Home

KING ARTHUR: A synoptic study on his Historicity and his Deeds

6 Comments

By  Periklis    Deligiannisanglosaxon1

British  and  Anglo-Saxons  around  500  AD  (map  copyright:  Ian  Mladjov).

[This  article is in fact a part of my book  ‘The Celts‘, Periscope publ., Athens 2008, unfortunately available only in Greek]


King  Arthur’s  deeds  belong  to  the  major  national  legends  of  Britain.  The  exploits  of  the  Knights  of  the  Round  Table,  the  shining  Camelot,  the  noble  and  benevolent  king  and  his  blessed  reign,  his  queen  Guinevere,  his  knights  Lancelot,  Parsifal,  Bors  and  others,  are  now  a  major  part  of  the  world  cultural  tradition.  Aside  from  the  romantic  late  medieval  atmosphere  that  Geoffrey  of  Monmouth  infused  to  the  Arthurian  Legend  (who  first  narrated  it  in  the  12th  c.  AD  in  his  book  “History  of  the  Kings  of  Britain“),  the  historical  reality  was  very  different.

In  407  AD  the  Western  Roman  Empire  withdrew  its  last  regular  soldiers  from  its  British  provinces.  The  Roman  emperor  advised  the  British  Celts  and  the  Romano-British  to  arrange  themselves  for  their  defense  against  the  Anglo-Saxon,  Pict  (of  Caledonia/modern  Scotland)  and  Irish  raiders  who  ravaged  their  territory.  The  Romano-British  and  British  warlords  followed  his  advice  and  elected  a  Duke  –  a  military  leader  –  possibly  with  the  title  of  the  “Supreme  Ruler”  or  “Supreme  Commander”,  whose  duties  was  to  resolve  their  disputes  and  lead  the  war  effort  against  the  invaders.  Vortigern,  the  warlord  of  the  Ordovices/Pagnenses  (a  Celtic  people  in  Powys,  modern  Central  Wales),  was  a  well  known  Supreme  ruler/commander  of  Britain  during  the  5th  century.  He  relied  mostly  on  Anglo-Saxon  mercenaries  to  repel  the  invaders  (and  their  Anglo-Saxon  compatriots  too)  and  to  impose  its  authority.

The  term  “Anglo-Saxons”  is  the  modern  conventional  name  of  a  major  tribal  union  of  Germanic  (and  a  few  Slav)  invaders  in  Britain,  originating  mostly  from  modern  Northern  Germany,  Netherlands,  Jutland  (Denmark)  and  Norway  (the  latter  not  to  be  confused  with  the  Viking  Norwegian  colonists  of  the  8th-10th    cents  AD  in  the  British  islands).  This  tribal  union  consisted  of  Saxons,  Engles  (in  Germanic:  Engeln,  in  Byzantine  Greek:  Inglini),  Frisians,  Jutes,  Proto-Norwegians  (Northwestern  Scandinavians),   Angrivarii,  Brukteri (Boruktuari),  Westphali (Westphalians),  Ostphali,  Franks,  Thuringians,  Wangrii  and  others.  The  more  numerous  among  them  were  the  Saxons,  thereby  the  Anglo-Saxon  group  is  often  called  only  by  their  own  ethnic  name  (Saxons,  named  by  their  fierce  Germanic  war  knife,  the  ‘Sax’).

Arthur

A  representation  of  Arthur  and  his  Late  Roman/Romano-British  heavy  cavalry  (“Knights”)  by  the  British  Historical  Association Comitatus.. Note  the  ‘Draconarius’ standart-bearer,  bearing the  Sarmatian  standart of  the  Dragon.

Continue reading

Advertisements

ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΑΡΘΟΥΡΟΣ: Η ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

24 Comments

anglosaxon1

  Κελτες  και  Αγγλοσαξονες  περί  το  500  μ.Χ. (copyright: Ian Mladjov)

Τα  κατορθώματα  του  βασιλιά  Αρθούρου  αποτελούν  έναν  από  τους  σημαντικότερους  «εθνικούς»  θρύλους  της  Βρετανίας.  Τα  ανδραγαθήματα  των  Ιπποτών  της  Στρογγυλής  Τραπέζης,  το  λαμπερό  Κάμελοτ,  ο  ευγενής  και  φιλάνθρωπος  βασιλιάς  του  και  η  ευλογημένη  βασιλεία  του,  η  βασίλισσα  του,  Γκουίνεβήρ,  οι  Ιππότες  του,  Λάνσελοτ,  Πάρσιφαλ,  Μπορς  κ.ά.,  αποτελούν  πλέον  κτήμα  της  παγκόσμιας  πολιτισμικής  παράδοσης.    Πέρα  από  τη  ρομαντική  υστερο-μεσαιωνική  ατμόσφαιρα  που  προσέδωσε  ο  Τζέφφρυ  του  Μόνμουθ  στον  Αρθούριο  θρύλο,  τον  οποίο  ιστόρησε  στο  σύγγραμμα  του  «Ιστορία  των  Βασιλέων  της  Βρετανίας»  (12ος  αι.),  η  ιστορική  πραγματικότητα  ήταν  πολύ  διαφορετική.

Το  407  μ.Χ.  η  Δυτική  Ρωμαϊκή  Αυτοκρατορία  απέσυρε  τους  τελευταίους  τακτικούς  στρατιώτες  της  από  τις  βρετανικές  κτήσεις  της.  Ο  Ρωμαίος  αυτοκράτορας  συμβούλευσε  τους  Βρετανούς  να  μεριμνήσουν  οι  ίδιοι  για  την  άμυνα  τους  έναντι  των  Αγγλοσαξόνων,  Πίκτων  (της  Καληδονίας-Σκωτίας)  και  Ιρλανδών  επιδρομέων  που  λυμαίνονταν  την  περιοχή  τους.  Οι  Βρετανοί  πολέμαρχοι  ακολούθησαν  τη  συμβουλή  του  και  εξέλεξαν  έναν  στρατιωτικό  ηγέτη  (δούκα),  πιθανώς  με  τον  τίτλο  του  ανώτατου  ηγεμόνα,  ο  οποίος  καθοδηγούσε  την  πολεμική  προσπάθεια  τους  και  επέλυε  τις  διαφορές  τους.  Ο  Βόρτιγκερν  (Vortigern),  Βρετανός  ανώτατος  ηγεμόνας  του  5ου  αι.,  στηρίχθηκε  σε  Αγγλοσάξονες  μισθοφόρους  προκειμένου  να  αποκρούσει  τους  ομοεθνείς  τους  και  να  επιβάλει  την  αρχή  του.    Ο  όρος  «Αγγλοσάξονες»  αποτελεί  τη  συμβατική  ονομασία  ενός  συνόλου  Γερμανών  (και  λίγων  Σλάβων)  εισβολέων  στη  Βρετανία,  προερχόμενων κυρίως  από  τις  σύγχρονες  Βόρεια  Γερμανία,  Ολλανδία, Γιουτλάνδη  (Δανία) και  λίγο αργότερα  και  από  τη  Νορβηγία.  Το  σύνολο  περιελάμβανε  Σάξονες,  Άγγλους  (Ιγκλίνους),  Φρισίους,  Ιούτους,  Πρωτο-νορβηγούς,  Αγγριβάριους,  Βεστφαλούς,  Φράγκους,  Θουριγγούς,  Βαγγριους  κ.ά.  Οι  πολυπληθέστεροι  ανάμεσα  τους  ήταν  οι  Σάξονες,  γι’  αυτό  ή  συνολική  αγγλοσαξονική  ομάδα  αποκαλείται  συχνά  μόνο  με  το  δικό  τους  εθνωνύμιο.  Ωστόσο,  το  έθνος  που  σχηματίσθηκε  από  την  αγγλοσαξονική  βάση,  οι  σύγχρονοι  Άγγλοι,  έλαβε  αυτήν  την  ονομασία  επειδή  οι  ηγεμόνες  της  ανήκαν  κυρίως  στο  ομώνυμο  φύλο.

Arthur

Μία  πιστή  αναπαράσταση  του  Αρθούρου  και  των  κατάφρακτων  ιππέων  του  («ιπποτών»)  από  τον  Βρετανικό  Ιστορικό  Σύλλογο    Comitatus  (Υστερορωμαϊκό  βαρύ  ιππικό). Παρατηρείστε  στα  δεξιά  τον  “δρακονάριο”  λαβαροφόρο  ιππέα  που  φέρει  το  σαρματικής προέλευσης  λάβαρο  του  δράκου.

Συνεχιστε την ανάγνωση

GREEK FIRE: THE SECRET WEAPON OF THE BYZANTINE EMPIRE

5 Comments

a11

A  Byzantine  depiction  of  Greek  fire  in  a  miniature  from  the  manuscript  of  Skylitzes.
.

By  Periklis    Deligiannis

.

The  “Greek  fire”  or  “sea  fire”  or  “liquid  fire”  (as  it  was  usually  called  by  the  Byzantines  themselves)  or  “Median  fire”  was  one  of  the  strongest  and  most  mysterious  weapons  of  the  Byzantine  Empire  (considering  their  composition).  The  Arabs  used to call  “naphtha”  (‘naft’)  their  own  corresponding  incendiary  substance  for  military  purposes,  a  term  which  usually  means  the  natural  unrefined  oil  or  the  refined  products  of  its  distillation.  The  use  of  flammable  substances  in  military  operations  on  land  and  sea,  was  known  to  the  Greeks  as  early  as  the  Classical  Period,  who  developed  it  especially  during  the  Hellenistic  Period.  The  term  “Median/Medic  fire”  which  was  synonymous  to  the  “Greek  fire”  in  the  Byzantine  written  sources,  indicates  that  the  Southern  Iranians  (Medes  and  Persians)  used  an  early  form  of  it  (already  from  the  pre-Achamenid  Median  period  according  to  literary  evidence).  The  Chinese  of  the  same  period  also  used  their  own  corresponding  incendiary  substances.  Moreover,  the  burning  of  the  enemy  fortifications,  troops,  ships and others,  was  one  of  the  main  military  pursuits  already  from  the  high  antiquity.  Concerning  the  Iranian  peoples,  the  development  of  inflammatory  substances  as  weapons  of  war,  was  aided  by  the  presence  of  abundant  reserves  of  crude  oil  in  Iran,  Mesopotamia  and  the  North  Arabian  Peninsula,  areas  which  were  under  the  control  or  the  political  influence  of  the  Medes  and  the  Persians.

Continue reading

ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ: ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΟΠΛΟ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

4 Comments

a11

Η  γνωστότερη  Βυζαντινή  απεικόνιση  του  Υγρού  Πυρός  σε  μικρογραφία  από  το  χειρόγραφο  του  Σκυλίτζη.

Το  «υγρόν  πυρ»  ή  «θαλάσσιον»  ή  «μηδικόν»  ή  (όπως  ήταν  γνωστό  στους  Δυτικούς  Ευρωπαίους:)  «ελληνικόν  πυρ»  αποτελούσε  ένα  από  τα  ισχυρότερα  αλλά  και  πιο  μυστηριώδη    όπλα  της  Βυζαντινής    Αυτοκρατορίας  (ως  προς  την  σύνθεση  και  υπόσταση  τους).  Οι  Άραβες  αποκαλούσαν  «νάφθα»  (naft)  τη  δική  τους  αντίστοιχη  συνήθη  εμπρηστική  ουσία  για  πολεμικούς  σκοπούς,  όρος  ο  οποίος  σημαίνει  συνήθως  το  ακαθάριστο  φυσικό  πετρέλαιο  ή  τα  διυλισμένα  υποπροϊόντα  της  απόσταξης  του.  Η  χρήση  εύφλεκτων  ουσιών  στις  στρατιωτικές  επιχειρήσεις  σε  ξηρά  και  θάλασσα,  ήταν  γνωστή  στους  αρχαίους  Έλληνες  ήδη  από  την  Κλασσική  Εποχή,  οι  οποίοι  την  ανέπτυξαν  ιδιαίτερα  κατά  την  Ελληνιστική  Περίοδο.  Ο  όρος  «μηδικόν  πυρ»  που  ήταν  συνώνυμος  του  «υγρού  πυρός»  στις  βυζαντινές  πηγές,  δηλώνει  τη  γνώση  μίας  πρώιμης  μορφής  του  από  τους  Ιρανούς  (ήδη  από  την  προαχαιμενιδική  περίοδο  σύμφωνα  με  ενδείξεις),  ενώ  είναι  γνωστή  η  χρήση  αντίστοιχων  εμπρηστικών  ουσιών  και  από  τους  Κινέζους  της  εποχής.  Εξάλλου  η  πυρπόληση  των  εχθρικών  εγκαταστάσεων,  οχυρώσεων,  στρατευμάτων  πλοίων  κτλ,  ήταν  μία  από  τις  βασικές  πολεμικές  επιδιώξεις  από  τα  πανάρχαια  χρόνια.  Στην  περίπτωση  των  Ιρανών,  η  ανάπτυξη  των  εμπρηστικών  ουσιών  ως  πολεμικά  όπλα,  υποβοηθήθηκε  από  την  ύπαρξη  άφθονων  αποθεμάτων  ακάθαρτου  πετρελαίου  στο  Ιράν,  στη  Μεσοποταμία  και  στη  βορειοανατολική  Αραβική  Χερσόνησο,  περιοχές  οι  οποίες  βρίσκονταν  υπό  την  εξουσία  ή  την  επιρροή  των  Μήδων  και  των  Περσών.

Συνεχίστε την ανάγνωση

The Blazing Career and Mysterious Death of “the Swedish Meteor” [Charles XII]

Leave a comment

Από  το  σπουδαίο  ιστολόγιο  Tracing knowledge… Στα ιχνη της γνώσης με  ποικιλία  κατηγοριών  όπως  Ιστορία,  Αρχαιολογία,  Εναλλακτική  Ιατρική,  Υγεία,  Τέχνες,  Μυθολογία,  Μουσική  κ.α.

.

Sweden has had her share of memorable monarchs. In the 16th and 17th centuries, it seemed that every other ruler crowned in Stockholm was astonishing in one way or another. Gustav VasaGustavus AdolphusQueen ChristinaCharles XI–between them, to the surprise of generations of students who have presumed that the conjunction of the words “Swedish” and “imperialism” in their textbooks is some sort of typographical error, they turned the country into the greatest power in northern Europe. “I had no inkling,” the writer Gary Dean Peterson admits in his study of this period, “that the boots of Swedish soldiers once trod the streets of Moscow, that Swedish generals had conquered Prague and stood at the gates of Vienna. Only vaguely did I understand that a Swedish king had defeated the Holy Roman Emperor and held court on the Rhine, that a Swede had mounted the throne of Poland, then held at bay the Russian and Turk.” But they did and he had.

Charles-XII-head-left-500x398
The mummified head of Charles XII, photographed at the time of his exhumation in 1917, and showing the exit wound–or was it?–left by the projectile that killed him during the siege of Fredrikshald in 1718.

The Swedish monarchs of this period were fortunate. They ruled at a time when England, France and Germany were torn apart by wars between Catholics and Protestants, as the great Polish-Lithuanian Commonwealth began its steep decline and before Muscovy had transformed itself into Russia and begun its drive to the west. Yet their empire endured into the 1720s, and even then it took two decades of constant war to destroy it—not to mention an overwhelming alliance of all of their enemies, led by the formidable Peter the Great.

More

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)-ΜΕΡΟΣ Γ΄- Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

1 Comment

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ  ΤΟ  Β΄ ΜΕΡΟΣ

scythianΈνα  αριστούργημα  από  τη  χώρα  των  Σκυθών: Χρυσή  κτένα  με  παράσταση  μάχης  στη  ράχη  της: Σκύθες  πεζοί  και  ιππέας  μάχονται.  Θεωρείται  έργο  φιλοτεχνημένο  από  Ελληνες  για  λογαριασμό  κάποιου  Σκύθη  βασιλέα (από  τον  βασιλικό  τύμβο  της  Σολοχα).

Ο  Πρύτανις,  τριτότοκος  γιος  του  Παιρισάδη  Α΄,  διαδέχθηκε  τον  Σάτυρο  στη  βασιλεία  του  Βοσπόρου  και  ανέλαβε  την  ηγεσία  του  στρατού  του.  Ανέλαβε  το  αξίωμα  του  στην  πόλη  Γάργαζα  και  ετοιμάσθηκε  για  τη  σύγκρουση  με  τον  αδελφό  του,  Εύμηλο.  Ο  τελευταίος  επιχείρησε  να  αποφύγει  νέο  πόλεμο,  ενδεχομένως  επειδή  δεν  είχε  πλέον  εμπιστοσύνη  στις  ικανότητες  του  στρατού  του  Αριφάρνους.  Πρότεινε  στον  Πρύτανη  συμβιβασμό  ο  οποίος  βασιζόταν  στη  διαίρεση  του  βασιλείου  σε  δύο  επικράτειες,  τις  οποίες  θα  μοιράζονταν.  Όμως  ο  πρώτος  απέρριψε  την  πρόταση  του.  Ο  Πρύτανις  έφυγε  για  το  Παντικάπαιο  προκειμένου  να  εξασφαλίσει  την  αρχή  του  στο  βασίλειο.  Οι  αριστοκράτες  και  οι  πολίτες  των  ελληνικών  άστεων  μπορούσαν  να  εκμεταλλευθούν  το  κενό  εξουσίας  που  δημιουργήθηκε  και  να  αποτινάξουν  την  τυραννία  των  Σπαρτοκιδών.  Η  απουσία  του  Πρύτανη  έδωσε  την  ευκαιρία  στον  Εύμηλο  και  τους  συμμάχους  του  να  καταλάβουν  τη  Γάργαζα  και  άλλες  πολίχνες,  οι  οποίες  βρίσκονταν  μάλλον  στη  χερσόνησο  του  Ταμάν  (Μάιος  309  πΧ).  Αφού  ο  Πρύτανις  εξασφάλισε  την  εξουσία  του  επέστρεψε  στην  περιοχή  του  Κουμπάν,  αλλά  ο  στρατός  του  είχε  καταπονηθεί  σημαντικά  από  τον  Εύμηλο  και  ηττήθηκε  τελικά  σε  νέα  σύρραξη.  Ο  Εύμηλος  απέκλεισε  το  εχθρικό  στράτευμα  στην  περιοχή  της  Μαιώτιδος  Λίμνης  και  ανάγκασε  τον  Πρύτανη  να  παραιτηθεί  από  τον  θρόνο.  Ο  πρώτος  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  αλλά  ο  δεύτερος  πραγματοποίησε  μία  τελευταία  προσπάθεια  να  ανακτήσει  την  εξουσία,  όταν  επέστρεψε  στο  Παντικάπαιο.  Ο  Πρύτανις  απέτυχε  επιφέροντας  την  οργή  του  αδελφού  του.  Ο  Εύμηλος  τον  εκτέλεσε  μαζί  με  την  οικογένεια  του  και  την  οικογένεια  του  Σατύρου  (Ιούνιος  309  πΧ).

Ο  νέος  βασιλιάς  υπήρξε  φονικός,  διατάσσοντας  τη  δολοφονία  πολλών  φίλων  των  αδελφών  του  και  επιφέροντας  τελικά  την  αντίπραξη  των  υπηκόων  του,  οι  οποίοι  απηύδησαν  με  τις  αγριότητες  του.  Ο  Εύμηλος  αντιλήφθηκε  ότι  θα  αντιμετώπιζε  επανάσταση  και  κάλεσε  τον  λαό  της  πρωτεύουσας  σε  λαϊκή  συνάθροιση,  κατά  την  οποία  ανακοίνωσε  οικονομικά  μέτρα  ευνοϊκά  για  την  εμπορική  τάξη,  στην  υποστήριξη  της  οποίας  απέβλεπε.  Ετσι  σταθεροποίησε  τη  θέση  του.  Ο  Παιρισάδης  και  ο  Σάτυρος  υπήρξαν  δραστήριοι  και  ικανοί  ηγεμόνες.  Ο  Εύμηλος  αποδείχθηκε  αντάξιος  τους  κατά  τη  μόλις  πενταετή  βασιλεία  του.  Οι  γηγενείς  λαοί  των  βορείων  και  των  ανατολικών  ακτών  του  Εύξεινου  Πόντου,  κυρίως  οι  Ταύροι,  οι  Ηνίοχοι  και  οι  Αχαιοί (2)  διενεργούσαν  από  παλαιά  πειρατεία  σε  βάρος  των  Ελλήνων  εμπόρων  του  Βοσπόρου,  πλήττοντας  σοβαρά  την  οικονομία  του.  Ο  Εύμηλος  χρησιμοποίησε  τον  Βοσπορανό  στόλο  εναντίον  τους,  τον  οποίο  ενίσχυσε,  και  τους  εκμηδένισε.  Με  αυτόν  τον  τρόπο  ενίσχυσε  το  εμπόριο  του  κράτους  και  προσεταιρίσθηκε  σταθερά  την  ισχυρή  μεσαία  εμπορευόμενη  τάξη  του.  Επίσης  ενίσχυσε  τις  στρατιωτικές  δυνάμεις  του  με  την  επιστράτευση  περισσότερων  Ελλήνων  των  αστικών  κέντρων,  οι  οποίοι  δεν  παρείχαν  έως  τότε  αρκετούς  άνδρες  στον  βασιλικό  στρατό.  Η  κύρια  χερσαία  πολεμική  επιχείρηση  του  Ευμήλου  ήταν  η  ανακατάληψη  του  εδάφους  της  αποικίας  Τανάιδος,  στις  εκβολές  του  μεγάλου  ομώνυμου  ποταμού  (σύγχρονου  Ντον),  η  οποία  είχε  εγκαταλειφθεί  λόγω  της  βαρβαρικής  πίεσης.  Επρόκειτο  για  ένα  στρατηγικότατο  σημείο  (κοντά  στη  σύγχρονη  ρωσική  μεγαλούπολη  Ροστώφ),  στο  οποίο  οι  Βοσπορανοί  ανίδρυσαν  και  οχύρωσαν  την  Τάναϊ.  Η  αποικία  υπήρξε  το  πλέον  προκεχωρημένο  πολιτικό,  στρατιωτικό,  εμπορικό  και  πολιτισμικό  «φυλάκιο»  του  Ελληνισμού  στον  ανατολικοευρωπαϊκό  χώρο.  Όπως  έχει  εκτιμηθεί,  ο  Εύμηλος  είχε  καταστρώσει  μεγαλεπήβολους  σχεδιασμούς  για  την  εξάπλωση  της  επικράτειας  του.  Σκόπευε  να  προσαρτήσει  σταδιακά  όλες  τις  χώρες  του  βόρειου  Εύξεινου  στο  Βοσπορανό  βασίλειο  και  να  δημιουργήσει  έτσι  ένα  ισχυρό  ελληνιστικό  κράτος  το  οποίο  θα  μπορούσε  να  αντιμετωπίσει  το  κράτος  του  Λυσιμάχου,  του  στρατηγού  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου.  Εκείνη  την  περίοδο  ο  Λυσίμαχος  ήλεγχε  τη  Θράκη  και  τα  δυτικά  παράλια  του  Εύξεινου,  έχοντας  ενδεχομένως  βλέψεις  επέκτασης  προς  τον  βόρειο  Εύξεινο.  Παρά  ταύτα,  ο  Εύμηλος  σκοτώθηκε  το  304  πΧ  σε  ένα  περίεργο  ατύχημα,  το  οποίο  ίσως  «μεθοδεύθηκε»  από  οπαδούς  του  Σατύρου  και  του  Πρύτανη.

More

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)- ΜΕΡΟΣ Β΄- Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

Leave a comment

ΣΥΝΕΧΕΙΑ  ΑΠΟ ΤΟ  Α΄ ΜΕΡΟΣ

9a

Χάρτης των τριών βασικών φασεων της μάχης του Θάτη κατά τον Ουκρανό ιστορικό E.V. Cernenko. Μετάφραση χάρτη: Thataeans: Σίρακες (Θαταίοι), Aripharnes: Αριφάρνης, Eumeles: Εύμηλος, Satyrus: Σάτυρος, Greeks & Thracians: Μενίσκος> Ελληνες–Θράκες, Scythians: Σκύθες, Thatis River: ποταμός Θάτης. Το οχυρωμένο στρατόπεδο του Σατυρου διακρίνεται στον χάρτη.

Τα στρατεύματα του Σατύρου εισέβαλαν στο έδαφος των Θαταίων-Σιράκων με την υποστήριξη πολλών αμαξών με τρόφιμα και εφόδια, προκειμένου να μην αντιμετωπίσουν προβλήματα ανεφοδιασμού στην εχθρική χώρα. Όταν έφθασαν στον ποταμό Θάτη, είδαν τον εχθρικό στρατό να τους περιμένει στην απέναντι όχθη του. Ο Σάτυρος διάβηκε τον ποταμό παρά την απειλή των Σιράκων, οι οποίοι φαίνεται πως δεν αντέδρασαν. Ενδεχομένως ο Αριφάρνης ήθελε να δώσει την αποφασιστική μάχη στη δική του περιοχή και δεν επιτέθηκε στο στράτευμα του Σατύρου την ώρα της διάβασης του Θάτη, μία κίνηση η οποία θα επέφερε ίσως την υποχώρηση του. Εξάλλου ο Αριφάρνης δεν επιθυμούσε την παρουσία ενός πολυάριθμου εχθρικού στρατεύματος για πολύ καιρό στην επικράτεια του, το οποίο θα λεηλατούσε και θα κατέστρεφε τα εδάφη του. Γι’ αυτό επεδίωκε την αποφασιστική μάχη. Ο στρατός του Σατύρου συγκρότησε οχυρωμένο στρατόπεδο με τις άμαξες του κοντά στην όχθη του Θάτη και παρατάχθηκε ταχέως για μάχη μπροστά από αυτό. Ο Σάτυρος παρέταξε στο δεξιό κέρας τους Ελληνες οπλίτες υπό τον αρχηγό των μισθοφόρων, Μενίσκο, υποστηριζόμενους στο άκρο της πτέρυγας από τους Θράκες πελταστές. Στην αριστερή πτέρυγα παρέταξε Σκύθες πεζούς και ιππείς όπως και στο κέντρο της παράταξης, στο οποίο έλαβε θέση ο ίδιος. Εκεί ο Σάτυρος διοικούσε τον κύριο όγκο των θωρακισμένων (βαρέων) Σκυθών ιππέων. Η σύνθεση των τμημάτων της σιρακικής παράταξης δεν είναι γνωστή, αλλά η εξέλιξη της μάχης δίνει αρκετές ενδείξεις σχετικά με αυτήν. Ο Εύμηλος ανέλαβε τη διοίκηση του αριστερού κέρατος έναντι των Ελλήνων και των Θρακών, τον τρόπο μάχεσθαι των οποίων γνώριζε καλά ως Βοσπορανός. Όπως θα αναφερθεί παρακάτω, διοικούσε μάλλον πολυάριθμους ιππείς, πολλοί από τους οποίους θα ήταν επίλεκτοι (θωρακοφόροι κ.α.), προκειμένου να εξασφαλίσει τη διάρρηξη της οπλιτικής φάλαγγας και των πελταστών που την υποστήριζαν. Ο Αριφάρνης παρατάχθηκε στο κέντρο με ιππείς και πεζούς. Θεωρείται βέβαιο ότι και οι ιππείς του Σίρακα βασιλιά περιελάμβαναν πολλούς επιλέκτους (σωματοφύλακες του). Η δεξιά πτέρυγα των Σιράκων περιελάμβανε άλλους ιππείς και πεζούς.

axes

Τελετουργικός πολεμικος πελεκυς από σκυθικό τύμβο.

More

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΑΤΗ (310 πΧ)- ΜΕΡΟΣ Α΄ – Ελληνες, Σκύθες και Σαρμάτες περί τον Κιμμέριο Βόσπορο

7 Comments

Cimmerian  Bosporus

Χάρτης  του  βασιλείου  του  Κιμμέριου  Βοσπόρου  με  τα  στάδια  της  επέκτασης  του (αποχρώσεις  του  κόκκινου).  Στα  βόρεια  του  σημειώνονται  οι  Σκύθες (Scythes) ενώ  στα  ανατολικά  του  σημειώνονται  οι  Σίρακες  (Siraces). Ο  ποταμός  Θάτις  ήταν  παραπόταμος  του  Υπανιδος/Κουμπάν (Hypanis/Kouban  στον  χάρτη).

Ο  Παιρισάδης  Α΄ της  δυναστείας  των  Σπαρτοκιδών,  βασιλιάς  του  Κιμμέριου  Βοσπόρου (θα  παραθέσω  την  Ιστορία  του  συγκεκριμένου  ελληνικού  βασιλείου  σε  επόμενο  άρθρο  μου  σύντομα)  πέθανε  το  310  πΧ.  Ο  πρωτότοκος  γιος  του,  Σάτυρος,  ανακηρύχθηκε  βασιλιάς  αλλά  σε  λίγο  αντιμετώπισε  την  εξέγερση  του  νεότερου  αδελφού  του,  Ευμήλου,  ο  οποίος  διεκδίκησε  τον  θρόνο.  Ο  Εύμηλος  είχε  εξασφαλίσει  την  υποστήριξη  του  Αριφάρνους,  βασιλιά  των  Θαταίων  όπως  αναφέρει  ο  Διόδωρος  ο  Σικελιώτης,  δηλαδή  του  λαού  ο  οποίος  ζούσε  στην  περιοχή  του  ποταμού  Θάτη.  Ο  τελευταίος  ήταν  πιθανότατα  ένας  από  τους  παραποτάμους  του  Υπάνιδος  (Κουμπάν).  Θεωρείται  σχεδόν  βέβαιο  ότι  οι  «Θαταίοι»  (ονομασία  η  οποία  δεν  είναι  εθνική  αλλά  γεωγραφική)  ταυτίζονται  με  τους  Σίρακες,  έναν  σαρματικό  λαό  που  είχε  εγκατασταθεί  στην  περιοχή  του  Κουμπάν  κατά  τη  βασιλεία  του  Παιρισάδη  Α΄,  ο  οποίος  τους  κατέστησε  υποτελείς  του.  Οι  Σαρμάτες  αποτελούσαν  μια  ομάδα  νομαδικών  λαών  της  κεντρικής  Ασίας,  ανήκοντες  στον  βορειοϊρανικό  (σακικό)  κλάδο.  Από  τον  4ο  αι  πΧ  άρχισαν  να  κινούνται  προς  τις  στέπες  βορείως  του  Ευξείνου,  ενώ  άλλες  φυλές  τους  κινήθηκαν  προς  την  Κίνα.  Οι  διάφορες  σαρματικές  φυλές  (Σαυρομάτες,  Σίρακες,  Αόρσοι,  Ασπουργοι,  Βορανοί,  Ρωξολανοί,  «Βασιλικοί»  Σαρμάτες,  και  αργότερα  οι  Ιάζυγες,  οι  Αλανοί,  οι  σύγχρονοι  Οσσέτες  κ.ά.)  ήταν  ανεξάρτητες  και  συχνά  πολεμούσαν  μεταξύ  τους.  Οι  Σαρμάτες  μάχονταν  κυρίως  ως  ιππείς  με  μακριά  λόγχη  ιππικού.  Αλλα  όπλα  τους  ήταν  τα  ξίφη  και  ένα  είδος  σύνθετου  τόξου,  λιγότερο  ισχυρό  από  το  σκυθικό.  Σύμφωνα  με  μία  διαδεδομένη  άποψη,  οι  βορειοϊρανικοί  λαοί  (Σάκες  και  Σαρμάτες)  υιοθέτησαν  τη  μακρά  λόγχη  ιππικού  όταν  αντιμετώπισαν  τους  Μακεδόνες  και  Θεσσαλούς  ιππείς  του  Μεγάλου  Αλεξάνδρου  στην  κεντρική  Ασία  το  330/329  πΧ,  οι  οποίοι  μαχόταν  με  το  συγκεκριμένο  όπλο.

Ο  Αριφάρνης  έδωσε  άσυλο  στον  Εύμηλο  όταν  εγκατέλειψε  το  Παντικάπαιο (κοιτίδα  και  πρωτεύουσα  του  βασιλείου, παλαιά   αποικία  της  Μιλήτου),  με  απώτερο  σκοπό  να  ανεξαρτητοποιηθεί  από  τη  βοσπορανή  επικυριαρχία.  Γι’  αυτό  προσέφερε  στον  διεκδικητή  του  θρόνου  στρατιωτική  υποστήριξη,  αποσκοπώντας  στην  αποδυνάμωση  του  βασιλείου  του  Βοσπόρου  και  πιθανότατα  στην  επέκταση  της  επικράτειας  του  σε  βάρος  του.  Από  την  άλλη  πλευρά  οι  Σκύθες,  οι  οποίοι  ζούσαν  στα  βόρεια  του  βασιλείου,  προσέφεραν  στρατιωτική  βοήθεια  στον  βασιλιά  Σάτυρο,  επειδή  φοβούντο  τη  διαρκή  προώθηση  των  σαρματικών  φυλών  προς  τα  εδάφη  τους.  Ήδη  οι  Σίρακες  είχαν  εγκατασταθεί  σε  περιοχή  η  οποία  ανήκε  στους  Σκύθες.  Επιπρόσθετα  οι  τελευταίοι  θα  δελεάστηκαν  από  τους  μισθούς  που  προσέφερε  ο  Σάτυρος  και  από  την  προοπτική  λαφυραγώγησης  της  εχθρικής  χώρας.

Scythians

Νυχτερινή  έφοδος  Σκυθών  ιππέων  σε  οχυρωμένο  οικισμό  γηγενών  της  ανατολικής  Ευρώπης.  Κατατοπιστικός  αρχαιολογικά  πίνακας  από  το  Experiment (copyright: Experiment).

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΟΙ ΑΣΠΙΔΕΣ ΤΩΝ ΟΠΛΙΤΩΝ

2 Comments

vase painti

Αγγειογραφία με παράσταση οπλίτη, 5ος αιώνας π.Χ. Ο πολεμιστής φέρει ορειχάλκινο  θώρακα, ξίφος και ασπίδα οπλιτικού τύπου. Στην ασπίδα διακρίνονται  η αντιλαβή, ο πόρπακας και οι τελαμώνες ανάρτησης (Παρίσι, Μουσείο  Λούβρου)

Η  Γεωμετρική  περίοδος (11ος-8ος  αι.  πΧ)  προηγήθηκε  της  εμφάνισης  του  οπλιτικού  πολέμου  και  του  οπλίτη.  Οι  ασπίδες  της  Γεωμετρικής  περιόδου  ανήκαν  σε  δύο  κύριους  τύπους: στην  ασπίδα  τύπου  «Διπύλου» και  σε  εκείνη  του  γενικού  τύπου  «Χέρτσπρουνγκ» (Herzsprung).  Η  πρώτη  έλαβε  την  ονομασία  της  από  την  αθηναϊκή  πύλη  του  Διπύλου  όπου  ανακαλύφθηκαν  αγγεία  με  τις  πρώτες  απεικονίσεις  της.  Είχε  μεγάλο  μέγεθος, καλύπτοντας  τον  πολεμιστή  από  το  πηγούνι  έως  τα  γόνατα.  Ήταν  κατασκευασμένη  από  λυγαριά  και  δέρμα, χωρίς  να  αποκλείεται   η  περαιτέρω  ενίσχυση  της  με  ξύλινα  μέρη. Παρά  το  μέγεθος  της  ήταν  ελαφριά  λόγω  των  υλικών  από  τα  οποία  ήταν  κατασκευασμένη  και  ήταν  κυρτή  σε  βαθμό  που  να  «αγκαλιάζει» το  σώμα  του  πολεμιστή.  Στο  μέσο  της  επιφάνειας  της  είχε  δύο  ημικυκλικές  εγκοπές  που  διευκόλυναν  τον  χειρισμό  των  επιθετικών  όπλων, λόγχης  ή  ξίφους.  Οι  εγκοπές  διευκόλυναν  και  την  ανάρτηση  της  ασπίδας  Διπύλου  στην  πλάτη  του  πολεμιστή,  προκειμένου  να  μην  περιορίζει  τους  αγκώνες  του  όταν  αυτός  βάδιζε.  Η  ασπίδα  είχε  τουλάχιστον  μια  κεντρική  λαβή  από  όπου  την  κρατούσε  ο  πολεμιστής  την  ώρα  της  μάχης  και  έναν  ή  περισσότερους  ιμάντες  ανάρτησης  της  στην  πλάτη  του  όταν  δεν  την  χρησιμοποιούσε.  Οι  ιμάντες  αυτοί  καλούντο  τελαμώνες. Το  σχήμα  της  ασπίδας  Διπύλου  δείχνει  ότι  κατάγεται  από  την  περίφημη  μινωική  και  μετέπειτα  μυκηναϊκή  οκτώσχημη  ασπίδα.  Κατά  την  αρχαϊκή  περίοδο  κατασκευάζεται  σε  μικρότερο  μέγεθος, με  υλικό  πλέον το  μέταλλο. Πρόκειται  για  τον  «βοιωτικό»  τύπο  ασπίδας.

Συνεχίστε την αναγνωση

Ο Εμμανουήλ Ξάνθος και η Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού, παράγοντες διερεύνησης της Επανάστασης του 1821

Leave a comment

Από  το  σημαντικό  ιστολόγιο  Καραβάκι  της  Ιστορίας

Πάρε ένα κεράκι κι έλα κάτι να σε ειπώ.

Μ’ αυτή τη χαρακτηριστική φράση καταγράφεται στην Πελοπόννησο τις παραμονές της επαναστατικής έκρηξης η ορμητική και απονενοημένη εξάπλωση της συνωμοτικής οργάνωσης που ξεκίνησε 7 χρόνια πριν, εκτός του Ελλαδικού χώρου. Ας επιχειρήσουμε να συνοψίσουμε την πορεία προς αυτή την κατάληξη.

filikoi-orkos

Ο όρκος των τριών Φιλικών – Χαρακτικό του Β. Φαληρέα

Η Πελοπόννησος είχε επιλεγεί ως μέρος στο οποίο έπρεπε να επικρατήσει ταχύτατα η Επανάσταση που επρόκειτο να εκραγεί σε πολλά μέρη της οθωμανικής επικράτειας. Μεγάλες δυσκολίες είχαν παρουσιαστεί στην τελική συναίνεση των προκρίτων (κοτζαμπάσηδων) και των Μανιατών (που αναλώνονταν και σε ενδομανιάτικες διενέξεις). Το 1820 υπήρξε έτος καταλύτης. Ο Αλ. Υψηλάντης αναλαμβάνει Γενικός Επίτροπος της Αρχής και η ταραχή στην Επαναστατική Εταιρία διευρύνεται, αφού εκδηλώνονται πολλές και σοβαρές διαφωνίες για το πρόσωπό του. Ο πολιτικός εγκλωβισμός της Ρωσίας επισημοποιείται στη σύνοδο του Troppau και η αβεβαιότητα στον Ελλαδικό χώρο εντείνεται, αφού απειλείται επισημοποίηση της διαρροής ότι η Ρωσία δεν θα κινηθεί με την έκρηξη της Επανάστασης. Οι Μανιάτες ζητούσαν συνεχώς χρήματα και εγγυήσεις σε επίπεδο Καποδίστρια ότι η Ρωσία θα επιτεθεί στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Κυριάκος Καμαρινός, απεσταλμένος του Πετρόμπεη στη Ρωσία δολοφονείται από τους Εταιριστές (1820) στο ταξίδι της επιστροφής του. Ο λόγος δεν επιβεβαιώνεται, όμως είναι σαφές ότι ο Μαυρομιχάλης θεωρεί και παραδέχεται ως ηγέτη της Εταιρίας μόνον τον Καποδίστρια και ο Καμαρινός φαίνεται να διαδίδει πριν την επιστροφή του ότι το ταξίδι του αποκάλυψε την απουσία σχέσης του Καποδίστρια με την Εταιρία. Η κατάσταση στους κοτζαμπάσηδες δεν ήταν ομοιόμορφη, ωστόσο κυριαρχούσε η επιφυλακτικότητα και η άρνηση προς την Εταιρία, κάτω και από τις μνήμες των ζοφερών συνεπειών που είχε για την Πελοπόννησο η αποτυχία της εξέγερσης του 1769 (Ορλωφικά). Οι εντολές του Υψηλάντη για επιτάχυνση των προετοιμασιών,  σε συνδυασμό με τις παραπάνω δυστοκίες οδήγησαν σε μαζικές και χωρίς ιδιαίτερες προφυλάξεις μυήσεις. Αν οι κεφαλές του γένους στην Πελοπόννησο δίσταζαν, έπρεπε να πιεστούν ή και να βρεθούν προ τετελεσμένων από τα κάτω. Το μυστικό που από χρόνια γνώριζε μια ελληνική ελίτ και η διεθνής διπλωματία είχε πια μαθευτεί και από μεγάλο μέρος του υπόδουλου έθνους. Το “κεράκι” ήταν το απαραίτητο συμβολικό στοιχείο του τελικού εταιρικού όρκου που έδενε τον μυούμενο με τον προσχεδιασμένο στόχο των Εταιριστών – Επαναστατών. Ποιοι σχεδίασαν το στόχο και ποιος ήταν αυτός;

Ο τίτλος του Αλέξανδρου Υψηλάντη συχνά συμπυκνώνεται στην αόριστη ή παραπλανητική λέξη “αρχηγός”, ενώ ο ίδιος αναλαμβάνει την επιχειρησιακή ηγεσία ως “Επίτροπος” και στο όνομα της Εταιρικής “Αρχής”. Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς ιδρύθηκε αυτή η οργάνωση που τελικά κατοχυρώθηκε στην τριάδα Σκουφά – Τσακάλωφ – Ξάνθου; Υπήρξε όντως κάποια “Αόρατος Αρχή” πέρα από τους πρωτεργάτες (άγνωστος και αφανής έπρεπε να είναι η Αρχή κατά τον Ξάνθο) όπως προφορικά επικαλούνταν οι μυητές ή επρόκειτο για ένα ωραίο και αποδοτικό ψέμα; Μήπως “Αρχή” της Εταιρίας ήταν απλώς η “Κινητική Αρχή” που θεσπίστηκε το 1817 στην Κων/πολη;

Συνεχίστε την ανάγνωση

%d bloggers like this: