Irish Brigade at Gettysburg

H  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  στη  μάχη  του  Γκετυσμπεργκ.  Κλασσικός  πίνακας  του   Ντον  Τροϊάνι.  Παρατηρείστε  την  χαρακτηριστική  πράσινη  σημαία  της  με  την  άρπα, ένα  από  τα  εθνικα  σύμβολα  των  Ιρλανδών.

            Η  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  πεζικού  του  Ομοσπονδιακού  Στρατού  αποτελείτο  κυρίως  από  Ιρλανδούς  μετανάστες  και  Αμερικανούς  ιρλανδικής  καταγωγής,  καθολικούς  στο  σύνολο  τους.  Μετά  τον  Εμφύλιο  πόλεμο,  το  69ο  Σύνταγμα  πεζικού  της  Νέας  Υόρκης  θεωρείται  ως  η  συνέχεια  της  (επειδή  η  δύναμη  της  περιορίσθηκε  πολύ  από  τις  απώλειες  και  την  ελάττωση  της  μετά  τον  αποστράτευση).  Εξάλλου  το  69ο  Σύνταγμα,  το  οποίο  συνεχίζει  να  προσφέρει  τις  υπηρεσίες  του  στον  αμερικανικό  στρατό,  ήταν  ο  αρχικός  πυρήνας  της.  Η  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  κατέστη  περίφημη  για  την  υψηλή  μαχητικότητα  των  ανδρών  της  και  τη  χαρακτηριστική  κελτική  πολεμική  κραυγή  τους  «Ανοίξτε  τον  δρόμο!»  («Fag  an  bealach!»  στην  ιρλανδική-γαελική  κελτική),  χαρακτηριστική  των  ριψοκίνδυνων  αποστολών  οι  οποίες  τους  ανατίθεντο.

Οι  Κέλτες  φημίζονταν  ανέκαθεν,  από  την  αρχαιότητα,  για  τη  γενναιότητα  τους  στο  πεδίο  της  μάχης,  συνιστώντας  επίλεκτους  μάχιμους  και  συνήθεις  μισθοφόρους.  Από  την  άλλη  πλευρά,  οι  Κέλτες  στρατιώτες  (εκτός  από  τους  Ορεσίβιους/Χαϊλάντερς  Σκώτους)  θεωρούντο  συχνά  «αναλώσιμοι»  για  τις  αγγλοσαξονικές  πολιτικοστρατιωτικές  ηγεσίες  των  ΗΠΑ  και  της  Βρετανίας  έως  τον  Α΄  Παγκόσμιο  Πόλεμο.  Ωστόσο  οι  μεγάλες  απώλειες  που  υπέστησαν  γενικά  οι  Ιρλανδοί  Ομοσπονδιακοί  στρατιώτες  κατά  τον  Εμφύλιο,  δεν  οφείλονταν  πάντοτε  και  απαραίτητα  στην  αμοιβαία  αντιπάθεια  ανάμεσα  σε  Αγγλοσάξονες  («γηγενείς»  όπως  αυτοαποκαλούντο)  και  Κέλτες  (συνήθως  νεοφερμένους  μετανάστες),  η  οποία  κατά  τη  συγκεκριμένη  περίοδο  κατέληγε  συχνά  και  σε  συμπλοκές  με  αρκετούς  νεκρούς  στις  μεγάλες  αμερικανικές  πόλεις  του  Βορρά  όπως  η  Νέα  Υόρκη,  η  Βοστόνη,  η  Φιλαδέλφεια  κ.ά.  Οφείλονταν  σε  σημαντικό  βαθμό  και  στην  προαναφερόμενη  πολεμική  φήμη  των  κελτικών  πληθυσμών.

 

Irish Brigade Union flag

Το  λάβαρο  του  69ου  Συντάγματος  ΝΥ  της  Ι.  Ταξιαρχίας.

            Ο  «πρόγονος»  της  Ταξιαρχίας  ήταν  το  προαναφερόμενο  69ο  Σύνταγμα  πεζικού  εθνοφυλακής,  υπό  τον  Ιρλανδό  συνταγματάρχη  Κορκόραν  ο  οποίος  αντιμετώπιζε  το  στρατοδικείο  όταν  εξερράγη  ο  Εμφύλιος  πόλεμος.  Ομως  οι  κατηγορίες  σε  βάρος  του  αποσύρθηκαν  λόγω  της  πιεστικής  ανάγκης  σε  ικανό  στρατιωτικό  δυναμικό.  Το  69ο  Σύνταγμα  εντάχθηκε  στη  Στρατιά  του  Ποτόμακ  και  πολέμησε  στην  Πρώτη  μάχη  του  Μπουλ  Ραν  (ή  Μανάσας).  Μετά  τη  μάχη,  η  ομοσπονδιακή  ηγεσία  ανέθεσε  σε  έναν  αξιωματικό,  τον  Τόμας  Φράνσις  Μήγκερ  τον  οποίο  προβίβασε  σε  ταξίαρχο,  τον  σχηματισμό  μίας  Ιρλανδικής  Ταξιαρχίας  με  πυρήνα  το  69ο  Σύνταγμα  πεζικού.  Ο  Μήγκερ  ήταν  ένας  φλογερός  Ιρλανδός  πατριώτης  που  είχε  συμμετάσχει  στην  ιρλανδική  επανάσταση  του  1848  εναντίον  των  Αγγλων,  αιχμαλωτίσθηκε,  δικάσθηκε  και  καταδικάσθηκε  σε  θάνατο.  Η  ποινή  του  μετατράπηκε  σε  εξορία  στην  Αυστραλία  αλλά  κατόρθωσε  να  δραπετεύσει  και  να  καταφύγει  στις  ΗΠΑ,  όπου  κατατάχθηκε  στο  στράτευμα.

            Με  την  ίδρυση  της  Ιρλανδικής  Ταξιαρχίας  στα  τέλη  του  1861,  η  Ενωση  στόχευε  σε  τρεις  επιδιώξεις.  Πρώτον,  να  έλξει  την  υποστήριξη  των  πολυάριθμων  Ιρλανδών  των  αμερικανικών  Βορρά  και  Νότου.  Οι  Ιρλανδοί  έδειχναν  προτίμηση  στη  Συνομοσπονδία,  καθώς  και  εκείνοι  διενεργούσαν  έναν  πολιτικοστρατιωτικό  αγώνα  ανεξαρτητοποίησης  της  πατρίδας  τους.  Επιπρόσθετα  η  προαναγγελθείσα  από  την  Ομοσπονδία  απελευθέρωση  των  Αφρικανών  δούλων  δυσαρέστησε  τους  Ιρλανδούς,  επειδή  θα  προκαλούσε  μαζική  μετανάστευση  των  πρώτων  στις  βιομηχανικές  πόλεις  του  Βορρά,  όπου  θα  στερούσαν  τους  Ιρλανδούς  μετανάστες  από  τις  εργασίες  τους  προσφέροντας  φθηνότερο  εργατικό  δυναμικό.  Δεύτερος  στόχος  της  Ομοσπονδίας  ήταν  να  στείλει  ένα  μήνυμα  στη  βρετανική  ηγεσία,  η  οποία  ευνοούσε  όσο  μπορούσε  τη  Συνομοσπονδία  επιδιώκοντας  τη  νίκη  της  και  έτσι  την  οριστική  διάσπαση  και  αποδυνάμωση  των  ΗΠΑ.  Η  Βρετανία  δεν  μπορούσε  να  «συγχωρήσει»  την  «ανταρσία»  των  Αμερικανών  το  1776-1783  και  την  «απόσχιση»  τους  από  την  αυτοκρατορία  της.  Η  προειδοποίηση  που  της  έστελνε  η  Ενωση  με  την  ίδρυση  της  Ταξιαρχίας,  πολλοί  από  τους  άνδρες  της  οποίας  ήταν  «διάσημοι»  Ιρλανδοί  αντιβρετανοί  επαναστάτες,  ήταν  ότι  η  βρετανική  υποστήριξη  στη  Συνομοσπονδία  θα  επέφερε  την  έμπρακτη  υποστήριξη  της  πρώτης  στο  ιρλανδικό  εθνικοαπελευθερωτικό  κίνημα.  Τέλος,  η  Ενωση  επιδίωκε  την  προσέλκυση  όλων  των  καθολικών  του  αμερικανικού  εδάφους (που περιελάμβαναν εκτός από τους πολάριθμους  Ιρλανδούς, επιπρόσθετα  τους  Νότιους  Γερμανούς, Πολωνούς, Ισπανόφωνους, Γάλλους, Γαλλοκαναδούς  και  άλλους)  υπό  το  λάβαρο  της,  οι  οποίοι  είχαν  υποστεί  έως  τότε  αρκετές  διακρίσεις  λόγω  του  θρησκευτικού  δόγματος  τους.

 Irish Confederate

 irish Confederate flag

…. Και  οι  Ιρλανδοί  της  άλλης πλευράς: Συνομοσπονδιακοί Ιρλανδοί  στρατιώτες  με τη χαρακτηριστική  πράσινη  σημαία τους.  Στην κάτω εικόνα: λάβαρο μίας Συνομοσπονδιακής Ιρλανδικής μονάδας το οποίο δεν διαφέρει σημαντικά από εκείνο της Ομοσπονδιακής Ι.Τ., ακολουθώντας το μοτίβο της εθνικής Ιρλανδικής σημαίας.   

            Ωστόσο,  η  πολιτική  ανάγκη  να  υπάρχουν  μερικοί  Προτεστάντες  μεταξύ  των  μαχίμων  της  ταξιαρχίας,  οδήγησε  την  ομοσπονδιακή  διοίκηση  στην  ένταξη  σε  εκείνη  (τον  Μάρτιο  του  1862),  του  29ου  Συντάγματος  πεζικού  της  Μασσαχουσέτης,  του  οποίου  οι  άνδρες  ήταν  απόγονοι  Πουριτανών  προτεσταντών.

            Η  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  συμμετείχε  στις  μάχες  της  Στρατιάς  του  Ποτόμακ,  κερδίζοντας  διακρίσεις  ιδιαίτερα  στις  μάχες  των  Επτά  Ημερών  και  του  Αντίταμ,  όπου  η  επίθεση  της  έδωσε  τον  απαραίτητο  χρόνο  στις  ομοσπονδιακές  δυνάμεις  υπερκέρασης  να  πλευροκοπήσουν  τις  συνομοσπονδιακές  μονάδες.  Το  κόστος  για  την  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  ήταν  η  απώλεια  του  60  %  των  ανδρών  της.  Ανάλογες  ήταν  οι  απώλειες  της  και  στο  Φρέντρικσμπεργκ.  Σε  αυτή  τη  μάχη,  η    Ιρλανδική  Ταξιαρχία  η  οποία  ανήκε  στη    μεραρχία  του  Χάνκοκ  ήταν  η  ομοσπονδιακή  που  έλαβε  τα  περισσότερα  εύσημα,  όχι  λόγω  του  μεγάλου  αριθμού  των  απωλειών  της  όπως  θεωρείται  συχνά  και  εσφαλμένα,  αλλά  επειδή  πλησίασε  περισσότερο  από  οποιαδήποτε  άλλη  το  τείχος  άμυνας    των  Νοτίων.  Η  Ιρλανδική  Ταξιαρχία  έχασε  στο  Φρέντρικσμπεργκ  540  από  τους  1.300  άνδρες  της.

 GenMeagher leads the 69th NY of Irish Brigade  at Battle of Gaines Mill

Ο ταξίαρχος Μήγκερ οδηγεί το 69ο Συνταγμα ΝΥ της  Ι. Ταξιαρχίας στη μάχη του Γκέηνς Μιλ.

Στο    Φρεντρικσμπεργκ    συνέβη  ένα  περιστατικό  το  οποίο  έφερε  σε  δύσκολη  θέση  τους  Ιρλανδούς  των  δύο  αντιμαχόμενων.  Ένα  από  τα  συνομοσπονδιακά  συντάγματα  στο  πέτρινο  τείχος  αποτελείτο  κυρίως  από  Ιρλανδούς.  Το  συγκεκριμένο  σύνταγμα,  της  ταξιαρχίας  του  Τόμας  Κόουμπ,  βρέθηκε  αντιμέτωπο  με  την  επίθεση  της  ομοσπονδιακής  Ιρλανδικής  Ταξιαρχίας.  Πολλοί  από  τους  αναφερόμενους  αντίπαλους  Ιρλανδούς  ήταν  μέλη  της  Ιρλανδικής  Δημοκρατικής  Αδελφότητας,  μίας  οργάνωσης  που  είχε  ιδρυθεί  προπολεμικά  από  Ιρλανδούς  όλων  των  αμερικανικών  πολιτειών,  με  σκοπό  την  απόκτηση  στρατιωτικής  εμπειρίας  για  τα  μέλη  της.  Μετά  το  τέλος  του  πολέμου,  θα  μετέβαιναν  στην  Ιρλανδία  όπου  θα  στελέχωναν  τον  επαναστατικό  στρατό  τον  οποίο  σκόπευαν  να  δημιουργήσουν,  εκδιώκοντας  τους  Βρετανούς  από  το  νησί.  Ο  θρυλικός  στρατηγός  Λη  ανησύχησε  από  το  ενδεχόμενο  οι  Ιρλανδοί  του  Κόουμπ να  μην  βάλλουν  εναντίον  των  αδελφών  τους  της  Ιρλανδικής  Ταξιαρχίας  και  έστειλε  αμέσως  ενισχύσεις  στις  οχυρώσεις  τους  για  την  περίπτωση  που  αρνούντο  να  πολεμήσουν.  Όμως  οι  Ιρλανδοί  του  Κόουμπ δεν  ήθελαν  να  χάσουν  την  εμπιστοσύνη  του  «Μπόμπυ» Λη  και  αναγκάσθηκαν  να  πυροβολήσουν,  συμβάλλοντας  στον  αποδεκατισμό  της  Ιρλανδικής  Ταξιαρχίας.

            Στη  συνέχεια  η  ταξιαρχία  πολέμησε  στο  Τσάνσελορσβιλ,  στο  Γκέτυσμπεργκ  και  στις  άλλες  μάχες  που  έδωσε  η  Στρατιά  του  Ποτόμακ,  πάντοτε  διακρινόμενη  και  προσφέροντας  βαρύ  φόρο  αίματος.  Το  διάδοχο  της  εξίσου  φημισμένο  69ο  Σύνταγμα  πεζικού  πολέμησε  σε  όλους  σχεδόν  τους  πολέμους  των  ΗΠΑ  από  το  1865  έως  σήμερα,  πετυχαίνοντας  νέες  διακρίσεις.  Στις  ημέρες  μας,  το  69ο  Σύνταγμα  έδρασε  με  επιτυχία  στο  Ιράκ  από  το  2004  κ.ε.,  πολεμώντας  εντός  της  Βαγδάτης  και  κυρίως  στα  περίχωρα  της.

Περικλής  Δεληγιάννης

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ  ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

(1)   Sauers,  Richard  A.:  ENCYCLOPEDIA  OF  THE  AMERICAN  CIVIL  WAR:  A  POLITICAL,  SOCIAL  AND  MILITARY  HISTORY,  W.W.  Norton  &  Company,  2000.

(2)   Wert,  Jeffry  D.:  THE  SWORD  OF  LINCOLN:  THE  ARMY  OF  THE  POTOMAC,  Simon  &  Schuster,  2005.

(3)   Charles,  Roland:  AN  AMERICAN  ILIAD:  THE  STORY  OF  THE  CIVIL  WAR,  Lexington,  2002.

(4)   Foote,  Shelby:  THE  CIVIL  WAR:  A  NARRATIVE,  Random  House,  New  York,  1958.

 Mort Kuntsler's print Raise The Colors the-irish-brigade-at-antietam

Ενας ακόμη κλασσικός πίνακας, του Μορτ Καντσλερ αυτή τη φορά, με θέμα την Ι.Τ. στη μάχη του Αντιταμ.

 –