THE BATTLE OF THE RIVER THATIS – PART II Scythians, Sarmatians and Greeks struggling in the Cimmerian Bosporus


By  Periklis    Deligiannis9a

Map  of  the  three  main  phases  of  the  battle  of    river  Thatis  (copyright:  Osprey  publishing). 

Corrections  in  the  map  according  to  my  point  of  wiew:  Thataeans=  Siraces.  Eumeles=  Eumelos.  The  name  of  Meniskos,  commander  of  the  Greeks  and  Thracians,    should  be  added.  Following  Alan  Webster,  most  of  Eumelos’  troops  were  cavalrymen.  And  In  my  point  of  view,  Satyrus’  left  wing  was  comprised  overwhelmingly  of  light  infantry.



Satyros’  Scythian  army  invaded  the  Thataean/Siracian  territory  supported  by  many  wagons  with  food  and  supplies,  in  order  not  to  face  supply  problems  in  the  hostile  country.  When  they  reached  river  Thatis,  they  found  the  enemy  army  waiting  for  them  on  the  opposite  river  bank.  Satyros  decided  to  cross  the  river  despite  the  threat  by  the  deployed  Siraces.  It  seems,  paradoxically,  that  the  later  did  not  prevent  the  enemy  crossing.  Aripharnes  possibly  wanted  to  fight  the  decisive  battle  at  his  own  territory  and  did  not  attack  the  Scythian  army  during  the  crossing  of  Thatis,  a  move  that  would  bring  perhaps  the  retreat  of  Satyros’  army.  Besides,  Aripharnes  did  not  wish  the  presence  of  a  numerous  enemy  army  for  a  long  time  at  his  territory  (covering  both  of  the  riverbanks  of  Thatis),  that  would  pillage  and  destroy  the  Siracian  lands.  Thus  he  was  aiming  at  a  decisive  battle  and  that  is  why  he  did  not  block  the  crossing.

The  Scythian  army  established  a  fortified  camp  with  its  wagons  near  the  riverbank  of  Thatis,  and  quickly  lined  up  for  battle  in  front  of  the  camp.  Satyros  placed  the  Greek  hoplites  under  Meniskos  (commander  of  the  mercenaries)  at  the  right  wing  of  his  army,  supported  at  the  top  of  the  wing  by  the  Thracian  peltasts.  According  to  the  ancient  sources,  in  the  left  wing  he  arrayed  Scythian  cavalry  and  infantry.  According  to  the  process  of  the  battle,  it  is  most  probable  that  he  placed  there  only  some  Scythian  horsemen  and  cavalrymen  (probably  a  few)  and  a  great  number  of  light  infantry.  In  the  center  of  his  battle  line,  Satyros  placed  Scythian  cavalry  and  infantry  as  well,  but  is  seems  that  in  this  case  the  cavalrymen  were  more  numerous  than  the  infantrymen.  He  also  took  his  place  in  the  center,  commanding  the  bulk  of  the  Scythian  armored  cavalry.

The  composition  of  the  Siracian/Thataean  order  of  battle  is  not  known,  but  the  ancient  quotations  on  the  process  of  the  battle,  provide  enough  data  on  this  composition.  Eumelos  assumed  command  of  the  left  wing,  against  the  Greeks  and  Thracians,  apparently  because  as  a  Bosporan,  he  knew  very  well  their  tactics.  As  it  will  be  discussed  below,  he  rather  commanded  numerous  Sarmatian  cavalrymen,  many  of  whom  would  have  been  elite  troops  (armored  etc.),  in  order  to  ensure  the  disruption  of  the  hoplite  phalanx  and  the  peltasts  that  supported  and  protected  it.  Eumelos  would  also  command  his  few  Bosporan  supporters  (probably  exclusively  cavalry).    Aripharnes  took  his  place  in  the  center  of  his  army,  commanding  Siracian/Sarmatian  cavalry  and  infantry.  It  is  certain  that  Aripharnes’  cavalry  in  the  center,  included  many  elite  cavalrymen  (the  king’s  bodyguard).  The  Siracian  right  wing  included  the  rest  of  the  cavalry  and  light  infantry,  but  it  seems  that  the  infantrymen  there,  were  overwhelmingly  more  numerous  than  the  cavalrymen.



THE BATTLE OF THE RIVER THATIS – PART I Scythians, Sarmatians and Greeks struggling in the Cimmerian Bosporus


By  Periklis    DeligiannisCimmerian  Bosporus
Map  of  the  Kingdom  of  Cimmerian  Bosporus  with  the  stages  of  its  expansion.  The  Scythians  and  the  Siraces  are  noted  in  the  map.  River  Thatis  was  a  tributary  of    the  river  Hypanis  (Kouban).

The  Kingdom  of  Cimmerian  Bosporus  was  founded  in  438  BC  when  Spartocus,  a  Hellenized  Thracian,  had  established  himself  as  a  tyrant  in  the  Greek  colony  of  Panticapaeum  (modern  Kerch  in  Crimea).  Panticapaeum  was  a  colony  of  Miletus  in  Ionia  (Asia  Minor),  and  the  most  powerful  of  the  Ionic  (Greek)  colonies  in  the  northern  shore  of  the  Black  Sea.  Most  of  these  cities  were  colonies  of  Ionic  Miletus,  and  they  were  founded  mostly  in  the  peninsulas  of  Crimea  and  Phanagoria  (modern  Taman).  Spartocus’  Hellenized  successors,  Satyrus  (his  son,  431-389  BC)  and  Leucon  (his  grandson,  389-349),  conquered  many  of  the  nearby  cities,  reducing  sharply  the  Athenian  military  and  political  influence  in  the  area.  Most  of  the  Greek  cities  of  the  Northern  shore  of  the  Black  Sea  were  Athenian  protectorates  until  then,  with  the  exceptions  of  Chersonesus  (a  Doric  colony  of  Heraclea)  and  Olbia.  Satyrus  annexed  the  cities  Nymphaeon  (an  Athenian  military  colony)  and  Kimmerikon  (Cimmerikon),  but  Leucon  was  the  one  who  made  the  Hegemony  of  Panticapeum  a  real  kingdom:  the  kingdom  of  the  Cimmerian  Bosporus.

“Cimmerian    Bosporus”  was  the  Greek  name  for  the  modern  straits  between  the  peninsulas  of  Crimea  and  Taman.  Leucon  annexed  the  Greek  cities  Theodosia  (modern  Feodosiya),  Hermonassa,  Phanagoria,  Gorgippia,  Parthenion,  Athenaeon  (an  Athenian  military  colony),  Myrmenkion  etc.  The  same  tyrant/king  subjucated  also  the  native  Sindians  and  the  native  as  well  Maeotic  tribes  (Dandarii,  Psessae,  Toretae,  Heniochi  et  al.).  Paerisades  I  (348-310  BC),  Leucon’s  successor,  extended  furthermore  the  Bosporan  rule.  During  his  reign,  the  kingdom  of  Cimmerian  Bosporus  covered  an  area  of  about  30-35,000  sq.  Km.  Athens  had  no  other  option  but  to  abandon  her  rights  in  the  area.  The  Spartocid  dynasty  recognized  only  some  commercial  rights  to  the  Athenians.





Ελληνες αγωνιστές


Όταν οι επαναστάτες έμαθαν ότι ο εχθρός πλησίαζε, ο Ανδρούτσος πρότεινε νέο σχέδιο μάχης με το οποίο οι άλλοι οπλαρχηγοί συμφώνησαν. Το πρωί της επόμενης ημέρας (8 Μαΐου), οι ελληνικές δυνάμεις (1.000-1.500 πολεμιστές) διαιρέθηκαν σε τρία μέρη. Ένα τμήμα τους με επικεφαλής τον Πανουργιά και τον Δυοβουνιώτη κατέλαβε τα υψώματα του Χλωμού, στα αριστερά του δρόμου απ’ όπου θα περνούσε ο εχθρός. Το δεύτερο τμήμα τους, υπό τους Χρήστο Κοσμά και Κατσικογιάννη, εγκαταστάθηκε στα δεξιά του, στα υψώματα της βρύσης «Σού Τζίκα». Το τρίτο και επίλεκτο σώμα με επικεφαλής τον Οδυσσέα, αποτελούμενο από άνδρες που θα τον ακολουθούσαν αυτόβουλα, θα κλεινόταν στο Χάνι της Γραβιάς. Μάλιστα ο Ανδρούτσος, προκειμένου να εμψυχώσει όσους θα τον ακολουθούσαν, φώναξε στους πολεμιστές: «Αί ορέ παιδιά, όποιος θέλει ν’ ακολουθήση, ας πιαστή στον χορό!». Ο Οδυσσέας έσυρε τον τσάμικο και ύψωσε το μαντήλι του. Ο Γκούρας πιάστηκε πρώτος από το μαντήλι και ακολούθησαν ο Παπαντρέας, ο Κομνάς Τράκας, ο Αγγελής Γοβγίνας από την Εύβοια, οι Καπογιωργαίοι, ο Ζαφείρης από τα Επτάνησα και ο Μουσταφά, ένας Τουρκαλβανός «βλάμης» (αδερφικός φίλος) του Ανδρούτσου. Συνολικά 120 άνδρες έσυραν τον χορό και κλείσθηκαν στο Χάνι. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο αμπάρωσαν τις θύρες του, σφράγισαν όποια ανοίγματα και άνοιξαν πολεμίστρες. Σε λίγο οι Τούρκοι διέβησαν το ποτάμι της Γραβιάς και αντιλήφθηκαν τους Έλληνες οι οποίοι ήταν ακροβολισμένοι στο Χλωμο και στη βρύση Σού Τζίκα. Αφού προσευχήθηκαν για τη νίκη, ο Ομέρ Βρυώνης έστειλε δύο ισχυρά σώματα για να διενεργήσουν υπερκέραση των δύο ελληνικών πτερύγων. Οι άνδρες των πτερύγων ήταν ολιγάριθμοι συγκριτικά με τους Τουρκαλβανούς και οι περισσότεροι ήταν εξοπλισμένοι μόνο με σφενδόνες και μαχαίρια, μη διαθέτοντας πυροβόλα όπλα όπως οι εχθροί. Πυροβόλα έφεραν εξολοκλήρου μόνο οι αγωνιστές που είχαν κλεισθεί στο Χάνι. Μοιραία, οι άνδρες του Πανουργιά και του Δυοβουνιώτη δεν άντεξαν το βάρος της εχθρικής επίθεσης και υποχώρησαν. Σε λίγο τους ακολούθησαν και οι πολεμιστές του Κοσμά και του Κατσικογιάννη. Οι ελληνικές πτέρυγες διαλύθηκαν και οι άνδρες τους κατέφυγαν στα ορεινά, όμως το ηθικό των αγωνιστών στο Χάνι δεν κάμφθηκε επειδή γνώριζαν ότι αυτή θα ήταν η πιθανότερη εξέλιξη.

Συνεχιστε την αναγνωση


Leave a comment


Οδυσσέας Ανδρούτσος.

Κατά τον πόλεμο της σουλτανικής εξουσίας εναντίον του Αλή Πασά (λίγο πριν την Ελληνική Επανάσταση), ο Οδυσσέας Ανδρούτσος μετέβη από τη Στερεά Ελλάδα στα Ιωάννινα για να τον ενισχύσει, αφήνοντας τον Αθανάσιο Διάκο ως τοποτηρητή στην οπλαρχηγία του (αρματολίκι). Ο Οδυσσέας έμεινε για αρκετούς μήνες στα Ιωάννινα, όπου ο Αλής πολιορκείτο από τα σουλτανικά στρατεύματα. Τελικά, όταν διαπίστωσε ότι ο πασάς είχε εγκαταλειφθεί από τους περισσότερους ακολούθους του, Αλβανούς και Έλληνες, και ότι δεν μπορούσε να διασωθεί, τον εγκατέλειψε και εκείνος επικεφαλής 1.500 Ελλήνων πολεμιστών, διασπώντας τον κλοιό των Τούρκων. Έτσι διέσωσε μία εμπειροπόλεμη στρατιωτική δύναμη, η οποία χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια στον εθνικό αγώνα. Ο ίδιος, ο Καραϊσκάκης και άλλοι οπλαρχηγοί διέφυγαν στα Επτάνησα. Ο Ανδρούτσος κάλεσε στην Άρτα τους ισχυρότερους Αλβανούς οπλαρχηγούς επιχειρώντας να εφαρμόσει ένα παλαιό σχέδιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Ο «γέρος του Μοριά» είχε επιχειρήσει παλαιότερα να προσεταιρισθεί τους Αλβανούς προκειμένου να επαναστατήσουν από κοινού με τους Έλληνες εναντίον των Τούρκων και είχε συνάψει συμμαχία με τον Αλή Φαρμάκη, τον ηγέτη των ισχυρών Λαλαίων Αλβανών της Πελοποννήσου (το κέντρο ισχύος των οποίων βρισκόταν στην Ηλεία). Οι Αλβανοί ήταν πανίσχυροι στρατιωτικά και ο Κολοκοτρώνης εκτίμησε πως αν ένωναν τις δυνάμεις τους με τους Έλληνες επαναστάτες, οι δύο λαοί θα επιτύγχαναν σχεδόν σίγουρα την ανεξαρτησία τους. Εντούτοις, το σχέδιο του είχε αποτύχει, επειδή στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην ενίσχυση του Μεγάλου Ναπολέοντα στην ελληνοαλβανική συμμαχία. Οι Βρετανοί κατέλαβαν τα Επτάνησα και απέτρεψαν τη γαλλική υποστήριξη. Στην Άρτα, ο Ανδρούτσος και άλλοι Έλληνες ηγέτες πρότειναν στους Αλβανούς οπλαρχηγούς την από κοινού επανάσταση εναντίον των Οθωμανών, όμως η συνεννόηση δεν ευοδώθηκε, κυρίως λόγω της αντίδρασης ενός από αυτούς, του περίφημου Ομέρ Βρυώνη. Στη συνέχεια ο Οδυσσέας έπλευσε στην Ιθάκη και από εκεί στους Παξούς, όπου εγκατέστησε την οικογένεια του για να την προστατεύσει από τα τουρκικά αντίποινα. Στις αρχές του 1821 έπλευσε στη Λευκάδα, όπου συναντήθηκε σε πολεμικό συμβούλιο με πολλούς οπλαρχηγούς από τη Ρούμελη και τον Μοριά (Καραϊσκάκη, Γ. Βαρνακιώτη, Κυριακούλη Μαυρομιχάλη κ.α.), προκειμένου να προετοιμάσουν την επανάσταση. Στο συμβούλιο, ο Οδυσσέας και ο Πανουργιάς ανέλαβαν να εξεγείρουν τη Στερεά. Στις αρχές του Μαρτίου 1821, ο Ανδρούτσος έπλευσε μυστικά στην τουρκοκρατούμενη Πάτρα, όπου συναντήθηκε με τον Ιωάννη Μακρυγιάννη. Όπως αναφέρει ο Μακρυγιάννης, ο Ανδρούτσος τον ενημέρωσε ότι ο Διάκος και ο Πανουργιάς θα ανελάμβαναν την εξέγερση στην ανατολική Στερεά, ενώ ο ίδιος θα βάδιζε στο Ξηρόμερο (Ακαρνανία) της δυτικής Στερεάς προκειμένου να εξεγείρει την περιοχή.

Antipaloi Ellinon

Αντίπαλοι των Ελλήνων αγωνιστών κατά την Επανάσταση: κάτω αριστερά: Αλβανός οπλαρχηγός. Κάτω δεξιά: βογιάρος από τη Βλαχία (νότια Ρουμανία). Πίσω τους: οπλαρχηγός ατάκτων Χαϊντούτων/Χαϊντούκων. Στο απώτερο πλάνο: Βόσνιος πολεμιστής. Ολοι τους εκτός μάλλον από τον βογιάρο και τον Χαϊντούκο, χρησιμοποιήθηκαν από τους Οθωμανούς εναντίον των Ελλήνων, οι οποίοι τους αποκαλούσαν συνολικά χάριν συντομίας «Τούρκους», «Αλβανούς» και «Τουρκαλβανούς» παρότι μερικοί ήταν χριστιανοί (πίνακας του Angus McBride, copyright: Osprey publishing).

Διαβάστε περισσότερα



By  Periklis    DeligiannisMycen weapons

A  museum  collection  of  Mycenaean  bronze  weapons.  It  includes  swords  (in  Linear  B:  qi-si-poξίφος),  some  of  them  called  ‘phasgana’  (pa-ka-na,  φάσγανα),  daggers,  spearheads,  arrowheads  etc. 


The  archaeological  evidence  and  the  descriptions  of  the  Homeric  Epics  (ignoring  the  symbolic  divine  interventions  and  some  obvious  Later  Geometric  elements)  are  the  main  sources  regarding  the  Mycenaean  warfare.  In  the  Greco-Roman  world,  the  Homeric  epics  were  considered  fundamental  writings  on  the  study  of  the  art  of  war.  Especially  the  Mycenaean/Achaean  palatial  tablets  from  Pylos,  Knossos  and  Mycenae,  provide  valuable  information  about  the  military  hierarchy,  organization  and  equipment.  These  tablets  contain  public  records  compiled  by  the  bureaucrats  of  each  palace,  and  reveal  that  the  military  organization  and  the  maintenance  of  the  heavier  military  equipment  were  controlled  by  the  state.  The  Mycenaean/Achaean  nobles  were  obliged  to  provide  military  equipment  and  services.  The  tablets  on  military  issues  were  titled  as  “orchha”  (in  Linear  B  script:  o-ka,  ορχα)  –  a  word  related  to  the  ”orchos”  (όρχος,  military  group)  –  which  probably  means  the  military  unit  and/or    command.



Two  modern  representation  of  Mycenaean  armored  warriors.  

The  warrior above   wears  the  renowned  segmented  suit  of  armour  of  Dendra,  which  was  used  by  the  warriors  of  the  chariots.  He  bears  the  same  tusk-boar  helmet  with  an  inverted  crest,  and  the  same  lance  ‘enchos’  (Linear  II:  e-ke-  a,  έγχεα)    holding  it  in  a  ‘low  handle’  way.  His  greaves  are  based  on  Mycenaean  finds  from  the  Peloponnesian  Achaea.

The  warrior  below wears  a  relatively  rare  type  of  Mycenaean  armor  (Linear  II:  to-ra-ke,  θώρακεςarmor),  the  scale  armor.  He  attacks  with  an  ‘enchos’  (έγχος),  the  characteristic  Mycenaean  elongated  and  robust  spear/lance,  holding  it  in  a  ‘high  handle’  way.  Note  his  tusk-boar  helmet  (Linear  B:  ko-ru,  κόρυς),  which  is  restored  with  a  rare  item:  the  double  crest  which  is  based  on  relevant  Mycenaean  representations  (reenactment  by  the  Australian  Historical  Association  Sydney  Ancients). Continue reading


Leave a comment

Mycen weapons

Μία εντυπωσιακή μουσειακή συλλογή μυκηναϊκών ορειχάλκινων όπλων. Περιλαμβάνονται ξίφη (Γραμμική Β΄: qi-si-po, ξίφος) ή φάσγανα (pa-ka-na, φάσγανα), εγχειρίδια, αιχμές δοράτων/εγχεων, βελών κ.α.

Τα αρχαιολογικά τεκμήρια και οι περιγραφές του Ομήρου (αφαιρώντας τις συμβολικές θεϊκές παρεμβάσεις και μερικά προφανή μεταγενέστερα στοιχεία της Γεωμετρικής), είναι οι κύριες πηγές αναφορικά με την πολεμική τέχνη του Μυκηναϊκού Αιγαίου. Στον Ελληνορωμαϊκό κόσμο τα ομηρικά έπη θεωρούντο θεμελιώδη συγγράμματα για τη μελέτη της τέχνης του πολέμου. Ειδικά οι ανακτορικές πινακίδες από την Πύλο, την Κνωσό και τις Μυκήνες, παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη στρατιωτική ιεραρχία, την οργάνωση και τον εξοπλισμό. Οι πινακίδες αφορούν κρατικά αρχεία που συντάσσονταν από τους «γραφειοκράτες» των ανακτόρων και φανερώνουν ότι η στρατιωτική οργάνωση και η διατήρηση του βαρύτερου εξοπλισμού ελέγχονταν από τα ανάκτορα. Επίσης οι ευγενείς ήταν υποχρεωμένοι να παρέχουν εξοπλισμό και στρατιωτικές υπηρεσίες. Οι πινακίδες στρατιωτικών ζητημάτων φέρουν τον τίτλο «ορχά» (o-ka), λέξη συγγενική του «όρχος» (στρατιωτική ομάδα), η οποία πιθανώς σημαίνει τη στρατιωτική μονάδα ή/και διαταγή.


Δύο σύγχρονες αναπαραστάσεις Μυκηναίων μαχίμων.
Η άνω μορφή φέρει την περίφημη αρθρωτή πανοπλία των Δενδρών, η οποία χρησιμοποιείτο από τους «επιβάτες» (μάχιμους) των πολεμικών αρμάτων Φέρει το ίδιο οδοντόφρακτο κράνος, με ένα ανεστραμμένο λοφίο, και το ίδιο έγχος (Γραμμ. Β΄: e-ke-a, έγχεα) τo oποίο κρατάει σε χαμηλή λαβή, σε αντίθεση με τον προηγούμενο. Οι κνημίδες του στηρίζονται σε γνωστά μυκηναϊκά ευρήματα από την Αχαϊα, ενώ στους πήχεις του φέρει προστατευτικά περιπήχια. (αναπαράσταση από άγνωστο σύλλογο).

Συνεχεια ανάγνωσης

Older Entries

%d bloggers like this: