατός  πολέμησε  με  αυταπάρνηση  στη  μάχη  της  Αδριανούπολης,  ωστόσο  δεν  απέφυγε  τη  συντριπτική  ήττα.  Δύο  αιώνες  αργότερα,  οι  Βυζαντινοί  του  Βελισάριου  πήραν  μία  άτυπη  εκδίκηση  για  την  ήττα  στην  Αδριανούπολη  εξολοθρεύοντας  σχεδόν  τους  Οστρογότθους  (αν  και  οι  βασικοί  πρόγονοι  των  Οστρογότθων  δεν  είχαν  πολεμήσει  στην  Αδριανούπολη).  Αναπαράσταση  Υστερων  Ρωμαίων  από  τον  Βρετανικό  Σύλλογο  Britannia.

            Μετά  την  εκατόμβη  στην  Αδριανούπολη,  ο  νέος  αυτοκράτορας  Θεοδόσιος  Α΄  αναχαίτισε  μερικώς  τους  Βησιγότθους,  ώσπου  το  382  ήρθε  σε  συμφωνία  μαζί  τους,  δεχόμενος  επίσημα  την  εγκατάσταση  τους  στο  ρωμαϊκό  έδαφος,  ως  «φοιδεράτοι».  Οι  Γότθοι  κατατάχθηκαν  αθρόα  στον  ανατολικό  ρωμαϊκό  στρατό,  ο  οποίος  είχε  αποδεκατισθεί.  Σύντομα  απέκτησαν  μεγάλη  πολιτική  επιρροή  στην  αυλή  της  Κωνσταντινούπολης.  Είναι  χαρακτηριστικό  ότι  ένας  Γότθος,  ο  περίφημος  Γαϊνάς,  «αναρριχήθηκε»  σε  όλες  τις  διαβαθμίσεις  της  στρατιωτικής  ιεραρχίας  και  εντέλει  προσπάθησε  να  καταλάβει  τον  αυτοκρατορικό  θρόνο,  χωρίς  επιτυχία.  Οι  Βυζαντινοί  (Ανατολικοί  Ρωμαίοι)  κατανόησαν  τον  θανάσιμο  κίνδυνο  που  διέτρεχε  η  Αυτοκρατορία  και  αντέδρασαν  βίαια.  Στη  Βασιλεύουσα  επικράτησε  έντονο  αντιγερμανικό  κλίμα  και  σε  λίγα  χρόνια  οι  περισσότεροι  Γότθοι  είχαν  εκδιωχθεί  από  τη  διοίκηση  και  τις  στρατιωτικές  δυνάμεις.    Αργότερα,  οι  Βυζαντινοί  εγκατέστησαν  μερικούς  Γότθους  στη  Μ.  Ασία  (στο  έδαφος  του  μεταγενέστερου  θέματος  Οψικίου),  οι  οποίοι  σταδιακά  εξελληνίσθηκαν  και  αποκλήθηκαν  «Γοτθογραικοί».

Ο  θάνατος  του  Θεοδοσίου  «πυροδότησε»  νέα  βησιγοτθική  εξέγερση  (395)  υπό  τον  νεαρό  αρχηγό  Αλάριχο  (Ούλριχ  στη  σύγχρονη  γερμανική),  μια  ισχυρή  και  τολμηρή  προσωπικότητα.  Ο  Αλάριχος  οδήγησε  τους  άνδρες  του  σε  επιδρομές  στις  ελλαδικές  περιοχές,  καταστρέφοντας  και  λεηλατώντας  πολλές  πόλεις  έως  την  Πελοπόννησο.  Το  400,  αντιλαμβανόμενος  την  ακατάβλητη  ισχύ  της  Ανατολικής  Αυτοκρατορίας,  αποφάσισε  να  μετακινήσει  τον  λαό  του  στην  Ιταλία.  Ωστόσο,  οι  Βησιγότθοι  αποκρούσθηκαν  δύο  φορές  από  τη  δράση  ενός  συγγενή  τους,  του  Βανδάλου  Στηλίχωνα,  στρατηγού  της  Δυτικής  Αυτοκρατορίας,  ο  οποίος  είχε  εξελιχθεί  ουσιαστικά  σε  αντιβασιλέα  της.  Τελικά,  ο  Αλάριχος  συμφώνησε  για  την  εγκατάσταση  του  λαού  του  στις  επαρχίες  της  Δαλματίας  και  της  Παννονίας.  Η  δολοφονία  του  ικανού  Στηλίχωνα  (408),  άνοιξε  την  οδό  της  εισβολής  στους  Βησιγότθους.  Ο  Αλάριχος  βάδισε  στην  Ιταλία  και  εκπόρθησε  σημαντικές  πόλεις,  τη  μία  μετά  την  άλλη  (Ακυληία,  Βονωνία  κ.ά.),  ώσπου  εμφανίσθηκε  εμπρός  στα  τείχη  της  Ρώμης.

 Περικλής    Δεληγιάννης

Η  ΣΥΝΕΧΕΙΑ   ΣΤΟ    Β΄  ΜΕΡΟΣ