turkey-map

Παρακολουθώντας  τις  πρόσφατες  αιματηρές  ταραχές  στην  Τουρκία  (Ιούνιος  2013),  βρεθήκαμε  ουσιαστικά  πάλι  «στο  ίδιο  έργο  θεατές»  ως  προς  το  τι  συμβαίνει  στη  γειτονική  χώρα  εδώ  και  δεκαετίες.  Οι  Κεμαλικοί  εναντίον  των  νοσταλγών  του  σουλτανικού  Οθωμανισμού  (και  αντίστροφα).  Το  παλαιό  κοσμικό  κράτος  που  έχει  συρρικνωθεί,  εναντίον  των  θρησκειοκεντρικών  (και  αντίστροφα).  Οι  «Ευρωτουρκοι»  εναντίον  των  «Ισλαμοτουρκων»  (και  αντίστροφα).  Το  ‘βαθύ  κράτος’  των  στρατιωτικών  που  έχει  ξεδοντιαστεί  εναντίον  των  Ερντογανιστών  που  το  ξεδόντιασε  (και  αντίστροφα).  Κ.ο.κ.

            Ηδη  αρκετές  αναλύσεις  έχουν  κατακλύσει  το  διαδίκτυο  στην  ελληνική,  στην  αγγλική  και  σε  άλλες  γλώσσες,  λαμβάνοντας  υπόψη  πλήθος  παραγόντων  και  παραμέτρων,  πολιτικών,  κοινωνικών,  ιστορικών,  θρησκευτικών  και  άλλων.  Ομως  παρατηρούμε  ότι  και  πάλι  ο  εθνολογικός  παράγοντας  τον  οποίο  θεωρώ  καίριο,  απουσιάζει  σχεδόν  τελείως  από  αυτές  τις  αναλύσεις.

Αρκεί  να  παρατηρηθεί  ότι  οι  ως  επί  το  πλείστον  φιλοκεμαλικοί,  υποστηρικτές  του  κοσμικού  κράτους  και  με  ευρωπαϊκό  προσανατολισμό  Τούρκοι  οι  οποίοι  έχουν  εξεγερθεί  εναντίον  της  κυβέρνησης  Ερντογάν,  κινητοποιούνται  κυρίως  στην  Κωνσταντινούπολη  και  στις  μεγάλες  τουρκικές  πόλεις  της  Δυτικής  Μικράς  Ασίας  (Σμύρνη,  Προύσα,  Εσκή  Σεχίρ,  Αττάλεια  και  λίγες  ακόμη)  όπως  και  στην  πρωτεύουσα  Αγκυρα,  η  οποία  έχει  πληθυσμό  με  καταγωγή  από  όλη  την  Τουρκία.

Δηλαδή  κινητοποιούνται  ειδικά  σε  περιοχές  όπου  επικρατεί  ο  τύπος  του  «Μπεγιάζ  Τουρκ»  (Beyaz  Turk),  δηλαδή  ο  «Λευκός  Τούρκος»,  όπως  αποκαλείται  χαρακτηριστικά  από  τους  ομοεθνείς  του  της  μικρασιατικής  ενδοχώρας,  οι  οποίοι  λίγο  διαφέρουν  από  τους  Ιρανούς  και  Άραβες  γείτονες  τους.  Πρόκειται  για  τον  τύπο  ο  οποίος  έχει  Μεσογειακή  όψη  (σε  αντίθεση  με  τη  Μεσανατολική  όψη  του  κύριου  όγκου  του  τουρκικού  πληθυσμού  ο  οποίος  κατοικεί  στην  κεντρική  και  ανατολική  Μικρά  Ασία  και  έχει  στηρίξει  εκλογικά  τον  Ρετζίπ  Ταγίπ  Ερντογάν),  είναι  κυρίως  Βυζαντινογενής  και  Τουρανογενής  (σε  αντίθεση  με  τους  κυρίως  Ουραρτικούς  γηγενείς  Μεσανατολίτες  του  ‘άλλου  στρατόπεδου’),  έχει  περισσότερο  ευρωπαϊκό  προσανατολισμό,  δεν  είναι  και  τόσο  δογματικός  ως  προς  τη  θρησκεία  του  και  είναι  περισσότερο  ανοικτός  σε  κοινωνικοοικονομικούς  νεωτερισμούς.  Αντίθετα  ο  Μεσανατολίτης  Τούρκος  είναι  κυρίως  συντηρητικός  και  έχει  περισσότερο  ισλαμικό  προσανατολισμό.  Ειδικά  μερικές  ομάδες  του  συγκεκριμένου  τύπου,  όπως  οι  πολυάριθμοι  και  δυναμικοί  Αλεβίτες  ή  Αλαουίτες,  οι  παλαιότερα  αποκαλούμενοι  Κιζιλμπάσηδες,  Κιζίλ  Μπας  ή  «Ερυθροκέφαλοι»,  οι  οποίοι  θεωρούνται  μουσουλμάνοι  του  σιιτικού  κλάδου  (και  συνιστούν  το  20-25  %  του  συνολικού  πληθυσμού),  βρίσκονται  σε  ακόμη  οξύτερη  αντίθεση  με  το  «κατεστημένο  της  Κωνσταντινούπολης  (και  Δυτ.  Μ.Ασίας)»  όπως  το  βλέπουν  οι  ίδιοι.  Ωστόσο  πρέπει  να  τονισθεί  ότι  οι  αναφερόμενες  επισημάνσεις  δεν  έχουν  απόλυτο  χαρακτήρα,  αλλά  αφορούν  γενικά  πλαίσια  συνταύτισης  εθνολογικής  προέλευσης,  νοοτροπίας,  κοσμοθεωρίας,  πολιτικών  και  κοινωνικών  απόψεων.

asdfg

Είναι  χαρακτηριστικό  ότι  οι  ταραχές  στις  μεγάλες  πόλεις  της  κεντρικής  και  ανατολικής  Μικράς  Ασίας  όπου  ο  Μεσανατολίτης  Τούρκος  κυριαρχεί  (Μερσίνα,  Αδανα,  Ικόνιο,  Τραπεζούντα,  Σεβάστεια,  Καισαρεία,  Γκαζιαντέπ,  Ερζερούμ,  Ντιγιαρμπακίρ,  Μαλάτυα/Μελιτηνη    κ.α.)  ήταν  είτε  περιορισμένες,  είτε  ανύπαρκτες.

            Οι  δύο  συγκεκριμένοι  πληθυσμοί,  οι  «δύο  Τουρκίες»  όπως  έχουν  αποκληθεί,  παρά  τη  μερική  συγχώνευση  τους  στο  σύγχρονο  τουρκικό  εθνολογικό  «χωνευτήριο»,  έχουν  διαφορετικές  εθνοφυλετικές  καταβολές  όπως  σημειώθηκε  επιγραμματικά  ανωτέρω,  τις  οποίες  δεν  μπορώ  να  αναλύσω  στη  μικρή  έκταση  του  παρόντος  άρθρου  (έχουν  ήδη  αναλυθεί  σε  σχετική  μελέτη  μου  για  τις  σχέσεις  Βυζαντινής  Αυτοκρατορίας  και  Ισλάμ).  Αυτές  οι  καταβολές  οι  οποίες  συνοδεύονται  και  από  τις  επακόλουθες  διαφορές  στην  ιδιοσυγκρασία,  νοοτροπία  και  κοσμοθεωρία,  ευθύνονται  κατά  την  άποψη  μου,  σε  καίριο  βαθμό  για  τη  διαρκή  αντιπαράθεση  ανάμεσα  στις  «δύο  Τουρκίες»  η  οποία  έφθασε  σε  ένα  ακόμη  αποκορύφωμα  επικίνδυνης  όξυνσης  με  τις  αιματηρές  ταραχές  του  Ιουνίου  2013.  Οσο  για  την  «Τρίτη  Τουρκία»  δηλαδή  τους  πολυάριθμους  Κούρδους  της  Υπερευφράτιας  αλλά  και  Εντός  του  Ευφράτη  περιοχής,  και  τους  Αραβες  της  Κιλικίας,  για  την  ώρα  τηρεί  στάση  αναμονής …

Περικλής  Δεληγιάννης