Sarmatian sword ring pommelssssss

Σαρματικό  ξίφος  με  τη  χαρακτηριστική  δακτυλιοειδή  απόληξη  λαβής.  Από  τη δακτυλιοειδή  απόληξη  μάλλον  διερχόταν  ένας  δερμάτινος  ιμάντας  ο  οποίος  δενόταν  στο  χέρι του  πολεμιστή  και  απέτρεπε  την  πτώση  του  ξίφους  κατά  τη  σύρραξη. 

Δεξιά: ένα spangenhelm, τύπος  κράνους  αγαπητός  στους  Σαρμάτες  αλλά  και  στους Υστερους  Ρωμαίους, καθώς  και  σε  άλλους  λαούς  της  εποχής (Γότθους, Ούννους κτλ)

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ  ΤΟ  ΜΕΡΟΣ  Α΄

Σύμφωνα  με  μερικούς  μελετητές,  η  γένεση  του  Αρθούριου  θρύλου  οφείλεται  στους  Σαρμάτες  μισθοφόρους.  Οι  πολεμιστές  του  Αρθούρου  περιγράφονται  ως  «ιππότες».  Τέτοιοι  ήταν  οι  σιδηρόφρακτοι  Σαρμάτες  ιππείς,  οι  «θεμελιωτές»  της  ευρωπαϊκής  Ιπποσύνης,  σύμφωνα  με  την  επικρατέστερη  άποψη.  Το  βαρύ  σαρματικό  ιππικό  περιελάμβανε  κατάφρακτους  ιππείς,  προστατευμένους,  όπως  και  τα  άλογα  τους,  με  σχεδόν  ολόσωμη  μεταλλική  θωράκιση  (συνήθως  φολιδωτή).  Επίσης  πολεμούσαν  με  βασικό  επιθετικό  όπλο  τη  μακριά  λόγχη,  όπως  οι  μεταγενέστεροι  ιππότες.  Η  γνωστή  μορφή  του  Ευρωπαίου  ιππότη  του  Ύστερου  Μεσαίωνα  δημιουργήθηκε  όταν  οι  Ανατολικοί  Γερμανοί  (Γότθοι,  Βουργουνδοί  και  Βάνδαλοι),  οι  Σουήβοι  Γερμανοί  (Μαρκομάννοι,  Λογγοβάρδοι  και  Κουάδοι)  και  οι  Ρωμαίοι,  υιοθέτησαν  συνολικά  τον  σαρματικό  ιππικό  εξοπλισμό.  Η  εξολόθρευση  του  ρωμαϊκού  στρατού  από  το  γοτθο-σαρματικό  ιππικό  στην  Αδριανούπολη  το  378  μ.Χ.,  εδραίωσε  την  κυριαρχία  του  θωρακισμένου  ιππέα  κατά  τον  Μεσαίωνα.  Οι  Νορμανδοί  της  βόρειας  Γαλλίας, μέρος  της  αριστοκρατίας  των  οποίων  είχε  επίσης  αλανική (σαρματική) καταγωγή,  ήταν  αυτοί  που  διαμόρφωσαν  την  τελική  μορφή  της  Ιπποσύνης.  Στη  Βρετανία,  οι  «ιππότες»  του  Αρθούρου  αποτελούνταν  πιθανώς  από  εκ-κελτισμένους  απόγονους  των  Σαρματών  μισθοφόρων  και  από  Κέλτες  ιππείς  οι  οποίοι  πολεμούσαν  με  τον  σαρματικό  τρόπο.  Οι  Ιάζυγες  του  Βρεμετέννακου  αναφέρονται  και  στις  αρχές  του  5ου  αι.  ως  «το  στράτευμα  των  Σαρματών  βετεράνων».  Πιθανώς  επιβίωσαν  έως  τότε  ως  εθνική  οντότητα,  έχοντας  εγκαταλείψει  την  ιρανική  γλώσσα  τους  υπέρ  της  λατινικής  όπως  και  όλοι  οι  Σαρμάτες  της  Βρετανίας  και  της  Ρωμαϊκής  Ευρώπης.  Επίσης,  θεωρείται  βέβαιο  ότι  στη  Βρετανία  εγκαταστάθηκαν  ως  μισθοφόροι  πολλοί  Αλανοί,  οι  οποίοι  αποτελούσαν  την  ισχυρότερη  σαρματική  φυλή.  Οι  ειδικοί  στην  ονοματολογία  έχουν  υποθέσει  ότι  το  σύγχρονο  βρετανικό  ανθρωπωνύμιο  Άλαν  (Alan)  καθώς  και  το  γαλλικό  ή  γενικά  νεολατινικό  Αλαίν  (Alain,  Alen)  προέρχεται  από  τους  Αλανούς.  Όταν  τα  μέλη  αυτού  του  λαού  εγκαταστάθηκαν  μαζικά  στη  δυτική  Ευρώπη  και  αφομοιώθηκαν  από  τους  εντόπιους,  μετέτρεψαν  το  εθνωνύμιο  τους  σε  ανθρωπωνύμιο:  Alanus  στη  λατινική  γλώσσα.  Συμπαγείς  ομάδες  Αλανών  εγκαταστάθηκαν  ως  τοπικές  αριστοκρατίες  στη  βορειοανατολική  Ισπανία,  στη  βόρεια  Αφρική,  στη  βόρεια  Γαλλία  (περιοχή  Αλεν-σόν,  Alencon),  κ.ά.

Οι  Νορμανδοί  υιοθέτησαν  πλήρως,  κατά  τον  10ο  αιώνα,  την  πολεμική  τέχνη  του  σιδηρόφρακτου  ιππότη  από  τους  τοπικούς  ιππείς  της  βόρειας  Γαλλίας.  Οι  τελευταίοι  την  είχαν  παραλάβει  από  τους  Αλανούς  νομάδες  που  είχαν  εγκατασταθεί  αιώνες  πριν  στην  περιοχή  και  ήταν  εν  μέρει  πρόγονοι  τους.    Η  μάχη  του  Χέιστινγκς  (1066),  η  οποία  εξασφάλισε  τη  νορμανδική  κατάκτηση  της  Αγγλίας,  κρίθηκε  από  την  πανάρχαια  νομαδική  τακτική  της  προσποιητής  υποχώρησης,  εκτελεσμένη  από  την  αριστερή  πτέρυγα  του  νορμανδικού  ιππικού.  Η  τελευταία  στελεχωνόταν  από  Βρετόνους  Κέλτες,  οι  οποίοι  είχαν  μερικώς  αλανική  καταγωγή.  Διοικητής  του  αριστερού  κέρατος  ήταν  ο  κόμης  της  Βρετάνης,  ο  Ερυθρός  Αλανός  (Alan  the  Red,  «κοκκινομάλλης»),  όνομα  χαρακτηριστικό  της  προέλευσης  του.  Σχετικά  με  τον  αναφερόμενο  κόμη,  πρέπει  να  παρατηρηθεί  ότι  οι  κινεζικές  και  οι  ευρωπαϊκές  πηγές  περιγράφουν  τους  Αλανούς  της  κεντροασιατικής  κοιτίδας  τους,  ως  έχοντες  σε  μεγάλο  ποσοστό  ξανθά  ή  κόκκινα  μαλλιά.  Ωστόσο  και  οι  Κέλτες  έχουν  συχνά  κόκκινα  μαλλιά  και  για  την  ακρίβεια  έχουν  το  μεγαλύτερο  ποσοστό  κοκκινομάλληδων  στην  Ευρώπη.

draconarius

Αναπαράσταση  Υστερου  Ρωμαίου  λαβαροφόρου   ιππέα  από  τον  Βρετανικο Σύλλογο  μελέτης  της  Υστερορωμαϊκής  περιόδου Comitatus .  Φέρει  το  λάβαρο  του  δράκου το  οποίο  ο  Υστερος  Ρωμαϊκός  στρατός  κληροδότησε  στον  Ρωμαιο-βρετανικό  του  Αρθούρου,  ο  οποίος  αποτελούσε  εξάλλου  απευθείας  συνέχεια  του. Το  λάβαρο  του  δράκου  αποτελούσε  σαρματικό  λάβαρο,  που  υιοθετήθηκε  από  την  Κίνα  έως  τη  Ρωμαϊκή  αυτοκρατορία.  

Το  λάβαρο  του  δράκου  που  χρησιμοποιούσε  ο  στρατός  του  Αρθούρου,  αποτελούσε  σακικό-σαρματικό  σύμβολο,  που  υιοθετήθηκε  από  την  Κίνα  έως  τη  Ρωμαϊκή  αυτοκρατορία  και  τη  Βαρβαρική  Ευρώπη.  Οι  Σαρμάτες  ιππείς  έφεραν  ως  «εθνικό»  τους  λάβαρο  τον  Δράκο,  κατασκευασμένο  ως  ανεμόσακος  προσαρμοσμένος  σε  ξύλινο  στέλεχος.  Ο  δράκος  είχε  μεταλλική  κεφαλή  και  κόκκινο  υφασμάτινο  σώμα,  το  οποίο  διογκωνόταν  όταν  ο  άνεμος  εισερχόταν  σε  αυτό  μέσα  από  τα  σαγόνια  του  (το  οποίο  συνέβαινε  κατά  τον  καλπασμό).  Το  λάβαρο,  ο  οπλισμός  και  η  θωράκιση  των  Σαρματών  και  των  αλόγων  τους  ομοιάζουν  εκπληκτικά  με  μερικά  από  τα  χαρακτηριστικότερα  στοιχεία  των  αναφορών  για  τον  Αρθούρο  και  τους  ιππότες  του.  Οι  Ρωμαιο-βρετανοί  υιοθέτησαν  τα  προαναφερόμενα  σαρματικά  πολεμικά  αντικείμενα  από  τον  Υστερο  Ρωμαϊκό  Στρατό,  ο  οποίος  όμως,  τα  είχε  παραλάβει  επίσης  από  τους  Σαρμάτες.

Σαρματικής  προέλευσης  είναι  και  το  προσωνύμιο-επώνυμο  «Πεντράγκον»  (Pendragon)  του  Ούθερ,  πατέρα  του  Αρθούρου  κατά  τον  θρύλο,  το  οποίο  κληρονόμησε  και  ο  δεύτερος.  Η  λέξη  «Πεντράγκον»  αναλύεται  στη  βρυθονική  κελτική  ως  «ap-(en)-dragon»  και  σημαίνει  «Γιος  του  Δράκου»,  παραπέμποντας  στο  σαρματικό  λάβαρο.  Στην  ουσία  σήμαινε  «αυτός  που  μάχεται  υπό  το  λάβαρο  του  δράκου»,  ήτοι  μια  νοσταλγική  βρετανική  ανάμνηση  του  σαρματικού  ιππικού,  το  οποίο  προστάτευε  παλαιότερα  το  νησί  από  τους  επιδρομείς.  Γενικά  το  σύμβολο  του  δράκου  έχει  σημαντικό  ρόλο  στον  Αρθούριο  θρύλο.  Το  όνομα  του  Λάνσελοτ,  ιππότη  του  Αρθούρου  προερχόμενου  από  τη  Γαλατία,  έχει  αναλυθεί  ως  «Alan-s-Lot»  που  σημαίνει  «Αλανός  του  Λοτ»  (ποταμού  της  Γαλατίας).  Η  πλειοψηφία  των  φίλων  ή  των  εχθρών  του  Αρθούρου  (Μέρλιν,  Μοργκάν,  Μπορς,  Μόρντρεντ  κ.ά.)  έχει  ανθρωπωνύμια  κελτικής  ετυμολογίας,  π.χ.  το  όνομα  της  Μοργκάνα  αποτελεί  το  θηλυκό  αντίστοιχο  του  Μοργκός,  ενός  αρχαίου  Κέλτη  θεού-μάγου.  Ειδικά  όμως  για  τα  ανθρωπωνύμια  «Πάρσιφαλ»  και  «Μπάλιν»  (σύντροφοι  του  Αρθούρου)  έχουν  προταθεί  ικανοποιητικές  ιρανικές  ετυμολογίες.  Η  γλώσσα  των  Σαρματών  ήταν  ιρανική.  Ειδικά  στην  προσωπική  ονομασία  «Μπάλιν»  έχουμε  πιθανώς  μια  φωνητική  παραφθορά  του  εθνωνυμίου  των  Αλανών (Μπ-Αλαν).

Οι  υποστηρικτές  της  «σαρματικής  άποψης»  για  την  προέλευση  του  επικού  κύκλου  του  Αρθούρου,  αποδίδουν  τις  καταβολές  του  σε  ένα  απώτερο  έπος  των  Σαρματών,  το  οποίο  «μετεμφύτευσαν»  στη  Βρετανία.  Κρίνοντας  από  τους  νομάδες  των  μεσαιωνικών  και  των  νεοτέρων  χρόνων,  θεωρείται  βέβαιο  ότι  οι  Σκύθες,  οι  Σαρμάτες,  οι  Ούννοι  και  άλλοι  νομαδικοί  λαοί,  διέθεταν  μια  πολύ  ανεπτυγμένη  επική  παράδοση.  Τα  μεγάλα  δυτικοευρωπαϊκά  έπη,  οι  επικοί  κύκλοι  Νιμπελούνγκεν  (Nibelungen),  Ντήτριχ  (Dietrich)  και  Αρθούρου,  συντέθηκαν  με  πρότυπο  ήρωες  οι  οποίοι  έζησαν  κατά  τον  5ο  αιώνα  μ.Χ.,  ακριβώς  την  περίοδο  της  μεγάλης  διασποράς  των  σαρματικών  και  ουννο-σαρματικών  φύλων  στη  δυτική  Ευρώπη.  Από  την  ίδια  νομαδική  επική  πηγή  προέρχονται  πιθανώς  το  γερμανικό  επικό  ποίημα  «Βαλθάριους»  (Waltharious),  το  αγγλικό  «Πάρσιφαλ»  (Parzival)  και  το  αγγλογαλλικό  «σερ  Μπάλιν»  (Sir  Balin).  Οι  δύο  τελευταίοι  ήρωες  είχαν  αρχικά  δικά  τους  αυτοτελή  έπη,  τα  οποία  εντάχθηκαν  μαζί  με  τους  ήρωες  τους  στον  κύκλο  του  Αρθούρου.  Το  ίδιο  ισχύει  και  για  άλλους  ήρωες  ή  ιππότες  του  ίδιου  κύκλου,  οι  οποίοι  προέρχονται  από  τα  έπη  άλλων  λαών.  Για  παράδειγμα,  η  μορφή  του  Τριστάνου,  ιππότη  του  Αρθούρου,  προέρχεται  από  την  ενσωμάτωση  του  έπους  του  Πίκτου  Ντούνσταν  (Dunstan)  στον  Αρθούριο  κύκλο.  Ο  Ντούνσταν  ήταν  ιστορικό  πρόσωπο,  ήρωας  των  Πίκτων  της  Καληδονίας,  ο  οποίος  απέκρουσε  προσωρινά  τους  Σκώτους  της  Ιρλανδίας  που  είχαν  εισβάλει  στη  χώρα  του.  Αποτελούσε  ένα  βόρειο  βρετανικό  «αντίστοιχο»  του  Αρθούρου.  Πρέπει  να  τονισθεί  ότι  ο  Πάρσιφαλ  και  ο  Μπάλιν  είναι  ήρωες  του  Αρθούριου  κύκλου  των  οποίων  τα  ανθρωπωνύμια  έχουν  ιρανική  ετυμολογία,  και  επιπρόσθετα  μια  βρετανική  παράδοση  αναφέρει  ότι  ο  Πάρσιφαλ  ήταν  γιος  του  Λάνσελοτ,  ο  οποίος  έχει  αλανικό  ανθρωπωνύμιο  όπως  είδαμε.

hadrians wall

Το  Τείχος  του  Αδριανού  από  την  Ιρλανδική  έως  τη  Βόρεια  Θάλασσα.

Ο  προαναφερόμενος  ήρωας  Βαλθάριους  περιγράφεται  στο  έπος  του  να  είναι  οπλισμένος  «με  τον  τρόπο  των  Παννονών»,  δηλαδή  με  δύο  ξίφη.  Ο  αρχαιότεροι  πληθυσμοί  της  Παννονίας  ήταν  μικτοί  βορειοϊλλυρικοί,  κελτικοί  και  ιρανικοί  (κιμμερικοί  και  σκυθικοί).  Κατά  τη  Μεγάλη  Μετανάστευση  των  Λαών  η  χώρα  είχε  σαρματική  πλειοψηφία  πληθυσμού.  Είδαμε  ότι  η  Παννονία  αποτελούσε  την  πατρίδα  των  Ιαζύγων  της  Βρετανίας.  Ενδεχομένως  ο  τρόπος  οπλισμού  των  Παννονών  με  δύο  ξίφη  αποτελούσε  σαρματική  συνήθεια.  Πράγματι,  οι  αρχαιολόγοι  ανακαλύπτουν  στους  σαρματικούς  τύμβους  χρυσές  πλάκες  σχεδόν  πάντοτε  σε  ζευγάρια,  οι  οποίες  προέρχονται  από  ξιφοθήκες.  Από  αυτό  το  στοιχείο  θεωρείται  βέβαιο  ότι  ο  Σαρμάτης  πολεμιστής  έφερε  δύο  σπαθιά.  Το  σημαντικό  είναι  ότι  οι  προαναφερόμενοι  ιρανογενείς-σαρματογενείς  Πάρσιφαλ  και  σερ  Μπάλιν  περιγράφονται  επίσης,  να  φέρουν  δύο  ξίφη  ο  κάθενας.  Μετά  τον  θάνατο  του  Μπάλιν,  το  ένα  ξίφος  του  καρφώνεται  σε  ένα  μάρμαρο  από  τον  μάγο  Μέρλιν.  Παρακάτω,  θα  δούμε  ότι  οι  αναφορές  σπαθιών  που  είναι  καρφωμένα  στη  γη  ή  σε  βράχο,  σχετίζονται  άμεσα  με  τη  σαρματική  θρησκεία.

Επιπροσθέτως,  οι  Πάρσιφαλ  και  Μπάλιν  είναι  ήρωες  που  συνδέονται  με  την  αναζήτηση  του  Αγίου  Δισκοπότηρου.  Η  παρουσία  του  Αγίου  Δισκοπότηρου  στον  Αρθούριο  θρύλο  θεωρείται  ότι  σχετίζεται  με  τις  ιερές  χύτρες  και  τους  ιερούς  λέβητες  και  κρατήρες  της  αρχαίας  κελτικής  θρησκείας.  Αυτή  η  εκδοχή  είναι  πολύ  πιθανή.  Εντούτοις,  και  οι  Σκύθες  και  οι  Σάκες  της  Κ.Ασίας  (πρόγονοι  των  Σαρματών)  χρησιμοποιούσαν  όπως  αποδείχτηκε  από  τους  τύμβους  τους,  ειδικούς  τελετουργικούς  κρατήρες  και  λέβητες  προκειμένου  να  καίνε  όπιο  σε  καυτές  πέτρες  κατά  τις  λατρευτικές  τελετές  και  να  εισπνέουν  τον  καπνό  «κραυγάζοντας  από  χαρά»  όπως  περιγράφει  ο  Ηρόδοτος  στην  Ιστορία  του.  Τα  εν  λόγω  ιρανικά-σαρματικά  στοιχεία  σχετικά  με  τους  Πάρσιφαλ  και  Μπάλιν  ενισχύουν  την  πιθανότητα  σαρματικής  προέλευσης  των  επών  τους,  καθώς  και  του  ευρύτερου  θρύλου  του  Αρθούρου  και  των  Ιπποτών  της  Στρογγυλής  Τραπέζης.  Την  ίδια  νομαδική  προέλευση  έχουν  με  βεβαιότητα  το  ουγγρικό  έπος  «Άννα  Μόλναρ»  (Anna  Molnar)  και  το  τουρκικό  «Ταργύν»  (Targhyn).  Μάλιστα  το  όνομα  του  ήρωα  Ταργύν  προέρχεται  από  την  ίδια  ετυμολογική  ρίζα  με  το  προαναφερόμενο  «Πεντράγκον»  του  Αρθούριου  κύκλου.    

Ο  θρύλος  του  Αρθούρου  αναφέρει  την  ύπαρξη  δύο  «μαγικών»  ξιφών.  Το  ένα  ήταν  το  ξίφος  του  Ούθερ,  πατέρα  του  Αρθούρου,  το  οποίο  ήταν  καρφωμένο  σε  έναν  βράχο.  Ο  δεύτερος  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  όταν  το  έσυρε  από  τον  βράχο,  ενώ  οι  άλλοι  υποψήφιοι  για  τον  θρόνο  είχαν  αποτύχει.  Είναι  χαρακτηριστικό  ότι  οι  Σαρμάτες  λάτρευαν  τη  βασική  θεότητα  τους  με  τη  μορφή  σπαθιού  καρφωμένου  στη  γη  ή  σε  βράχο.  Το  δεύτερο  «μαγικό»  ξίφος  του  θρύλου  είναι  το  περίφημο  «Εξκάλιμπερ»  (Excalibur),  το  οποίο  ο  Αρθούρος  παρέλαβε  από  την  «Κυρά  της  Λίμνης».  Το  επεισόδιο  του  Εξκάλιμπερ  είναι  σχεδόν  ταυτόσημο  με  τις  αναφορές  «μαγικών»  σπαθιών  στο  έπος  του  Μπατράτζ  (Batradz),  ήρωα  των  Οσσετών  του  Καυκάσου,  και  στο  επεισόδιο  του  θανάτου  του  Κραμπάτ  (Krabat),  το  οποίο  περιλαμβάνεται  σε  μια  λαϊκή  ιστορία  των  Σόρβων  της  σύγχρονης  Ανατολικής  Γερμανίας.  Ο  μικρός  λαός  των  Οσσετών  αποτελεί  σήμερα  τους  τελευταίους  επιζώντες  Σαρμάτες.  Οι  Οσσέτες,  διαμοιρασμένοι  στα  κράτη  της  Ρωσσικής  Ομοσπονδίας  και  της  Γεωργίας  (Αυτόνομες  Δημοκρατίες  Βόρειας  και  Νότιας  Οσσετίας  αντίστοιχα),  είναι  απόγονοι  Αλανών.  Οι  Σόρβοι,  ένας  λαός  λίγων  δεκάδων  χιλιάδων  που  περιβάλλεται  από  εκατομμύρια  Γερμανών,  είναι  σλαβόφωνοι  αλλά  φέρουν  ένα  σαρματικό  φυλετικό  όνομα.  Οι  Σέρβοι  (Σόρβοι)  και  οι  Χρωβάτες  (Κροάτες)  αποτελούσαν  σαρματικές  φυλές  οι  οποίες  κατέστησαν  οι  ηγετικές  τάξεις  πολυάριθμων  ανοργάνωτων  έως  τότε  Σλάβων,  τους  οποίους  ενέταξαν  στις  φυλετικές  ενώσεις  τους.  Λόγω  της  αριθμητικής  αδυναμίας  τους  έναντι  των  Σλάβων,  εκσλαβίσθηκαν  και  αποτέλεσαν  τους  «πολιτειακούς  προγόνους»  των  σύγχρονων  Σέρβων  και  Κροατών.  Ο  βόρειος  κλάδος  των  Σέρβων  Σαρματών  ζούσε  στην  ευρύτερη  σλαβική  Λουσατία  (σύγχρονη  Ανατολική  Γερμανία),  επικεφαλής  των  Σλάβων  υποτελών  του.  Οι  Γερμανοί  κατέκτησαν  και  εκγερμάνισαν  την  περιοχή  τους  κατά  τον  Ύστερο  Μεσαίωνα,  με  αποτέλεσμα  να  απομείνουν  λίγες  δεκάδες  χιλιάδων  Σόρβοι  (Βόρειοι  Σέρβοι)  τον  20ο  αι.,  (τους  οποίους  το  Ναζιστικό  καθεστώς  προσπάθησε  να  εκγερμανίσει  βίαια).  Οι  Σόρβοι  διατήρησαν  τα  επικά  ποιήματα  της  παλαιάς  σαρματικής  αριστοκρατίας  τους,  ανάμεσα  τους  και  την  ιστορία  του  θανάτου  του  Κραμπάτ.

            Σύμφωνα  με  τον  Τζέφφρυ,  ο  Αρθούρος  αναχαίτισε  την  αγγλοσαξονική  εισβολή.  Ο  Νέννιος  αναφέρει  ότι  το  κατόρθωσε  δίνοντας  δώδεκα  νικηφόρες  μάχες  εναντίον  τους.  Η  αρχαιολογία  επιβεβαιώνει  την  αναχαίτιση  των  βαρβάρων,  οι  οποίοι  δεν  κατέκτησαν  νέα  βρετανικά  εδάφη  για  περισσότερα  από  50  χρόνια.  Επίσης  οι  Γερμανοί  αρχαιολόγοι  διαπίστωσαν  ότι  αρκετοί  απογοητευμένοι  Αγγλοσάξονες  επέστρεψαν  στην  κοιτίδα  τους,  όπου  επανίδρυσαν  τους  οικισμούς  τους.  Ωστόσο,  οι  μάχες  που  έδωσε  ο  Αρθούρος  εντοπίζονται  συχνά  από  τους  μελετητές  σε  τοποθεσίες  που  καλύπτουν  ολόκληρη  τη  βρετανική  έκταση.  Μερικοί  αμφισβητούν  την  εγκυρότητα  της  αναφοράς  του  Νεννίου,  επειδή  θεωρούν  ότι  ο  Αρθούρος  δεν  μπορούσε  να  μετακινεί  τον  στρατό  του  ταχέως,  όπως  ήταν  απαραίτητο,  σε  τόσο  μεγάλες  αποστάσεις.  Οι  εν  λόγω  ερευνητές  σφάλουν.  Θεωρείται  βέβαιο  ότι  το  κύριο  σώμα  κρούσης  του  στρατού  του  αποτελείτο  από  ιππείς.  Το  σαρματο-βρετανικό  ιππικό  του  Αρθούρου  δεν  ήταν  τόσο  βαριά  θωρακισμένο  όσο  το  αρχέγονο  σαρματικό,  επειδή  τα  άλογα  του  ήταν  αθωράκιστα.  Το  σαρματο-βρετανικό  ιππικό  μπορούσε  να  καλύπτει  με  μεγάλη  ταχύτητα  τις  αποστάσεις,  για  να  φθάσει  σε  όποιο  σημείο  της  Βρετανίας  παρουσιάζονταν  αιφνίδια  οι  Γερμανοί,  Ιρλανδοί  ή  Πίκτοι  επιδρομείς,  και  να  τους  σαρώσει.  Εξάλλου,  ο  Αρθούρος  μπορούσε  να  μετακινεί  γρήγορα  και  τους  πεζούς  μαχητές  του,  εκμεταλλευόμενος  το  άριστο  ρωμαϊκό  οδικό  δίκτυο  της  Βρετανίας.  Παρότι  η  ρωμαϊκή  διοίκηση  είχε  αποχωρήσει,  οι  οδοί  παρέμεναν  σε  καλή  κατάσταση  και  αποτελούσαν  σημαντικό  πλεονέκτημα  των  Βρετανών  έναντι  των  Αγγλοσαξόνων,  επειδή  οι  πρώτοι  γνώριζαν  καλά  το  οδικό  δίκτυο.  Αυτό  τους  έδινε  προβάδισμα  και  μπορούσαν  να  στήνουν  ενέδρες  στους  εισβολείς.

Romano-brit

Ρωμαιο-βρετανοί  (αριστερά)  αντιμετωπίζουν  Αγγλοσάξονες  στην  παρούσα  αναπαράσταση  από  τον  Ιστορικό  Σύλλογο  Britannia.

Ο  Αρθούρος,  εγκαταλειμμένος  από  πολλούς  Βρετανούς  πολέμαρχους  οι  οποίοι  φθόνησαν  τη  δύναμη  του,  σκοτώθηκε  σύμφωνα  με  την  παράδοση  στη  μάχη  του  Κάμλαν  (Camlann,  537  ή  539  μ.Χ.).  Σύντομα,  οι  Κέλτες  αντιμετώπισαν  νέα  δεινά.  Ο  νέος  λοιμός  πανώλης  που  είχε  εμφανισθεί  στην  Μεσόγειο  περί  το  542  και  εξόντωσε  σχεδόν  τον  μισό  πληθυσμό  της  Κωνσταντινούπολης,  έφθασε  στο  νησί  τους  μέσω  των  θαλασσίων  εμπορικών  σχέσεων.  Οι  Κέλτες  είχαν  περισσότερα  θύματα  από  τους  Αγγλοσάξονες,  επειδή  είχαν  εμπορικές  συναλλαγές  με  τις  μεσογειακές  χώρες.  Αντίθετα,  δεν  είχαν  επαφές  με  τους  εισβολείς  που  έτσι  δεν  εκτέθηκαν  σοβαρά  στη  μόλυνση.  Η  βρετανική  αντίσταση  έναντι  των  βαρβάρων  εξασθένησε  λόγω  του  θανάτου  του  Αρθούρου  και  του  λοιμού.  Έναν  αιώνα  αργότερα,  οι  προελαύνοντες  Σάξονες  είχαν  κατακτήσει  σχεδόν  ολόκληρη  την  επικράτεια  της  σύγχρονης  Αγγλίας  (εκτός  από  την  Κορνουάλλη  και  την  Κουμβρία, σύγχρονη  Κάμπερλαντ).

Είναι  δύσκολο  να  εξακριβωθεί  η  σχέση  μεταξύ  των  Σαρματών  της  Βρετανίας  και  του  Αρθούριου  θρύλου.  Είναι  πολύ  πιθανό  ότι  οι  μεσαιωνικοί  Βρετανοί  προσέδωσαν  θρυλικές  διαστάσεις  στη  δράση  των  απογόνων  των  Σαρματών  ιππέων  που  υπεράσπιζαν  επί  τρεις  αιώνες  τη  χώρα  τους,  και  με  αυτόν  τον  τρόπο  να  γεννήθηκε  ο  θρύλος  του  Αρθούρου.  Ο  τελευταίος  δεν  ήταν  Σαρμάτης  αλλά  ίσως  ήταν  απόγονος  του  Ρωμαίου  αξιωματικού  Αρτόριου  Κάστου  ή  φορέας  του  ονόματος  του  ως  τίτλου.  Η  δράση  των  Σαρματών  θα  έμεινε  θρυλική  λόγω  του  τρόπου  πολέμου  τους,  ο  οποίος  διέφερε  ριζικά  από  τη  βρετανική  πολεμική  τέχνη  της  εποχής  (κυρίως  ως  προς  τη  δύναμη  κρούσης  και  την  ταχύτητα  του),  καθώς  και  λόγω  των  εντυπωσιακών  αποτελεσμάτων  του  εις  βάρος  των  βαρβάρων.  Εξάλλου,  για  αυτές  τις  ποιότητες  προσελάμβανε  η  Αυτοκρατορία  τους  Σαρμάτες  μισθοφόρους.  Σε  κάθε  περίπτωση,  το  βέβαιο  είναι  πως  οι  Σαρμάτες  και  οι  απόγονοι  τους  διαδραμάτισαν  σημαντικότατο  ρόλο  στην  άμυνα  της Ρωμαϊκής  και  Μεταρωμαϊκής  Βρετανίας.

 Περικλής    Δεληγιάννης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Nennius:  HISTORIA  BRITONNUM  (trnsl.),  London.
  2. Gildas:  “THE  RUIN  OF  BRITAIN”  AND  OTHER  WORKS,  Edited  and  translated  by  M.Winterbottom,  London,  1978.
  3. Αρριανός: ΕΚΤΑΞΙΣ  ΚΑΤΑ  ΑΛΑΝΩΝ.
  4. Geoffrey  Ashe:  THE  DISCOVERY  OF  KING  ARTHUR,  London,  1995
  5. J. Harmatta:  STUDIES  ON  THE  HISTORY  AND  LANGUAGE  OF  THE  SARMATIANS,  Szeged,  1970.
  6. Tadeusz  Sulimirski:  THE  SARMATIANS,  London,  1970.